Podagrycznik pospolity to roślina występująca w zaroślach i skrajach lasów na terenie całej Europy. Z uwagi na delikatny smak od wieków była wykorzystywana do celów kulinarnych. Szczególną popularnością cieszyła się w czasie II wojny światowej, gdzie pełniła funkcję wiosennej nowalijki i ważnego wiosennego źródła witamin i mikroelementów.

Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła dermatoza o charakterze zapalnym i nawrotowym. Częstość zachorowań wynosi ok. 20% u dzieci i 2–5% u dorosłych w populacji światowej. Do elementów patogenezy AZS należą czynniki genetyczne, immunologiczne i środowiskowe, a także uszkodzenia bariery naskórkowej. Suplementacja i fitoterapia, które wspierają regulację poziomu stanu zapalnego, poprawę funkcjonowania bariery skórnej i wywierają działanie immunomodulujące, mogą realnie wesprzeć pacjentów i poprawić stan skóry, a także poprawić jakość życia chorych. Do składników, które warto rozważyć w planowaniu suplementacji i fitoterapii pacjentów chorujących na AZS należą kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-7, witamina D, taniny skondensowane oraz mieszanki ziołowe stosowane w tradycyjnej medycynie chińskiej.

Miód manuka jest produkowany głównie w Nowej Zelandii i Australii. Zyskał on uznanie na całym świecie ze względu na swoje unikatowe właściwości prozdrowotne. Kluczowym składnikiem odpowiedzialnym za te właściwości jest metyloglioksal (MGO), który odgrywa istotną rolę w ocenie jakości tego produktu. Celem niniejszego artykułu jest przeanalizowanie znaczenia MGO jako wyznacznika jakości miodu manuka oraz omówienie jego wpływu na właściwości prozdrowotne.

Mitochondria to niewielkie organelle komórkowe, które odpowiadają za wytwarzanie energii ze składników odżywczych oraz metabolizm energetyczny ustroju. W ostatnich latach coraz poważniej traktowany jest problem tzw. chorób mitochondrialnych (mitochondriopatii), czyli zaburzeń funkcji mitochondriów. Szukanie przyczyny schorzeń wieloukładowych na poziomie komórkowym, a dokładniej w mitochondriach to nowatorskie podejście medycyny mitochondrialnej. Terapia mitochondrialna, mająca na celu kompleksowe wsparcie pracy mitochondriów, może przynieść znaczną poprawę skuteczności terapii chorób powszechnie uznanych za nieuleczalne.

Lipoedema, nazywana też obrzękiem tłuszczowym, lipodemią lub lipedemą, to wciąż zbyt rzadko rozpoznawalna, ale dość powszechna, choroba kobiet, którą charakteryzuje nadmierne odkładanie się tkanki tłuszczowej na kończynach (najczęściej na nogach). Kobiety chorujące na lipoedemę są rzadko prawidłowo diagnozowane, cierpią na bolesność zajętych obrzękiem tłuszczowym kończyn oraz skarżą się na brak zrozumienia ze strony społeczeństwa i służby medycznej. Choroba powoduje ból, wykluczenie społeczne i często przyczynia się do rozwoju depresji, zaburzeń odżywiania i innych problemów natury emocjonalnej.

Choroba Parkinsona to jedne z najczęściej występujących zaburzeń neurodegeneracyjnych, objawiające się przede wszystkim spowolnieniem ruchów, drżeniem kończyn, problemami z równowagą i koor- dynacją. Ryzyko choroby zwiększa się wraz z wiekiem, co stanowi poważne wyzwanie dla starzejącego się społeczeństwa. Patofizjologia choroby związana jest przede wszystkim z nieprawidłowym metabolizmem α-synukleiny, stresem oksydacyjnym, stanem zapalnym oraz zaburzeniem pracy mitochondriów. Jednakże badania wskazują, że również mikrobiota jelitowa może przyczyniać się do rozwoju choroby Parkinsona.

Pacjentki chore na raka jajnika to grupa chorych o szczególnych potrzebach żywieniowych. Przebieg i dynamika choroby nowotworowej zwiększają ryzyko rozwoju niedożywienia. Ogromne wyzwanie stanowi również wymagająca terapia onkologiczna. Na każdym etapie leczenia mogą pojawić się problemy z jedzeniem, takie jak jadłowstręt oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, które zwiększają ryzyko utraty masy ciała u pacjentek. Dlatego opieka dietetyka wydaje się być kluczowa w procesie terapeutycznym.

Nukleotydy pełnią wiele ważnych funkcji fizjologicznych w organizmie, gdyż jako prekursory kwasów nukleinowych stanowią podstawowe jednostki strukturalne nici DNA i RNA, w których są zapisane, przechowywane i przekazywane wszelkie informacje genetyczne o naszym organizmie. Nukleotydy i ich pochodne pełnią różnorodne funkcje w metabolizmie energii, regulacji enzymatycznej, transdukcji sygnałów oraz jako składniki strukturalne koenzymów. Bez tych podstawowych cegiełek budulcowych organizm nie byłby w stanie podejmować kluczowych procesów regeneracyjnych na wielu płaszczyznach fizjologicznych, zwłaszcza w przypadku szybko proliferujących komórek tkanek układu odpornościowego czy pokarmowego. Egzogenne nukleotydy dietetyczne to wciąż niedoceniane wsparcie na wielu płaszczyznach terapeutycznych. Warunkowo niezbędne w stanach chorobowych, gdyż wtedy organizm wykazuje zwiększone zapotrzebowanie na nukleotydy w celu szybkiej naprawy komórek i tkanek. Zostały one uznane za jedna z kilku określonych substancji, które mogą działać korzystnie w celu przywrócenia komórkowej funkcji obronnej i załagodzić niewłaściwe nabyte odpowiedzi immunologiczne.

W ostatnich latach diety roślinne, w tym wegetariańskie i wegańskie, zyskały na popularności, co jest związane zarówno z ich potencjalnymi korzyściami zdrowotnymi, jak i rosnącą świadomością ekologiczną. Liczne badania wskazują na ich ochronny wpływ w kontekście chorób przewlekłych, takich jak choroby sercowo-naczyniowe, cukrzyca typu 2 czy nadciśnienie. Jednak mimo tych zalet, diety roślinne niosą ze sobą także ryzyko niedoborów niektórych kluczowych składników odżywczych, w tym witaminy B12, której głównym źródłem są produkty pochodzenia zwierzęcego. Witamina B12 odgrywa fundamentalną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu, uczestnicząc w procesach tworzenia krwinek czerwonych, syntezie DNA oraz funkcjonowaniu układu nerwowego. Jej długotrwały niedobór może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, takich jak niedokrwistość megaloblastyczna, neuropatie czy zaburzenia poznawcze. Dla osób stosujących diety wykluczające produkty odzwierzęce suplementacja witaminy B12 jest więc niezbędna, aby uniknąć negatywnych skutków zdrowotnych. W artykule przedstawiono aktualny stan wiedzy na temat roli witaminy B12 w organizmie, ze szczególnym uwzględnieniem zagrożeń wynikających z jej niedoboru u osób stosujących diety roślinne. Omówiono również dostępne strategie suplementacji, które mogą wspierać zdrowie wegan i wegetarian.

W artykule omówiono znaczenie wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6 w diecie człowieka. Przedstawiono ich strukturę chemiczną, funkcje biologiczne oraz źródła pokarmowe, zarówno roślinne, jak i zwierzęce. Podkreślono konieczność dostarczania tych związków z pożywieniem, gdyż organizm ludzki nie jest w stanie ich samodzielnie syntetyzować. Opisano także korzyści zdrowotne kwasów omega-3, takie jak zmniejszenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, działanie przeciwzapalne, wspomaganie terapii onkologicznych oraz korzystny wpływ na zdrowie psychiczne. Zwrócono uwagę na ograniczoną konwersję ALA do EPA i DHA oraz znaczenie właściwego bilansu omega-3 i omega-6 w diecie.

Prehabilitacja ma na celu optymalizację stanu zdrowia pacjenta przed zabiegiem medycznym poprzez multidyscyplinarne oraz spersonalizowane podejście. Można ją zdefiniować jako proces opieki, w ramach którego poprawia się zarówno stan fizyczny, jak i stan psychiczny pacjentów, by obniżyć ryzyko powikłań pooperacyjnych i ułatwić powrót do stanu sprzed operacji. Istotnym elementem procesu prehabilitacji jest odpowiednie przygotowanie pacjenta pod względem aktywności fizycznej, zdrowia psychicznego oraz redukcji stresu.

Celiakia i zespół jelita drażliwego (IBS) to schorzenia o podobnych objawach, takich jak bóle brzucha czy biegunka. Kluczowe różnice obejmują istnienie objawów alarmowych, takich jak biegunka nocna, niedokrwistość oporna na leczenie czy utrata masy ciała. Diagnostyka różnicowa, obejmująca testy serologiczne i biopsję jelita cienkiego, pozwala na wczesne rozpoznanie celiakii, co znacząco poprawia jakość życia pacjentów.