Dołącz do czytelników
Brak wyników

Sport

6 czerwca 2019

NR 2 (Kwiecień 2019)

Co warunkuje rozwój młodego sportowca

0 14

Współczesny sport dzieci i młodzieży agresywnie szuka sposobów na zwiększenie możliwości wysiłkowych, a te od strony treningowej wydają się zbliżać do granic ustrojowych. 

Do zadań trenera zalicza się już nie tylko efektywne przygotowanie zawodnika w kontekście nauczanych treści i zadań ruchowych, ale także znajomość podstawowych procesów fizjologicznych, programowanie treningu i periodyzację, umiejętne przekazywanie wskazówek dotyczących diety, pokierowanie zawodnikiem zarówno w ujęciu mentalnym, jak i społecznym, a nawet wypromowanie młodego sportowca w tzw. social mediach. Tak interdyscyplinarne podejście do tematu rozwoju zawodnika może być drogą do profesjonalnego wprowadzenia dziecka w świat sportu, bez podejmowania ryzyka znudzenia, przetrenowania, wystąpienia urazów czy podjęcia wczesnej specjalizacji. 

Spróbujmy przyjrzeć się współczesnym dzieciom i przeanalizować szereg czynników, które mają istotny wpływ na jakość ich rozwoju w sporcie. 

Jesteś tym, co jesz

Po wielokroć zadawane przez dorosłych pytanie: „Skąd dzieci mają na to energię?” nie znajduje jednoznacznej odpowiedzi. Wysokie natężenie aktywności fizycznej u dzieci, znaczna intensywność ruchu oraz jego spontaniczność katalizują procesy biologiczne organizmu, dając mu bodźce do prawidłowego rozwoju. Przyswajanie i wykorzystanie składników odżywczych jest o tyle skomplikowane, że powinno w pierwszej kolejności realizować potrzeby wzrostowe młodego organizmu. Obserwowane są więc nieznaczne odstępstwa w przebiegu procesów energetycznych u dzieci, w zestawieniu z dorosłymi, jak np. gorsze możliwości refosforylacji ATP, co obniża zdolność w wysiłkach beztlenowych i wymaga od młodych atletów dłuższej przerwy przed podjęciem kolejnego maksymalnego wysiłku. Wydatki energetyczne związane z treningiem potrafią być nawet o jedną trzecią wyższe niż u dorosłych, co może być przyczyną zaburzeń odżywiania, a w konsekwencji ujemnie wpływać na rozwój dziecka, skutkować niższą wysokością ciała lub komplikować proces dojrzewania, np. u gimnastyczek.

Jak więc zapewnić młodemu sportowcowi optimum energetyczne, gwarantujące harmonijny rozwój i wysoką efektywność treningu sportowego?

Holistyczne podejście zdaje się najzdrowsze – odpowiednie zbilansowanie proporcji węglowodanów, tłuszczów i białek przy uzupełnianiu witamin i minerałów, z uwzględnieniem odpowiedniego nawodnienia. 

Niezwykle istotne jest zachowanie stosunku przyjmowanych węglowodanów do białek na poziomie 4:1, co poprawia wchłanianie i wbudowywanie białek do mięśni. Obok zachowania proporcji w odżywianiu należy pamiętać o momencie, w którym najlepiej spożyć konkretne substancje odżywcze. W przypadku sportowców kluczowe jest uzupełnianie węglowodanów najlepiej do godziny po treningu, co wysoce skutecznie odbudowuje rezerwę energetyczną glikogenu mięśniowego, by następnie po ok. 2,5 h uzupełnić białko. 

W odniesieniu do białek badania pokazują, że wystarczające dla sportowców spożycie aminokwasów jest jedynie nieznacznie wyższe niż u osób prowadzących „kanapowy” tryb życia, a zmienia się dyskretnie w zależności od charakterystyki wysiłku fizycznego (tab. 1).
 

Tabela 1. Spożycie białka w zależności od rodzaju podejmowanego wysiłku
Rodzaj
aktywności
Osoba nieuprawiająca
sportu
Trening w dyscyplinach
wytrzymałościowych
Trening w dyscyplinach
wytrzymałościowo-siłowych
Trening w dyscyplinach
szybkościowo-siłowych
Wartość spożycia
białka w g/kg
masy ciała
0,8–1,2 1,4–1,6 1,6–1,8 1,8–2,5


Dowiedziono, że przyjmowanie wysokich porcji białka (50 g i więcej) ma działanie redukcyjne, co jest uzasadnione w dyscyplinach, gdzie zasadniczo istotny dla wyniku sportowego jest stosunek masy ciała do wysokości.

Rozważania nad zapotrzebowaniem na energię dotyczą także podaży tłuszczów, które należałoby włączyć do diety pod postacią orzechów, oliwy z oliwek czy tłustych ryb morskich. I tak z metabolizmu tłuszczów najwięcej korzyści czerpiemy na treningach porannych, np. w klasach sportowych, gdzie są one głównym źródłem energii, co wspomaga redukcję. 

Nie samym jedzeniem człowiek żyje

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy