Zdrowie odżywianie to nie jest dziedzina, którą przeciętny student lubi najbardziej. Brakuje mu nie tylko motywacji, ale i wiedzy o tym, jak prawidłowo komponować posiłki. Często jest też (błędnie) przekonany, że aby to robić, trzeba mieć dużo czasu i pieniędzy[1]. Studentki dietetyki Wydziału Nauk o Zdrowiu Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, postanowiły obalić ten mit. Włącz żywienie do dziedziny to autorska kampania edukacyjna skierowana do studentów kierunków technicznych. Inicjatywa jest jednym z projektów realizowanych przez Wydział Nauk o Zdrowiu WUM i agencję PR Hub. [1] Badanie sondażowe dotyczące sposobu żywienia studentów zrealizowane przez agencję PR HUB oraz Wydział Nauk o Zdrowiu Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w lutym 2020r., grupa 1 392 studentów uczelni wyższych z całej Polski.

Sposób żywienia nastolatków oddziałuje na prawidłowy stan skóry, wzrost, dojrzewanie płciowe, wyniki w nauce, prawidłową masę ciała i ryzyko chorób dietozależnych w przyszłości. Dieta wegańska polegająca na eliminacji produktów odzwierzęcych jest bezpieczna na tym etapie życia i zdrowia, ale wdrażając ją, warto skonsultować się z dietetykiem, by uniknąć niedoborów składników odżywczych, takich jak białko, wapń, jod, żelazo, witamina A, cynk, selen, kwasy tłuszczowe omega-3. Niezbędna jest też suplementacja diety witaminami B12, D3 oraz kwasami tłuszczowymi EPA, DHA. 

Histamina jest aminą biogenną, pełniącą wiele funkcji w organizmie człowieka. Receptory dla histaminy H1-H4 posiadają komórki nerwowe, limfatyczne, komórki mięśni gładkich w naczyniach, macicy i w mięśniach serca. Histamina jest neuroprzekaźnikiem i głównym czynnikiem wyzwalającym wstrząsu anafilaktycznego. Problem nietolerancji histaminy dotyczy ok. 1% populacji, w większości są to kobiety. Warto pamiętać, że poza dietą ubogohistaminową należy sprawdzić stosowane leki oraz zastosować wspierającą terapię (cynk, probiotyki, witamina C i witamina B6). 

Kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3 w ostatnim czasie zyskują coraz większe znaczenie. Główne źródło kwasów omega-3 stanowi olej rybi, natomiast kwasy nienasycone z szeregu n-6 znajdują się w olejach roślinnych. Suplementacja kwasami omega powinna opierać się na zapewnieniu odpowiedniej proporcji kwasów omega-6 do omega-3, która powinna wynosić nie więcej niż 5 : 1. Kwasy omega są niezbędne dla zachowania prawidłowego funkcjonowania organizmu, zwłaszcza w okresie niemowlęcym i dziecięcym. Szczególną rolę przypisuje się kwasowi dokozaheksaenowemu (DHA).

Kiszenie jest procesem konserwacji żywności opartym na fermentacji mlekowej przeprowadzanej przez bakterie mlekowe. Podstawowymi surowcami fermentacji są cukier i woda. Ich proporcje decydują o szybkości pierwszego etapu fermentacji. Obecność kwasu mlekowego (LAB) w kiszonych produktach przyczynia się do obniżenia ich pH do 4,0–3,5, a kwaśne środowisko kiszonek powoduje zniszczenie potencjalnie szkodliwych mikroorganizmów.

Toczeń rumieniowaty układowy (TRU) jest chorobą autoimmunologiczną, która zaburza funkcjonowanie wielu narządów, m.in. nerek, skóry czy stawów. Charakteryzuje się zróżnicowanym nasileniem i przebiegiem, ale ostatecznie prowadzi do niewydolności wielonarządowej. Wyróżnia się trzy główne cele terapii TRU: kontrola procesu zapalenia, zapobieganie nawrotom choroby oraz minimalizacja jej długoterminowych powikłań. Dotychczas nie stworzono jasnych rekomendacji dotyczących żywienia w toczniu, ale jego występowanie niesie za sobą zwiększone ryzyko współwystępowania innych jednostek chorobowych, których odpowiednia dietoterapia może pomóc załagodzić objawy.

„Anoreksja. Stan ciężki” – z taką diagnozą muszą zmierzyć się setki chorych i ich rodzin. Jak się okazuje, stwierdzenie: „po prostu zacznij jeść” nie jest cudownym panaceum w długiej drodze do zdrowienia, a perfekcjonizm i potrzeba aprobaty społecznej tylko nasila problem.  „Chudniemy, by zostać zaakceptowanym przez społeczeństwo i siebie. Koniec końców zostajemy sami i bez akceptacji, na którą tak liczyliśmy”. Biel kości to pamiętnik, przeplatany rozmowami ze specjalistami i osobami z bliskiego otoczenia autorki zmagającej się z anoreksją. Opowiada o sinusoidzie porażek i złudnych zwycięstw w walce z niewidzialnym przeciwnikiem.  Pisanie tej pozycji stanowiło element psychoterapii, przyjęło formę terapeutycznego pisania ekspresywnego autorki – osoby pełnej pasji do pisarstwa i poezji – dzięki czemu mamy wyjątkową możliwość obcowania nie tylko z osobistymi przeżyciami, emocjami, spostrzeżeniami i stanami umysłowymi, które towarzyszą osobom chorym w momencie diagnozy, w trakcie hospitalizacji oraz procesu terapii, ale również z wrażliwością samej autorki. Bez zbędnych konwenansów opowiada ona o własnym starciu z oporem, lękiem, niepewnością i wstydem związanym z chorobą. Autorka porusza tematykę zaburzeń odżywiania w niepopularny dotąd sposób – choroba wydaje się motywacją – powodem, dla którego podjęła próbę dotarcia w głąb siebie. Książka stanowi swoiste studium przypadku, ponieważ pozwala zrozumieć emocje osoby zmagającej się z anoreksją, pokazuje jej codzienność i rzeczywistość, w tym również istotny wymiar zależności pomiędzy codziennymi przeżyciami pacjenta a efektywnością terapii. Malika Tomkiel pisze: „Anoreksja to pewnego rodzaju (…) powolne samobójstwo”. Zgodnie z analizą transakcyjną dominującym skryptem skrajnie restrykcyjnej formy jadłowstrętu psychicznego jest: „nie żyj”. Ten pamiętnik to cenny dla psychologa, psychoterapeuty, ale i psychodietetyka obraz sposobu pojmowania świata przez chorych. Części notatek z pamiętnika towarzyszą podsumowania spożytego danego dnia pokarmu, co pozwala dietetykom i osobom świadomym żywieniowo wysuwać dodatkowo wnioski na temat możliwego, aktualnego dla opisywanego dnia, stanu zdrowotnego autorki. Zapiski zawierają też swoiste stwierdzenia codziennego treningu wdzięczności i dostrzegania pozytywnych stron nawet w najmniejszych rzeczach, w drobnych odstępstwach od perfekcjonizmu. Ponadto książka ta posiada wiele walorów edukacyjnych, pokazuje, jak w praktyce przebiega proces leczenia anoreksji, a zaproszeni rozmówcy przedstawiają dobre i złe praktyki wśród specjalistów zajmujących się terapią tych zaburzeń. Obnażone zostają również słabości systemu opieki zdrowotnej nad osobami z zaburzeniami odżywiania oraz niuanse, które mogą powstrzymać osoby chore przed zwróceniem się po pomoc.  Przedstawione spostrzeżenia i odczucia autorki uwrażliwiają czytelnika m.in. na to, jak ważne w procesie zdrowienia są odpowiednie komunikaty płynące od specjalistów i otoczenia osoby chorej.  Książka dobitnie pokazuje, jak bardzo trudnym wyzwaniem jest pokonanie zaburzeń odżywiania, a jednocześnie stanowi ogromną wskazówkę, jak wspierać pacjentów z zaburzeniami odżywiania, zwłaszcza anoreksją, w procesie leczenia.  Uwadze dietetyków w szczególności polecamy rozmowę autorki z inną pacjentką zmagającą się z anoreksją, w której wskazane zostały potrzeby i oczekiwania wobec dietetyka klinicznego wspierającego proces leczenia, a także odczucia pacjentki wobec zaproponowanej strategii dietoterapii.  Lektura tej książki z pewnością pomoże bardziej kompleksowo zrozumieć specyfikę choroby i jej wpływu na pacjenta – lepsze zrozumienie pacjenta to lepsza relacja, a w efekcie skuteczniejsza pomoc.  „120 zł w urzędzie miasta. Tyle, co wizyta u dobrego psychologa. Przełam się. Idź. Co Ci po Azji, gdy egzotyka za rogiem już czeka z recepcją?” W sprawie chęci nabycia książki zachęcamy do kontaktu bezpośredniego z autorką, pod adresem e-mail: malikatomkiel@gmail.com.  50% zysku ze sprzedaży książki przekazane zostanie Fundacji Światło dla Życia, której celem jest niesienie pomocy osobom cierpiącym na zaburzenia odżywiania.

W artykule szczególną uwagę poświęcono znaczeniu HMO (human milk oligosaccharides) w pokarmie kobiecym i w mlekach modyfikowanych. Przedstawiono także interesujące dane dotyczące badań klinicznych zarówno nad wpływem HMO na rozwój, jak i odporność u dzieci. Wyniki tych badań są ciekawe i niezwykle obiecujące, wymagają jednak dalszych potwierdzeń.

Nukleotydy pełnią wiele ważnych funkcji fizjologicznych w organizmie, gdyż jako prekursory kwasów nukleinowych stanowią podstawowe jednostki strukturalne nici DNA i RNA, w których są zapisane, przechowywane i przekazywane wszelkie informacje genetyczne o naszym organizmie. Ponadto nukleotydy i ich pochodne pełnią różnorodne funkcje w metabolizmie energii, regulacji enzymatycznej, transdukcji sygnałów oraz jako składniki strukturalne koenzymów. Bez tych podstawowych cegiełek budulcowych organizm nie byłby w stanie podejmować kluczowych procesów regeneracyjnych na wielu płaszczyznach fizjologicznych. 

Zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego należą do grupy schorzeń idiopatycznych i są jedną z częstszych przypadłości, z którymi zgłaszają się pacjenci do poradni gastroenterologicznej lub do pediatry. Niemowlęta, u których występowały problemy, takie jak częste ulewania, kolki czy zaparcia, są bardziej narażone na występowanie zbliżonych w dorosłości. Każdy charakterystyczny objaw wymaga odpowiedniej diagnostyki poszerzonej o badanie podmiotowe i przedmiotowe. Następnie wprowadza się odpowiednie leczenie. Terapią wspomagającą w przypadku dzieci z zaparciami czynnościowymi może być Lactobacillus casei rhamnosus (Lcr35) oraz Bifidobacterium longum i podawanie fermentowanych produktów mlecznych bogatych w tego typu bakterie. W przypadku IBS poleca się suplementację Lactobacillus GG.

Choroba hemoroidalna i zaparcia to częste problemy proktologiczne wieku starszego. Proces starzenia się wywołuje wiele stopniowych zmian w funkcjonowaniu organizmu. Z wiekiem spada aktywność wydzielnicza gruczołów dokrewnych (podwzgórza, przysadki mózgowej, tarczycy), co prowadzi do ogólnego spadku aktywności fizycznej i psychicznej. Mało aktywny tryb życia w wieku podeszłym sprzyja zaparciom, które są jednym z głównych czynników wywołujących chorobę hemoroidalną. Ważnym aspektem w leczeniu chorób proktologicznych jest stosowanie diety przeciwzaparciowej.

Pandemia COVID-19 wpłynęła na funkcjonowanie ludzi w wielu obszarach. Stres związany z nową rzeczywistością wywołał wiele kryzysów i wpłynął na funkcjonowanie psychospołeczne wszystkich ludzi. Skutki pandemii mocno dotknęły nastolatków, którzy po okresie nauki zdalnej wracają do szkół. Reagowanie na stres jest mocno powiązane z funkcjonowaniem mikrobioty w sposób dwutorowy. Stres wpływa na skład mikroorganizmów, natomiast mikrobiom odgrywa określoną rolę w modyfikacji odpowiedzi na stres. Warto zastanowić się, co można zrobić, by wspomóc powrót do równowagi psychofizycznej młodych ludzi po powrocie do szkół.