Dołącz do czytelników
Brak wyników

Suplementy , Otwarty dostęp

28 października 2021

NR 5 (Październik 2021)

Zastosowanie kwasów omega-3 u dzieci

0 40

Kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3 w ostatnim czasie zyskują coraz większe znaczenie. Główne źródło kwasów omega-3 stanowi olej rybi, natomiast kwasy nienasycone z szeregu n-6 znajdują się w olejach roślinnych. Suplementacja kwasami omega powinna opierać się na zapewnieniu odpowiedniej proporcji kwasów omega-6 do omega-3, która powinna wynosić nie więcej niż 5 : 1. Kwasy omega są niezbędne dla zachowania prawidłowego funkcjonowania organizmu, zwłaszcza w okresie niemowlęcym i dziecięcym. Szczególną rolę przypisuje się kwasowi dokozaheksaenowemu (DHA).

W ciągu ostatnich lat coraz większe znaczenie przypisuje się długołańcuchowym, wielonienasyconym kwasom tłuszczowym z rodziny omega-3, szczególnie dotyczy to kwasu dokozaheksaenowego (DHA) [1].

POLECAMY

Wyróżniamy dwie grupy niensyconych kwasów tłuszczowych – kwasy nienasycone z szeregu n-3, takie jak kwas eikozapentaenowy (EPA) i kwas dokozaheksaenowy (DHA), oraz kwasy z szeregu n-6, jak np. kwas linolowy (LA), kwas arachidonowy (AA) czy kwas gamma-linolenowy (GLA). Prekursorem kwasów omega-3 DHA i EPA jest kwas alfa-linolenowy (ALA C18:3). Na drodze przemian biochemicznych powstają z niego długołańcuchowe formy DHA i EPA. Podobnym przemianom ulegają też kwasy omega-6, których prekursorem jest kwas linolowy (LA C18:2), natomiast formą długołańcuchową – kwas arachidonowy (rys. 1) [2].

Rys. 1. Szlak enzymatycznej konwersji wielonienasyconych kwasów tłuszczowych.
ALA – alfa-linolenowy, ARA – arachidonowy, DGLA – dihomo-gamma-linolenowy, DHA – dokozaheksaenowy, DPA – dokozapentaenowy

Głównym źródłem kwasów omega-3 jest olej rybi, natomiast kwasy nienasycone z szeregu n-6 znajdują się w olejach roślinnych. Ryby bogate w DHA to np. śledź, łosoś czy makrela. Przeciwwskazane są te gatunki, które mogą być narażone na kumulowanie neurotoksycznej metylortęci. Dotyczy to głównie ryb długo żyjących, takich jak: szczupak, rekin, tuńczyk, miecznik [3]. W przypadku niemożności spożycia ryb bardzo pomocna jest suplementacja preparatami oleju rybiego. Bardzo istotne w przypadku suplementacji jest zachowanie prawidłowej proporcji kwasów omega-6 do omega-3 w diecie, która powinna wynosić nie więcej niż 5 : 1 [2]. U niemowląt źródłem DHA może być mleko matki, jeśli spożywa ona ryby lub stosuje suplementy DHA. Jeśli niemowlę nie jest karmione piersią, można stosować preparaty mlekozastępcze wzbogacone 
w DHA [2, 4].

Kwasy omega są niezbędne dla zachowania prawidłowego funkcjonowania organizmu, szczególnie w okresie niemowlęcym i dziecięcym. Szczególną rolę przypisuje się kwasowi dokozaheksaenowemu (DHA). Nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 stanowią składnik fosfolipidów błon komórkowych komórek nerwowych istoty szarej mózgu oraz siatkówki oka. Dotyczy to przede wszystkim kwasu DHA. Natomiast z kwasu EPA powstają hormonopodobne substancje, eikozanoidy, do których należą np. prostaglandyny 3, prostacyklina, tromboksan A3, lipoksyny, leukotrieny, protektyny i resolwiny. Mają one korzystny wpływ na układ krążenia, regulując napięcie ścian tętnic, hamując wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, zmniejszając tym samym ryzyko miażdżycy oraz zaburzeń metabolicznych [5, 6]. 

Poza tym eikozanoidy łagodzą przebieg zakażeń. Dzięki kwasom omega-3 osłonka mielinowa w aksonach staje się grubsza, co powoduje przyspieszenie przewodzenia [2, 4, 5].

Na podstawie przeprowadzanych badań stwierdzono, że suplementacja diety kwasami omega przynosi bardzo dobre rezultaty u dzieci w zaburzeniach koncentracji uwagi, nadpobudliwości psychoruchowej oraz u pacjentów z trudnościami w nauce. Kwasy omega są szczególnie zalecane u dzieci z ADHD, autyzmem, w dysleksji czy dyspraksji. Przeprowadzone, ciekawe, randomizowane badania wskazują, że u dzieci w wieku od 18 do 36 miesięcy, które otrzymywały w suplementacji 130 mg DHA dziennie, stwierdzono mniej infekcji dróg oddechowych [3, 5, 7].

Kwasy omega-3 odgrywają zasadniczą rolę w prawidłowym rozwoju ośrodkowego układu nerwowego, zmniejszają ryzyko infekcji oraz ryzyko porodu przedwczesnego [1]. Dlatego tak ważna jest ich podaż w okresie ciąży, laktacji oraz w wieku rozwojowym. Stanowisko Grupy Ekspertów w sprawie suplementacji kwasem dokozaheksaenowym i innymi kwasami tłuszczowymi omega-3 w populacji niemowląt i dzieci do lat trzech przedstawia tabela 1. 

Tabela 1. Zalecenia dotyczące suplementacji kwasem dokozaheksaenowym i innymi kwasami tłuszczowymi omega-3 [1]

Grupa docelowa Zalec...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy