Dział: Układ trawienny i probiotykoterapia

Nieswoiste choroby zapalne jelit (NChZJ), w tym wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna, charakteryzują się przewlekłym przebiegiem, często prowadzą do hospitalizacji, niekiedy wymagają operacji. NChZJ przebiegają w różnego typu rzutach (zaostrzenie lub remisja) niezależnie od stosowania określonego postępowania farmakologicznego uzupełnianego leczeniem dietetycznym, które ma łagodzić uwalnianie czynników prozapalnych, a zwiększać uwalnianie czynników antyzapalnych. Dlatego tak ważne jest leczenie kompleksowe z uwzględnieniem indywidualnie dobranego leczenia uzupełniającego (np. leki osłonowe typu kwas krzemowy koloidalny) oraz żywieniowego.

Choroba Hashimoto (HT) jest jedną z najczęstszych chorób tarczycy. Charakteryzuje się przewlekłym stanem zapalnym, obecnością autoprzeciwciał przeciwko peroksydazie tarczycowej (TPO) i tyreoglobulinie (TG), co prowadzi do niedoczynności, a często także zniszczenia tarczycy. Coraz częściej wskazuje się na istnienie osi jelito-mikrobiota-tarczyca. Zaburzona mikrobiota jelitowa poprzez negatywny wpływ na układ odpornościowy i indukcję stanu zapalnego może wpływać na zwiększone ryzyko chorób autoimmunologicznych takich jak HT. Nowe strategie terapeutyczne i prewencyjne w przypadku chorób tarczycy powinny uwzględniać aspekt mikrobioty jelitowej i czynników infekcyjnych w leczeniu tej grupy pacjentów.

Biegunka to zaburzenie trawienne, które objawia się zwiększoną ilością wypróżnień oraz zmienioną konsystencją stolca. W większości przypadków biegunka jest łagodnym, krótkotrwałym stanem, który nie wymaga żadnego leczenia, jednak czasem może być groźna dla zdrowia. Leczenie biegunki polega na niedopuszczeniu do odwodnienia organizmu. Dodatkowo warto stosować probiotyki, które mogą skrócić czas biegunki. Wybierając odpowiedni preparat należy kierować się wytycznymi oraz badaniami naukowymi potwierdzającymi skuteczność danego szczepu w leczeniu biegunki.

Do chorób zapalnych jelit (IBD) zaliczają się: choroba Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Nieswoiste zapalenia jelit (NZJ) rozwijają się na skutek zaburzenia funkcji immunologicznej organizmu i przebiegają z okresami zaostrzeń oraz remisji. Ich etiopatogeneza jest złożona i nie do końca wyjaśniona. W leczeniu stosuje się terapię farmakologiczną, a także wspomaganie dietetyczne oraz dodatkową suplementację.

Psychobiotyki to bakterie probiotyczne oddziałujące na funkcje mózgu. Suplementacja psychobiotyczna poprzez modulacje składu ekosystemu jelit może wpływać na poprawę funkcjonowania mózgu, zapobiega i spowalnia progresję chorób neurodegeneracyjnych. Mechanizmami wyjaśniającymi związek między funkcjami poznawczymi a mikrobiomem jest modulacja równowagi pro/przeciwzapalnej, pro/antyoksydacyjnej organizmu oraz stymulacja syntezy neuroprzekaźników i substancji neuromodulujących. W artykule przedstawiono aktualny stan wiedzy na temat wpływu mikrobiomu jelitowego na funkcje kognitywne, potencjalnych mechanizmów działania oraz aspektów terapeutycznych stosowania psychobiotykoterapii.

Antybiotykoterapia w coraz większym stopniu staje się nieskuteczna w walce z patogenami. Powodem jest oporność drobnoustrojów chorobotwórczych na powszechnie stosowane antybiotyki. Wynika to z wielu czynników, m.in. związanych z rozwojem bakterii chorobotwórczych, oraz z częstego stosowania przez ludzi leków przeciwdrobnoustrojowych. W związku z tym naukowcy dążą do znalezienia skutecznej i bezpiecznej alternatywy dla antybiotyków. Duże zainteresowanie wzbudza potencjalne zastosowanie peptydów przeciwdrobnoustrojowych, bakteriofagów, a także probiotyków. Probiotyki wydają się najbardziej bezpieczną alternatywą, którą w celu minimalizacji stosowania antybiotyków można wybierać w prewencji chorób lub jako dodatek do podstawowej terapii.

Eozynofilowe zapalenie przełyku jest coraz częściej rozpoznawaną przewlekłą chorobą zapalną przełyku. Występuje zarówno u dzieci, jak i u dorosłych, dając odmienny obraz kliniczny. Charakteryzuje się zapalnym naciekiem ściany przełyku i często współwystępuje z alergiami, nieżytem nosa, astmą czy egzemą. Istnieją 4 zalecane terapie lecznicze o podobnej skuteczności, które z czasem mogą być stosowane wymiennie. Podstawę leczenia stanowi odpowiednia dieta.

Mikrobiota jelit pełni ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu całego organizmu człowieka. Brak równowagi w składzie mikrobioty, a także zmniejszona różnorodność powiązana jest z jednostkami chorobowymi, takimi jak nieswoiste zapalenie jelit, cukrzyca typu 1, celiakia, a także otyłość. Otyłość jest poważnym problemem, który dotyczy 39% dorosłych osób na świecie. Mikrobiota jelit jest coraz częściej badana jako czynnik wpływający na zdrowie metaboliczne, jak i otyłość. Przeprowadzono wiele badań, które pokazały, że probiotykoterapia poprzez przywrócenie równowagi mikrobioty jelitowej może stanowić wsparcie terapii chorób metabolicznych, a tym samym wpływać na obniżenie masy ciała. Dotychczasowe wyniki jednak nie dają dostatecznej wiedzy pozwalającej stworzyć konkretne zalecenia probiotykoterapii, która mogłaby być wykorzystana w terapii otyłości.