Polskie marki na najważniejszym wydarzeniu kawowym w Europie Dziś ruszają w Berlinie targi World of Coffee, największe wydarzenie związane z branżą kawową w Europie, połączone z Mistrzostwami Świata Baristów. Jak zapowiedzieli organizatorzy, tegoroczna edycja, będzie rekordowo pod względem rozmiaru. Wydarzenie potrwa do soboty, 8 czerwca. W gronie 300 renomowanych marek, które zaprezentują swoje produkty, znalazły się dwie z Polski. Jedną z nich jest Etno Cafe, producent kraftowej kawy oraz właściciel browaru kawowego i popularnej sieci kawiarni. Firma zadebiutuje na wydarzeniu podwójnie, bo oprócz pierwszego udziału w imprezie zapowiedziała też premierę dwóch nowych smaków swojego flagowego produktu, Cold Brew Coffee. Stoisko Etno Cafe w Berlinie Doborowe towarzystwo Targi World of Coffee organizowane są cykliczne w wybranym, europejskim mieście. Po przystankach w Dublinie, Rimini i Amsterdamie przyszedł czas na Berlin. Organizatorem wydarzenia jest Specialty Coffee Association, która zorganizuje przy okazji także Mistrzostwa Świata Baristów. Ponad osiemdziesięciu zawodników zaprezentuje swoje umiejętności w czterech kategoriach: Latte Art, Cup Tasters (mistrzostwa w kawowej sensoryce), Ibrik (zaparzanie kawy z tygielka z użyciem gorącego piasku) i Coffee in Good Spirit (kawowe koktajle). Ostatnia z nich jest przez nasz kraj silnie reprezentowana - zmierzy się w niej Agnieszka Rojewska, Mistrzyni Świata Baristów z 2018 roku. Nowe smaki Cold Brew Coffee Etno Cafe zaprezentuje dwa nowe smaki cold brew, czyli kawy macerowanej na zimno. Do rodziny Cold Brew Coffee dołączy Wanilia oraz Spicy Caramel, co daje już łącznie 5 smaków (do tej pory: Classic, Orange i Apple). Premiera będzie połączona z solidną dawką kawowych inspiracji. Bariści opowiedzą o wielu zastosowaniach produktu. World of Coffee zrzesza ekspertów z branży kawowej z segmentu specialty, którzy co roku edukują i motywują uczestników do poszerzania wiedzy. Tematem przewodnim tegorocznej edycji będzie zrównoważony rozwój, nauka i innowacje, uprawa kawy, palenie i sprzedaż detaliczna oraz odpowiedzialny handel. Etno Cafe Jedna z najbardziej dynamicznych polskich marek kawowych. Dzięki synergii własnej palarni, sieci 21 kawiarni i browaru kawowego produkującego Cold Brew Coffee (pierwszą polską kawę macerowaną na zimno dostępną w szerokiej dystrybucji) stworzyła nową jakość na polskim rynku kawy

Rosnąca skala otyłości wśród dzieci i dorosłych Według statystyk skala otyłości z roku na rok wzrasta, wiele osób pomiędzy 18. a 69. rokiem życia ma nadwagę, zaś szczególnie niepokojące wydają się dane pokazujące rosnące rozpowszechnianie się problemu nadwagi/otyłości w populacji dziecięcej. Jak powszechnie wiadomo, w młodszym wieku może mieć ona negatywny wpływ na zdrowie zarówno w okresie dziecięcym, podczas dojrzewania, jak i całego dorosłego życia. Wiele badań potwierdza prawdopodobieństwo, że otyłe dziecko już nawet w wieku sześciu lat będzie cierpieć na tę przypadłość w wieku dorosłym (Rolland-Cashera i wsp. [8]). Problem jest poważny, ponieważ nadwaga i otyłość, oprócz skutków estetycznych i społecznych, stanowią istotne czynniki ryzyka chorób metabolicznych i zwyrodnieniowych, takich jak choroby serca, układu oddechowego, kostno-stawowe, stłuszczenie wątroby, cukrzyca, choroby naczyniowe, hormonalne i wiele innych. Niepokojący wzrost otyłości wśród dzieci i młodzieży na świecie Według opublikowanego w 2017 r. raportu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w ostatnich 40 latach liczba otyłych dzieci i młodzieży zwiększyła się na świecie aż 11-krotnie: z 11 mln do 120 mln. Prognozy są jeszcze bardziej niepokojące. W 2025 r. nadmierną masę ciała będzie miało 75% dorosłej populacji świata oraz 30% dzieci i nastolatków. W Polsce w ostatnich latach, w wyjątkowo szybkim tempie, narastają u polskich dzieci oraz młodzieży otyłość i nadwaga; już co czwarte z nich ma nadmierną masę ciała – alarmowali specjaliści podczas IV Narodowego Kongresu Żywieniowego, który odbył się w styczniu br. Problem otyłości, nadwagi i wielu sposobów walki z nimi, takich jak zmiana diety, nawyków żywieniowych, zwiększenie aktywności fizycznej, wielokrotnie już zostały omówione na stronach „Food Forum” przez wielu znakomitych specjalistów.  W tym artykule chciałbym się skupić na bezpiecznym wspomaganiu szeroko rozumianego procesu odchudzania przy zastosowaniu środków naturalnych lub specyfików pochodzenia naturalnego. Zioła i mieszanki ziołowe wspomagające odchudzanie Z mojej praktyki w pracy w zielarni bardzo pomocne przy odchudzaniu są zioła i mieszanki ziołowe. Pijąc codziennie, regularnie napary ziołowe, możemy je wliczyć również do codziennego bilansu wypijanych płynów. Poza ziołami jest też kilka suplementów lub wyrobów medycznych godnych polecenia. Podstawowa mieszanka ziołowa wspomagająca odchudzanie zawiera w swoim składzie: krwawnik ziele, dziurawiec ziele, jałowiec owoc, pokrzywa liść, lubczyk korzeń, rdest ptasi ziele oraz kruszyna kora. Wszystkie powyższe zioła mieszamy w równych proporcjach, najczęściej po 50 g (taka gramatura jest stosowana najczęściej) każdego z ziół. Łyżkę takiej mieszanki zalewamy wrzątkiem, parzymy przez dwie, trzy godziny. Odcedzamy. Pijemy do trzech razy dziennie przed głównymi posiłkami, najlepiej 20–30 min przed posiłkiem. Praktycznie warto przygotować sobie jednorazowo całą dzienną porcję, czyli trzy łyżki zalać trzema szklankami wody i parzyć. Zioła zawsze pijemy ciepłe (dolać odrobinę ciepłej przegotowanej wody), nigdy zimne, ponieważ mają one mniejszą siłę działania. Mieszanka ma działanie moczopędne, oczyszczające, poprawia przemianę materii. Wpływa również pozytywnie na pracę wątroby oraz działa delikatnie przeczyszczająco.  Dodawanie ziół do mieszanki: efekty i korzyści zdrowotne Do mieszanki, którą traktujemy jako podstawową, bazową, możemy dodawać jeszcze inne zioła, osiągając różne efekty. Dodając np. liść podbiału oraz prawoślaz korzeń, każdego z ziół po 50 g, otrzymamy mieszankę działającą bardziej osłonowo na błonę śluzową żołądka, dzięki czemu będzie hamowała apetyt, zmniejszała łaknienie. Dodanie tych dwóch ziół jest również polecane osobom z wrzodami żołądka, nadżerkami oraz nadkwasotą żołądka. Wskazana jest również przy refluksie żołądkowo-przełykowym. Natomiast poprzez działanie powlekające (substancje śluzowe) będzie wpływać na lepszy pasaż jelitowy.  Pojedyncze zioła mają udowodnione działania terapeutyczne, zgodnie z farmakognozją, czyli działem farmacji, nauką o substancjach pochodzenia roślinnego, które są wykorzystywane jako leki. Z mieszankami ziołowymi jest już problem, niestety, nie ma badań potwierdzających skuteczność konkretnej mieszanki ziołowej zawierającej ściśle określone surowce zielarskie w ściśle określonych ilościach – stosujemy je na podstawie wieloletnich doświadczeń i praktyki, wykorzystując ich synergistyczne działanie. Naukowo potwierdzone (przetestowane klinicznie) działanie wspomagające odchudzanie, walkę z otyłością brzuszną, spadek wagi ma wyrób medyczny od firmy Aboca o nazwie Libramed.  Informacje od producenta:  „Libramed kontroluje skoki glukozy po posiłku, sprawiając, że stężenie glukozy i insuliny we krwi staje się bardziej wyrównane, redukując w ten sposób lipogenezę (gromadzenie się tłuszczu w adipocytach), oraz kontroluje uczucie głodu. Działanie Libramed opiera się na Policaptil Gel Retard®, opatentowanym kompleksie makrocząsteczek polisacharydowych, które dzięki synergicznemu działaniu swoich komponentów posiadają silną moc żelującą. Policaptil tworzy w jelitach żel, który działa na węglowodany, zmniejszając wchłaniane, ilości i prędkość wchłaniania (efekt opóźniający „retard”). Dzięki właściwościom żelu Libramed ogranicza również wchłanianie tłuszczu, zmniejszając uczucie senności po posiłku, wspomagając tranzyt jelitowy i regulując konsystencję stolca. Libramed, dzięki swojemu opatentowanemu kompleksowi Policaptil Gel Retard®, kontroluje skoki glukozy, zmniejszając gromadzenie się tłuszczu i uczucie głodu. Dzięki temu mechanizmowi działanie Libramed, w połączeniu ze zrównoważoną dietą i regularną aktywnością fizyczną, wspomaga spadek wagi i zmniejszenie obwodu w talii”.   Policaptil Gel Retard® jest opatentowanym przez firmę Aboca kompleksem makromolekularnym zawierającym szereg skoncentrowanych poszczególnych frakcji polisacharydowych pozyskanych z takich substancji naturalnych jak Celulozy, Opuntia Ficus indica (opuncja figowa), Amorphophallus konjac (dziwidło Riviera), Althaea officinalis (prawoślaz lekarski), Linum usitatissimum (len zwyczajny), Tilia platyphyllos (lipa szerokolistna), Cichorium intybus (cykoria podróżnik). Libramed zalecany jest zarówno dla osób dorosłych, jak i dzieci już powyżej ósmego roku życia, co jest ważne ze względu na ww. statystyki dotyczące nadwagi i otyłości wśród dzieci i młodzieży. W przypadku dzieci są badania kliniczne potwierdzające skuteczność wyrobu medycznego klasy IIb Libramed. Jedno z badań pokazuje, że Libramed może być przydatny w zmniejszaniu przyrostu masy ciała u otyłych dzieci, szczególnie w połączeniu z dietą.  Specyfik ten może być również przydatny w łagodzeniu zaburzeń metabolizmu glukozy i insuliny, zmniejsza konieczność włączenia dodatkowych interwencji farmakologicznych. Regularne stosowanie pomaga kontrolować szczyt glikemiczny, zmniejszając m.in. uczucie senności poposiłkowej, wspomaga pasaż jelitowy oraz reguluje konsystencję stolca, a to wszystko dzięki substancjom pochodzenia roślinnego, naturalnego.  Oczywiście należy pamiętać, że Libramed w procesie odchudzania nie zastępuje zróżnicowanej, zbilansowanej diety. Zgodnie z zaleceniami producenta należy przestrzegać niskokalorycznej diety i dbać o regularną aktywność fizyczną. Żeby kuracja była skuteczna, należy zażywać Libramed przynajmniej przez dwa miesiące, jednak jak w przypadku wielu substancji naturalnych, jak np. ww. mieszanki ziołowej, należy pamiętać o przerwach w stosowaniu. W przypadku Libramed zalecana jest dwu- lub trzydniowa przerwa po każdym miesiącu leczenia. Libramed, jako naturalny środek wspomagający odchudzanie, wydaje się zatem bezpiecznym i wartym rozważenia preparatem, wymaga oczywiście dalszych badań, ale na pewno warty jest polecenia, zwłaszcza dla tzw. trudnych pacjentów w gabinecie dietetyka. Istnieje wiele innych substancji pochodzenia naturalnego, które mogą być przydatne w procesie odchudzania, jak chociażby berberyna, która na łamach „Food Forum” była już opisywana. Bibliografia: Stefano Stagi, Elisabetta Lapi, Salvatore Seminara i wsp., Policaptil Gel Retard® significantly reduces body mass index and hyperinsulinism and may decrease the risk of type 2 diabetes mellitus (T2DM) in obese children and adolescents with family history of obesity and T2DM; Italian Journal of Pediatrics, 2015. Stefano Stagi, Franco Ricci, Martina Bianconi i wsp., Retrospective Evaluation of Metformin and/or Metformin Plus a New Polysaccharide Complex in Treating Severe Hyperinsulinism and Insulin Resistance in Obese Children and Adolescents with Metabolic Syndrome; Nutrients. 2017 May; 9(5): 524. Evaluation of Libramed in Obesity Treatment (ELOT) – Double-blind, randomized, placebo-controlled, parallel-group study – badanie zakończone, jeszcze bez publikacji wyników. Farmakopea Polska wydanie X (część podstawowa FP X 2014). Farmakopea Europejska – od stycznia 2017 r. obowiązuje wydanie dziewiąte Farmakopei Europejskiej – część podstawowa. Farmakognozja – podręcznik dla studentów farmacji, Stanisław Kohlmunzer, PZWL Wydawnictwo, Warszawa 2013, wyd. 5. Ziołolecznictwo poradnik dla lekarzy – Aleksander Ożarowski, Rok wydania: 1983, Wydawnictwo: PZWL. Rolland-Cashera M.F., Deheerger M., Bellisle F., Sempe M. et al. Adiposity rebound in children a simple indicator for predicting obesity. Am. J. Clin. Nutr., 1984: 39, 129–135.

Foliany należą do związków uznawanych za niezbędne do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i układu krwionośnego oraz syntezy DNA [3, 10, 14, 17]. Do patologii spowodowanych niedoborem kwasu foliowego w organizmie można zaliczyć m.in.:  zaburzenia w rozwoju cewy nerwowej – Polska należy do krajów o największym w Europie współczynniku zgonów z powodu wrodzonych wad cewy nerwowej [5], niedokrwistość megaloblastyczną [22],  zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym,  rozwój niektórych typów nowotworów [21, 22]. Kwas foliowy (witamina B9) uznany został za witaminę niezbędną w trakcie planowania i przebiegu ciąży, gdyż zapewnia ona prawidłowy wzrost komórek rozwijającego się płodu [19]. Jednocześnie kobiety w ciąży są grupą najbardziej narażoną na niedobory tej witaminy. Zgodnie z zaleceniami suplementacja diety kwasem foliowym powinna zostać rozpoczęta ok. 12 tygodni przed poczęciem oraz kontynuowana przez cały okres ciąży i laktacji w ilości 0,4 mg na dobę [7]. Warto zadać sobie kluczowe pytanie: czy foliany zawarte w żywności są tak samo skuteczne, jak suplement kwasu foliowego?  Podstawowym problemem jest fakt, iż organizm człowieka nie jest w stanie przyswoić całkowitej puli kwasu foliowego występującego w żywności. Szacuje się, że przyswajalność ta wynosi ok. 50–90%. Dla porównania przyswajalność syntetycznego kwasu foliowego to 100% [12, 13]. Nawet prawidłowo zbilansowana i urozmaicona dieta nie może zagwarantować wystarczającego pokrycia dobowego zapotrzebowania na kwas foliowy. Porównując oba te składniki, można dojść do wniosku, że 1 mg syntetycznego kwasu foliowego jest ekwiwalentem 2 mg folianów zawartych w żywności, a 1 mg kwasu foliowego we wzbogaconych produktach to 1,7 mg folianów zawartych w naturalnych pokarmach.   Tabela 1. Zawartość folianów w zależności od źródła i stopnia przyswajalności Syntetyczny kwas foliowy Foliany w pożywieniu 1 mg 2 mg kwas foliowy w produktach wzbogaconych foliany w pożywieniu 1 mg 1,7 mg W porównaniu z folianami naturalnego pochodzenia folacyna pochodzenia syntetycznego charakteryzuje się większą przyswajalnością, dlatego kobiety starające się o dziecko oraz w trakcie ciąży powinny dodatkowo suplementować dietę witaminą B9. Jak wynika z danych, przygotowanych przez Instytut Matki i Dziecka – dodatkowa suplementacja diety kwasem foliowym jest niezbędna, gdyż pokrycie całkowitego zapotrzebowania dla kobiet w ciąży i planujących ciążę jest niemożliwe z codziennej diety [8].  Czy jesteśmy w stanie pokryć zapotrzebowanie na witaminę B9 z naturalnego pożywienia? Dbając o zbilansowaną dietę, można pokryć podstawowe zapotrzebowanie na tę witaminę [9]. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, czy nie znajdujemy się w grupie ryzyka zagrożonej niedoborami. Kobiety w ciąży zaliczane są do takiej właśnie grupy, ze względu na zwiększone zapotrzebowanie na kwas foliowy.  Zgodnie z rekomendacją Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników każda kobieta w wieku rozrodczym powinna uwzględnić w swojej diecie źródła folianów [16]. Występują one zarówno w produktach pochodzenia roślinnego, jak i zwierzęcego. Zdecydowanie więcej folianów jest w roślinach – w postaci poliglutaminianowych koniugatów zawierających siedem reszt glutaminianowych. Kwas foliowy w produktach zwierzęcych występuje w niewielkich ilościach, ponieważ zwierzęta nie mogą syntetyzować PABA oraz nie posiadają zdolności do tworzenia połączenia reszty pteroilowej z glutaminianem i dlatego musi być on dostarczany z dietą [11, 18]. Spośród zalecanych kobietom w ciąży produktów będących źródłem folianów wyróżnia się przede wszystkim [16]:  ciemnozielone warzywa liściaste, takie jak brukselka, szpinak, sałata, brokuły, zboża pełnoziarniste, suche nasiona roślin strączkowych, takie jak groch, fasola, bób, orzechy, nasiona słonecznika. Niewielką zawartość kwasu foliowego i jego pochodnych można znaleźć także w mięsie, mleku i produktach mlecznych. Produkty najuboższe w foliany to ryby i owoce [11, 20]. Na polskim rynku dostępne są także produkty fortyfikowane – wzbogacone o kwas foliowy, jak niektóre płatki śniadaniowe i soki owocowe.  Ponadto należy zaznaczyć, że kwas foliowy jest związkiem zdecydowanie bardziej stabilnym niż foliany pochodzenia naturalnego. Są one wrażliwe na działanie wysokiej temperatury, promieni UV oraz pH środowiska. W czasie przechowywania foliany ulegają utlenianiu do postaci gorzej przyswajalnych. Podczas gotowania i pieczenia straty te sięgają od 50 do 90% początkowej zawartości [23]. Dodatkowo ich wchłanialność w przewodzie pokarmowym jest również w pewnym stopniu ograniczona. Zaleca się jak najmniejsze przetwarzanie produktów będących źródłem tej witaminy [10]. Efektywne wykorzystanie kwasu foliowego wspierane jest przez niektóre witaminy i składniki mineralne. Do takich związków zalicza się m.in. witaminę C, witaminę B12, cynk oraz żelazo [15]. Przeprowadzone badania zawartości folianów w diecie pokazały, że ich ilość wynosi 95–562 μg i zależna jest od sposobu żywienia. W Polsce w całodziennych racjach pokarmowych foliany występują w ilości 162–680 μg. Aktualnie brakuje konkretnych informacji na temat średniego spożycia folianów wraz z pokarmem [2, 6]. Podsumowanie Kwas foliowy jest witaminą niezbędną dla wszystkich kobiet planujących ciążę oraz będących już w ciąży. Jego odpowiednia ilość zmniejsza ryzyko powikłań oraz wystąpienia wad cewy nerwowej. Foliany obecne są w naturalnych produktach spożywczych, zwłaszcza pochodzenia roślinnego. Niemniej jednak zapotrzebowanie kobiet w ciąży na folacynę jest zdecydowanie wyższe niż pozostałej grupy społeczeństwa, dlatego dodatkowa suplementacja diety wydaje się niezbędna. Optymalnym rozwiązaniem byłoby regularne spożywanie produktów bogatych w foliany oraz dodatkowa suplementacja kwasem foliowym. Zgodnie z rekomendacją Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników schemat ten wygląda następująco [4]: Wszystkie kobiety w wieku rozrodczym powinny uwzględniać w swojej diecie produkty bogate w foliany (sałata, szpinak, kapusta, brokuły, zboża pełnoziarniste, wątróbka, jaja, orzechy i sery), a także żywność fortyfikowaną. Kobiety w wieku rozrodczym powinny dodatkowo stosować suplementację folianami przez okres co najmniej 12 tygodni przed planowaną ciążą. Kobiety powinny kontynuować suplementację folianami przez cały okres ciąży oraz okres połogu i karmienia piersią. W suplementacji należy brać pod uwagę preparaty o udokumentowanym składzie i działaniu. Bibliografia: Bailey L.B. Dietary reference intakes for folate: the debut of dietary folate equivalents. Nutr Rev. 1998; 56 (10): 294–299. Bailey L.B., Gregory J.F. Folate metabolism and requirements. J. Nutr., 1999; 129: 779–782. Berg M.J. The importance of folic acid. J. Gend. Specif. Med. 1999; 2: 24–28. Bomba-Opoń D., Kalinka J., Seremak-Mrozikiewicz A. Suplementacja folianów w okresie przedkoncepcyjnym, w ciąży i połogu. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników. Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2017. tom 2, nr 5, strony 210–214. ISSN 2451–0122. Brzeziński Z.J., Mazurczak T. Propozycje wprowadzenia profilaktyki pierwotnej wad rozwojowych cewy nerwowej w Polsce. Pediat. Pol., 1994; 69: 684–686. de Bree A., van Dusseldorp M., Brouwer I.A., van het Hof K.H., Steegers Theunissen R.P.: Folate intake in Europe: recommended, actual and desired intake. Eur. J. Clin. Nutr., 1997; 51: 643–660. Folate supplementation during the preconception period, pregnancy and puerperium. Polish Society of Gynecologists and Obstetricians Guidelines. Ginekol. Pol. 2017; 88 (11): 633–636 (DOI: 10.5603/GP.a2017.0113). Instytut Matki i dziecka. Artykuły przeznaczone dla pacjenta: ciąża – kwas foliowy.Institute of Medicine Food and Nutrition Board.Dietary Reference Intakes: Thiamin, Riboflavin, Niacin, Vitamin B6, Folate, Vitamin B12,  Pantothenic Acid, Biotin, and Choline. Washington, DC: National Academies Press.: 1998.