Dział: Suplementy

Koncentracja uwagi stanowi jedną z kluczowych domen funkcji poznawczych i warunkuje efektywność uczenia się, pracy zawodowej oraz codziennego funkcjonowania. Ze względu na wysokie zapotrzebowanie energetyczne mózgu, jego funkcjonowanie jest szczególnie wrażliwe na jakość diety, stabilność podaży energii oraz status wybranych składników odżywczych. Istotne znaczenie dla koncentracji mają: stabilna glikemia, odpowiednia podaż białka jako źródła aminokwasów prekursorowych neuroprzekaźników, kwasy tłuszczowe omega-3 (DHA, EPA), witaminy z grupy B regulujące metabolizm homocysteiny, żelazo uczestniczące w mielinizacji i syntezie dopaminy, a także jod, witamina D czy polifenole.

Magnez jest kluczowym makroelementem uczestniczącym w licznych procesach metabolicznych. Pomimo jego istotnej roli fizjologicznej, niedobory magnezu w populacji mają najczęściej charakter łagodny i wynikają z niewielkiego niedoboru dietetycznego. Dane naukowe wskazują, że skuteczna suplementacja nie wymaga stosowania wysokich dawek, gdyż biodostępność magnezu maleje wraz ze wzrostem podaży. Istotne znaczenie mają forma chemiczna, obecność witaminy B6 oraz postać farmaceutyczna preparatu.

Suplementacja kreatyną u kobiet w każdym wieku może przynieść szereg pozytywnych korzyści ze względu na jej wielokierunkowe działanie w organizmie. Stosowanie kreatyny w połączeniu z regularnym treningiem siłowym może złagodzić utratę tkanki mięśniowej i kostnej oraz zwiększyć siłę mięśni szkieletowych, wydolność fizyczną i koordynację nerwowo-ruchową u kobiet w okresie perimenopauzy i po menopauzie. Kreatyna może również poprawiać pracę mózgu, zdolności poznawcze i samopoczucie psychofizyczne.

Kwasy tłuszczowe omega-3 odgrywają kluczową rolę w rozwoju i prawidłowym funkcjonowaniu ludzkiego organizmu – wielu kluczowych jego narządów i szlaków metabolicznych. Ten dobroczynny wpływ jest obserwowany od urodzenia (a nawet życia płodowego – stąd wskazana jest również suplementacja tych substancji w okresie prenatalnym i w okresie ciąży), aż do późnego wieku starczego. Liczne badania potwierdzają skuteczność i zdecydowanie korzystny wpływ kwasów omega-3 na wiele procesów: poznawczych, pamięć, uwagę kontrolę emocji i zachowań, szczególnie w grupie pacjentów pediatrycznych z zaburzeniami neurorozwojowymi oraz seniorów. Udowodniono w wielu badaniach, że podawanie preparatów suplementacyjnych zawierających kwasy omega-3 (odpowiednio zbilansowanych pod względem dawki i proporcji), stanowi cenne wsparcie w funkcjonowaniu poznawczym i neuroprotekcyjnym oraz działa profilaktycznie w aspekcie zaburzeń neurodegeneracyjnych i psychiczno- -emocjonalnych [1, 2].

Selen jest pierwiastkiem śladowym, który mimo niewielkiego zapotrzebowania ilościowego odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia człowieka. Jego znaczenie wynika przede wszystkim z udziału w mechanizmach obrony antyoksydacyjnej oraz prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. W praktyce dietetycznej selen bywa często niedoceniany, mimo że jego niedobory są stosunkowo częste w populacjach europejskich, m.in. ze względu na niską zawartość tego pierwiastka w glebach i żywności [1]. W ostatnim czasie zainteresowanie selenem wzrosło, szczególnie w kontekście chorób przewlekłych, starzenia się organizmu oraz zwiększonej podatności na infekcje. Coraz więcej badań wskazuje, że odpowiedni status selenu w organizmie sprzyja ograniczeniu stresu oksydacyjnego, wspiera odporność i może wpływać na przebieg wielu schorzeń, co czyni go istotnym elementem interwencji żywieniowych [2].

Prawidłowe nawyki żywieniowe oraz regeneracja organizmu poprzez odpowiednią ilość i jakość snu powinny stanowić podstawę w dbałości o optymalną pracę układu immunologicznego i chronić organizm przed zachorowaniem. Niestety aktualny tryb życia i wysoce przetworzona żywność to czynniki predysponujące do osłabienia procesów odpornościowych. Zatem warto, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, włączyć dodatkowe wsparcie w postaci suplementacji diety, a także preparatów ziołowych o udowodnionym działaniu wspomagającym pracę układu odpornościowego. Do suplementów diety, które mają udokumentowany wpływ na stymulację wzmacniania odporności, zalicza się m.in. witaminę D, witaminę C, kwasy tłuszczowe omega-3, a także preparaty zawierające w składzie chociażby acerolę, kurkuminę, żeń-szeń czy jeżówkę purpurową.

Insulinooporność to zaburzenie metaboliczne charakteryzujące się opornością tkanek na insulinę. Pierwszym krokiem po jej rozpoznaniu jest zazwyczaj zmiana stylu życia. Dzięki odpowiednio zbilansowanej diecie można uzyskać np. normalizację masy ciała i poprawę parametrów metabolicznych. Pacjentom z insulinoopornością można zalecić dietę śródziemnomorską (bogatą w produkty będące dobrym źródłem m.in. błonnika pokarmowego i antyoksydantów), a także suplementację probiotyków. Szczególnie tych wieloszczepowych, które pomagają wzmocnić barierę jelitową, hamować aktywację komórek tucznych i cytokin prozapalnych. Odpowiednio zbilansowana dieta i suplementacja zalecane są również pacjentkom z zespołem policystycznych jajników (PCOS), któremu może towarzyszyć insulinooporności. W tej grupie, oprócz probiotykoterapii, zaleca się również suplementację inozytolu czy N-acetylocysteiny (NAC).

Nieleczony niedobór żelaza u kobiet może mieć poważne konsekwencje, zwłaszcza jeżeli w najbliższym czasie jest planowane zajście w ciążę. Biodostępność żelaza jest stosunkowo niewielka, dlatego należy wprowadzić różne praktyki kulinarne i żywieniowe, przyczyniające się do zwiększenia jego wchłaniania. Na niedobór żelaza bardzo często wpływa nieprawidłowo zbilansowana dieta, a także choroby zapalne jelit czy celiakia.