Rumianek od tysięcy lat jest stosowany w medycynie do leczenia różnych schorzeń. Ma bardzo bogaty skład chemiczny, któremu zawdzięcza działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, antyalergiczne, hipoglikemizujące, uspokajające, a nawet antynowotworowe. Jest powszechnie stosowany w zwalczaniu stanów zapalnych o różnej etiologii, powodujących zaburzenia żołądkowo-jelitowe i schorzenia dermatologiczne. Doniesienia naukowe mówią dodatkowo o jego potencjale w niwelowaniu objawów alergii wziewnych oraz o jego zdolności do obniżania poziomu glukozy we krwi czy hamowania rozwoju komórek nowotworowych. Wyciągi z rumianku znajdują również szerokie zastosowanie w przemyśle kosmetycznym i stanowią składnik kremów, toników, szamponów do włosów oraz odżywek. Rumianek uważany jest za surowiec bezpieczny, który niezwykle rzadko wywołuje negatywne skutki uboczne.

Trądzik dotyka tak młodych, jak dorosłych. Jest najpowszechniejszą chorobą skóry na świecie. Najczęściej obserwuje się go w krajach wysokorozwiniętych. To przewlekłe schorzenie wpływa na jakość życia pacjentów, zarówno pod względem fizycznego dyskomfortu, jak i aspektów psychospołecznych. Charakteryzuje się występowaniem zaskórników oraz grudek i krost, które mogą być bolesne i zapalne. Pomimo wielu lat badań i obserwacji pełny mechanizm powstawania zmian trądzikowych pozostaje wciąż przedmiotem badań naukowych. Czynniki mające wpływ na powstawanie trądziku Dotychczas zbadano wiele czynników mających potencjalny wpływ na powstawanie trądziku. Przede wszystkim związany jest on z nadprodukcją sebum przez gruczoły łojowe w skórze. Prowadzi to do zablokowania ujścia mieszków włosowych i powstawania zaskórników otwartych. Jeśli dostaną się do nich bakterie Propionibacterium acnes, może dojść do stanu zapalnego oraz powstania grudek i krost [1]. Na powstawanie zmian trądzikowych mogą wpływać zarówno czynniki genetyczne, np. mutacja w genie cytochromu P450 1A1 [5], jak i czynniki hormonalne. Szczególną uwagę przypisuje się nadmiernej ilości hormonów androgenowych [2]. Przyczyniają się one do powiększania gruczołów łojowych i wzmagają sekrecję sebum [9]. Główne rodzaje trądziku trądzik pospolity (acne vulgaris) – najczęstsza postać trądziku, występująca głównie u osób młodych między 12. a 25. r.ż., chociaż może wystąpić również u osób starszych. Zmiany zlokalizowane są na twarzy, klatce piersiowej i plecach. Do czynników generujących tę dermatozę zaliczamy: zaburzenia łojotokowe, zmiany hormonalne, czynniki genetyczne; trądzik wywołany – zmiany pojawiające się wskutek działania konkretnego czynnika zewnętrznego, np. związków chemicznych, substancji zawartych w kosmetykach, leków, ucisku zmian trądzikowych itp. Ustępuje po usunięciu czynnika wywołującego; trądzik różowaty (rosacea) – zmiany zapalne występujące głównie u kobiet, objawiające się rozszerzonymi naczynkami, krostkami i zaczerwienieniem. Do czynników wyzwalających te zmiany zaliczamy: zaburzenia o podłożu immunologicznym oraz hormonalnym dotyczące naczyń krwionośnych, czynniki genetyczne oraz czynniki dietetyczne.   Mikrobiota jelitowa a trądzik Mikrobiota jelitowa to złożona społeczność mikroorganizmów, głównie bakterii, które zamieszkują nasze jelita. Pełni ona ważną rolę, wpływając na procesy metaboliczne, układ immunologiczny, a także stan zapalny w organizmie. Ma również ogromny wpływ na wchłanianie substancji odżywczych z układu pokarmowego, a więc na dobrostan całego organizmu [3]. U zdrowych ssaków jelita zamieszkane są przez 500−1000 gatunków bakterii. Dominują: Firmicutes, Bacteroidetes, Actinobacteria i Proteobacteria [4]. Niedawne badania naukowe sugerują istotne powiązanie pomiędzy mikrobiotą jelitową a powstawaniem trądziku. Wykazano pewne nieprawidłowości w składzie mikrobioty jelitowej w porównaniu z osobami bez tej choroby. W szczególności obserwowano obniżoną różnorodność mikroorganizmów oraz zmiany w dominujących gatunkach bakterii [1]. Na skórze trądzikowej obserwuje się kolonizację bakteriami Cutibacterium acnes [4], Propionibacterium acnes, P. granulosum, P. avidum oraz drożdżopodobnymi grzybami Malassezia furfur [7]. Dodatkowo wykazano, że zaburzenia mikrobioty jelitowej w trądziku są zależne od płci. Większe zmiany w składzie mikrobioty obserwowano u mężczyzn, co może wyjaśniać statystycznie cięższy u nich przebieg choroby [4]. Jednym z mechanizmów, dzięki którym mikrobiota jelitowa może wpływać na trądzik, jest zdolność bakterii probiotycznych do modulacji stanu zapalnego w organizmie i stymulację układu odpornościowego [7].  Wskazuje się też na zależność powstawania zmian trądzikowych od diety. Zaobserwowano częste współistnienie objawów trądziku z dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak halitoza, refluks żołądkowo-przełykowy, wzdęcia oraz zaparcia. To ukazuje znaczenie osi jelito-skóra oraz ich wzajemne korelacje [4].  Dieta i styl życia wzbogacające mikrobiotę jelitową Podstawą procesu wzbogacania różnorodności mikrobioty jelitowej i przywracania jej równowagi fizjologicznej jest uwzględnienie kilku kluczowych aspektów stylu życia i diety. Są to: spożywanie dużej ilości błonnika pokarmowego (frakcji nierozpuszczalnej oraz rozpuszczalnej w wodzie), różnorodne i małoprzetworzone produkty spożywcze jako podstawa diety, spożywanie produktów naturalnie zawierających bakterie probiotyczne (fermentowanych), unikanie produktów przetworzonych,  mała ilość cukru oraz soli w diecie, ograniczenie stresu, zadbanie o odpowiednią ilość snu, utrzymywanie umiarkowanej aktywności fizycznej, unikanie nadmiernego stosowania antybiotyków.   Suplementacja diety zalecana w trądziku W badaniach probiotykoterapia przynosiła wymierne skutki we wspomaganiu leczenia trądziku. W badaniu, podczas którego podawano osobom dotkniętym trądzikiem mieszankę probiotyczną składającą się z Lactobacillus acidophilus, L. delbrueckii ssp. bulgaricus i Bifidobacterium bifidum u 45 dorosłych osób z trądzikiem. Po 12 tygodniach zaobserwowano zmniejszenie zmian skórnych o 67% [10]. W innym badaniu po 12 tygodniach suplementacji diety bakteriami Lactobacillus bulgaricus i Streptococcus thermophilus wykazano zredukowanie całkowitej ilości zmian skórnych o 38,6% [11]. Kolejne badanie dotyczyło podawania Lactobacillus rhamnosus przez 12 tygodni. W efekcie zaobserwowano umiarkowaną poprawę stanu klinicznego pacjentów z trądzikiem w porównaniu z grupą placebo [12]. Zalecana suplementacja probiotykami przy objawach trądziku może różnić się w zależności od indywidualnych potrzeb i stanu zdrowia danej osoby. Optymalny wybór probiotyków może być ustalany przez lekarza lub specjalistę ds. żywienia. Oto kilka przykładów gatunków bakterii probiotycznych, które są często rozważane podczas probiotykoterapii, mającej na celu zmniejszenie zmian skórnych: Lactobacillus rhamnosus SP1: przebadany pod kątem wpływu na skórę i trądzik. Wykazuje potencjalne właściwości przeciwzapalne, które mogą pomóc w łagodzeniu objawów trądziku; Bifidobacterium breve BR03: może zapobiegać utracie wody w skórze, poprawia jej nawodnienie i elastyczność; Lactobacillus salivarius LS03: może wpływać hamująco na aktywność czynnika prozapalnego.   Do probiotykoterapii warto dołączyć maślan. Jest on głównym źródłem energii dla komórek nabłonka jelita cienkiego i grubego, ma właściwości przeciwzapalne oraz, co istotne, może wpływać na skład śluzu jelitowego poprzez indukowanie procesu wytwarzania mucyny [4]. Podsumowanie Powiązanie pomiędzy mikrobiotą jelitową a trądzikiem jest w ostatnim czasie intensywnie badane. Dotychczasowe odkrycia otwierają nowe perspektywy dla terapii trądziku. Wykazano, że mikrobiom jelitowy osoby z trądzikiem różni się od mikrobiomu osoby bez tego schorzenia. Możliwe jest, że oddziaływanie na mikrobiotę jelitową poprzez stosowanie probiotyków, prebiotyków oraz zmianę diety może przyczynić się do zmniejszenia objawów trądziku. Praca została napisana w ramach działalności Koła Naukowego „Młodych Dietetyków” w Wyższej Szkole Biznesu i Nauk o Zdrowiu w Łodzi. Bibliografia Mielniczuk P., Rzepa P., Barszcz W. i in., opiekun nauk. Bartosińska J., Firlej E. Wpływ sposobu żywienia na rozwój i przebieg trądziku pospolitego. Zakład Kosmetologii i Medycyny Estetycznej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie, Lublin 2020. Stuła M., Strzelec B., Gawryś J. Wpływ doustnych środków antykoncepcyjnych na stan skóry. Kosmetologia Estetyczna 2019, 8(1), 65. Gałęcka M., Basińska A.M., Bartnicka A., Znaczenie mikrobioty jelitowej w kształtowaniu zdrowia człowieka – implikacje w praktyce lekarza rodzinnego. Via Medica 2018, ISSN 1897–3590. Kuśmierska A., Fol M. Właściwości immunomodulacyjne i terapeutyczne drobnoustrojów probiotycznych. Probl Hig Epidemiol 2014, 95(3), s. 529−540. Janoska M. Wpływ zaburzeń mikrobioty jelitowej na występowanie schorzeń skórnych. Promocja Zdrowia i Ekologia, ISSN 2449–7118.  Sobjanek M., Zabłotna M., Sokołowska-Wojdyło M. i in. Czynniki genetyczne w etiopatogenezie trądziku pospolitego. Post Dermatol Alergol 2007, 24(4), s. 183–187. Oziom J., Budrewicz S. Rola mikrobioty jelitowej w patogenezie i przebiegu wybranych schorzeń układu nerwowego. Via Medica 2019, ISSN 1734–5251. Kurkowska N., Musiał C. Probiotyki w pielęgnacji skóry trądzikowej. Przegląd najnowszych doniesień naukowych. Aesth Cosmetol Med 2021,10(2), s. 91−98. Navarro-López V., Núñez-Delegido E., Ruzafa-Costas B. et al. Probiotics in the therapeutic arsenal of dermatologists. Microorganisms 2021, 9, s. 1513. Biegaj M. Trądzik pospolity i jego leczenie, Kosmetologia Estetyczna 2017, 2(6). Jung G.W., Tse J.E., Guiha I. et al. Prospective, randomized, open-label trial comparing the safety, efficacy, and tolerability of an acne treatment regimen with and without a probiotic supplement and minocycline in subjects with mild to moderate acne. J Cutan Med Surg 2013(17), s. 114–122. Kim J., Ko Y., Park Y.K. i in. Dietary effect of lactoferrin-enriched fermented milk on skin surface lipid and clinical improvement of acne vulgaris. Nutrition 2010, 26, s. 902–909. Fabbrocini G., Bertona M., Picazo O. et al. Supplementation with Lactobacillus rhamnosus SP1 normalises skin expression of genes implicated in insulin signalling and improves adult acne. Benef Microbes 2016, 7, s. 625–630.

Oleje roślinne to substancje uzyskiwane w procesie tłoczenia części roślin oleistych, takich jak kwiaty, nasiona czy pestki. Obecnie coraz częściej znajdują zastosowanie nie tylko w kuchni, ale także podczas codziennej pielęgnacji. Olej roślinny może zastąpić zarówno kosmetyk do demakijażu, balsam do ciała, odżywkę do włosów, rzęs, brwi lub paznokci, być dodatkiem do codziennego kremu lub stanowić naturalny preparat wykorzystywany podczas masażu.

Witamina D odgrywa istotną rolę w organizmie człowieka. Wpływa m.in. na zdrowie kości i mięśni oraz funkcjonowanie systemu immunologicznego. W artykule zostały omówione współczesne wyzwania związane z niedoborami witaminy D, do których zalicza się ograniczoną ekspozycję na słońce i niewystarczającą ilość tej witaminy w diecie. Ponadto artykuł przedstawia dostępne źródła pozyskiwania witaminy D, zalecenia dotyczące optymalnego dawkowania dla różnych grup wiekowych oraz bieżące badania nad wpływem witaminy D na różne zaburzenia i choroby, w tym choroby kardiometaboliczne i cukrzycę.

Kwasy tłuszczowe omega-3, a szczególnie ich przeciwzapalne pochodne, mogą modulować układ immunologiczny i wyciszać stan zapalny. Prawidłowe funkcjonowanie bariery jelitowej, co oznacza zapewnienie jej maksymalnej integralności, jest warunkiem nie tylko zdrowych jelit, ale także zachowania homeostazy w organizmie. Długoterminowe nawyki żywieniowe zapewniają istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu bariery jelitowej, w tym coraz więcej badań sugeruje korzystne efekty w poprawie szczelności jelit po wdrożeniu kwasów tłuszczowych omega-3 w diecie i/lub suplementacji. Na funkcję bariery jelitowej wpływa wiele wewnętrznych i zewnętrznych czynników, w tym dieta, stres, masa ciała oraz aktywność fizyczna. Niektóre badania wykazały, że wielonienasycone kwasy tłuszczowe (PUFA) omega-3 mogą modyfikować skład mikrobioty jelitowej poprzez zwiększenie liczby bakterii z rodzaju Bifidobacterium, które zmniejszają przepuszczalność jelit.

Jod (I) jest jednym z niezbędnych bioaktywnych składników diety. Jest szczególnie istotny w suplementacji kobiet w ciąży, karmiących, a także wegan i wegetarian. Z racji udziału w syntezie hormonów tarczycy, reguluje wiele procesów w naszym organizmie.

Witamina C, znana również jako kwas L-askorbinowy, naturalnie występuje w niektórych produktach spożywczych, jest dodawana do innych i dostępna jako suplement diety. Rozpuszcza się w wodzie. Człowiek w przeciwieństwie do większości zwierząt nie jest w stanie endogennie syntetyzować witaminy C, dlatego musi być ona niezbędnym składnikiem diety.

Zespół Sjögrena to choroba autoimmunologiczna, która charakteryzuje się przede wszystkim suchością błon i tkanek, szczególnie w obrębie oczu i ust. Pomimo nieznanej przyczyny tego nieuleczalnego schorzenia istnieją sposoby złagodzenia objawów i poprawy jakości życia chorych. Jednym z nich może być odpowiednia dieta i dodatkowa suplementacja.

Zespół metaboliczny to stan kliniczny charakteryzujący się współwystępowaniem wielu powiązanych czynników, które mają charakter metaboliczny. Mikrobiota jelitowa jest ekosystemem mikroorganizmów, który kolonizuje jelita i odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia. Od kilku lat szczególną uwagę zwraca się na probiotyki, które mogą wspomóc terapię otyłości i cukrzycy typu 2, np. na bakterię Akkermansia muciniphila. W wielu badaniach wykazano, że A. muciniphila charakteryzuje się pozytywnym oddziaływaniem, obejmującym zdolność do zwiększania integralności bariery jelitowej, stymulacji układu odpornościowego pacjentów, wyciszania stanu zapalnego czy modyfikacji odpowiedzi metabolicznej.

Nadejście wiosny to doskonała okazja do odkrywania nowych, orzeźwiających smaków. Wykorzystanie sezonowych składników, takich jak świeże owoce i zioła, w połączeniu z ciepłymi promieniami słońca, może dodać energii naszym dniom. Spotkania w plenerze nabierają wyjątkowego charakteru, gdy w menu pojawiają się samodzielnie przygotowane, wyjątkowe napoje.

Marka Hellmann’s, uwielbiana przez miłośników wyjątkowego smaku majonezu, właśnie prezentuje swoje produkty w nowej odsłonie. Zabierz ze sobą ten niezwykle bogaty smak i pyszną kremowość na letni piknik, grilla lub na wycieczkę. Czas na kanapki z kremowym majonezem Hellmann’s!

Streszczenie Probiotykoterapia, czyli stosowanie probiotyków w celu poprawy zdrowia jelit, stanowi obecnie przedmiot intensywnych badań ze względu na jej potencjalne korzyści dla zdrowia. Jednym z głównych obszarów zainteresowania jest regulacja poziomu kwasu masłowego, który odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu jelit oraz wpływa na stan zdrowia całego organizmu. Dodatkowo probiotyki wykazują potencjał w poprawie integralności komórek jelitowych poprzez regulację procesów zapalnych i wspieranie naprawy tkanek jelitowych.  Słowa kluczowe: mikrobiota jelitowa, kwas masłowy, Bifidobacterium longum, integralność komórek jelitowych  Abstract Probiotic therapy, the use of probiotics to improve gut health, is currently the subject of intense research due to its potential health benefits. One of the main areas of interest is the regulation of butyric acid levels, which plays an important role in the functioning of the intestines and affects the health of the entire body. Additionally, probiotics have the potential to improve the integrity of intestinal cells by regulating inflammatory processes and supporting the repair of intestinal tissues. Keywords: intestinal microbiota, butyric acid, Bifidobacterium longum, intestinal cell integrity