Prehabilitacja ma na celu optymalizację stanu zdrowia pacjenta przed zabiegiem medycznym poprzez wielodyscyplinarne oraz spersonalizowane podejście. Można ją zdefiniować jako proces opieki, w ramach którego poprawia się zarówno stan fizyczny, jak i stan psychiczny pacjentów, w celu obniżenia ryzyka powikłań pooperacyjnych i ułatwienia powrotu do stanu sprzed operacji. Jako że niedożywienie jest istotnym czynnikiem ryzyka związanym z pogorszeniem się wyników pacjenta, kluczowym elementem prehabilitacji jest zadbanie o odpowiednie odżywienie.
Dział: Układ trawienny i probiotykoterapia
Biegunki infekcyjne spowodowane są przez zakażenia bakteryjne, wirusowe i pasożytnicze. Probiotykoterapia z wykorzystaniem konkretnych szczepów bakterii i grzybów może przynieść korzyści terapeutyczne i profilaktyczne, dzięki zdolności mikroorganizmów probiotycznych do syntezy bakteriobójczych bakteriocyn, związków o charakterze ochronnym czy enzymów proteolitycznych, ale również dzięki zdolności do wiązania patogenów i wspomaganiu ich wydalania wraz z kałem oraz konkurencję z patogenami o zasoby środowiskowe. Mechanizmy te podsumowano na ryc. 1. Dzięki tym mechanizmom probiotykoterapia może spowodować skrócenie czasu trwania biegunki, spadek częstotliwości wypróżnień, poprawę ich konsystencji oraz zmniejszenie dolegliwości bólowych, więc może przynieść realne korzyści pacjentom zmagającym się z biegunkami infekcyjnymi.
Prebiotyki to niezdolne do życia składniki pokarmowe, które wywierają korzystny wpływ na zdrowie gospodarza. To korzystne działanie dotyczy m.in. zwiększania odporności na patogeny jelitowe, zwiększenia biodostępności składników mineralnych czy obniżenia stężenia cholesterolu. Bardzo ciekawym przykładem wielofunkcyjnego prebiotyku wydaje się arabinogalaktan, który zwiększa produkcję krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych oraz liczebności bakterii z rodzaju Bacteroidetes.
Insulinooporność to stan zmniejszonej wrażliwości tkanek docelowych na działanie insuliny mimo prawidłowego lub podwyższonego stężenia tego hormonu w surowicy krwi. Podstawę leczenia insulinooporności stanowi leczenie niefarmakologiczne. W terapii probiotycznej stosuje się najczęściej bakterie z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium (w formie monoszczepu bądź probiotyku wieloszczepowego zawierającego oba rodzaje bakterii) oraz pasteryzowaną bakterię Akkermansia muciniphila (postbiotyk). W większości badań klinicznych odnotowano istotne statystycznie zmniejszenie stężenia insuliny na czczo oraz obniżenie wskaźnika HOMA-IR.
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) – łac. colitis ulcerosa (CU) – to przewlekła choroba zapalna o podłożu autoimmunologicznym zaliczana do nieswoistych chorób zapalnych jelit (NChZJ). W 2020 ro- ku częstotliwość występowania WZJG w Polsce wynosiła 191,4 na 100 000 osób i była znacznie wyższa u mężczyzn [1]. W niniejszym artykule skupiono się na roli żywieniowej oraz probiotykoterapii osób z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit oraz zespołem jelita nadwrażliwego.
Świadomość dotycząca zdrowia jelit i wpływu jakości mikrobioty na ogólny stan zdrowia jest coraz większa. Uznanie zyskują szczepy probiotyczne pomocne w trawieniu glutenu. Immunoreaktywne peptydy glutenowe, które nie są trawione przez peptydazy wytwarzane przez ludzi, mogą wywoływać celiakię, alergię oraz nadwrażliwość na gluten bez celiakii. Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie synergii szczepów Lacticaseibacillus casei LC130, Lacticaseibacillus paracasei LPC100 i Streptococcus thermophilus ST250, które połączone istotnie zmniejszały immunoreaktywność peptydów gliadynowych, w tym 33-merów. Szczepy te, stosowane jako mieszanina, mogą być podawane pacjentom na ograniczonej diecie bezglutenowej dla osiągania lepszych efektów leczenia chorób związanych ze spożyciem glutenu.
Okres wakacji to czas, gdy stan mikrobioty jelitowej może być wystawiony na próbę. Niezdrowa dieta oraz negatywne zmiany stylu życia prowadzić mogą do dysbiozy i zaburzenia funkcji bariery jelitowej. Dlatego konieczne jest odpowiednie przygotowanie się do wakacji oraz dalekich podróży poprzez szczepienia ochronne oraz odpowiednio przygotowaną apteczkę. W trakcie egzotycznych wakacji należy uważać na spożywaną wodę i żywność, a po powrocie zadbać o wsparcie dla drobnoustrojów poprzez odpowiednio skomponowaną dietę, aktywność fizyczną oraz redukcję stresu.
Podróżowanie za granicę, szczególnie do krajów rozwijających się, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia biegunki podróżnych, którą wywołuje zazwyczaj bakteria Escherichia coli. Do zakażenia dochodzi wskutek spożycia skażonej mikrobiologicznie żywności czy wody pitnej. W leczeniu biegunki podróżnych zastosowanie znajdują preparaty probiotyczne, które mogą także zapobiegać zachorowaniu. Wskazuje się tutaj głównie następujące szczepy probiotyczne: Saccharomyces boulardii CNCM I-745, Lacticaseibacillus rhamnosus GG i Lactiplantibacillus plantarum 299v.
Wcześniej dowiedliśmy, że wybory żywieniowe (pomiędzy prozdrowotnymi a niezdrowymi) mogą łagodzić lub wzmacniać negatywny wpływ starzenia na funkcje poznawcze. Obecnie badamy wpływ suplementacji diety probiotykami w zakresie modyfikacji negatywnych skutków niezdrowej diety prozapalnej w zakresie funkcji poznawczych. Grupa 120 osób badanych, podzielona według nawyków żywieniowych na prozapalne i przeciwzapalne, otrzymuje przez 12 tygodni probiotyki lub placebo. Oceniamy zmiany w mikrobiocie jelitowej, metabolomie, EEG (elektroencefalografia) i funkcjach poznawczych w trzech punktach czasowych badania, by kompleksowo zrozumieć wpływ probiotykoterapii na działanie mózgu i zdrowie.
Zespół metaboliczny to stan kliniczny charakteryzujący się współwystępowaniem wielu powiązanych czynników, które mają charakter metaboliczny. Mikrobiota jelitowa jest ekosystemem mikroorganizmów, który kolonizuje jelita i odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia. Od kilku lat szczególną uwagę zwraca się na probiotyki, które mogą wspomóc terapię otyłości i cukrzycy typu 2, np. na bakterię Akkermansia muciniphila. W wielu badaniach wykazano, że A. muciniphila charakteryzuje się pozytywnym oddziaływaniem, obejmującym zdolność do zwiększania integralności bariery jelitowej, stymulacji układu odpornościowego pacjentów, wyciszania stanu zapalnego czy modyfikacji odpowiedzi metabolicznej.
Zespół jelita nadwrażliwego (IBS) to choroba przewlekła należąca do grupy zaburzeń interakcji jelitowo-mózgowych, w której nawracający ból brzucha związany jest z defekacją, zmianą rytmu wypróżnień lub zmianą konsystencji stolca. Współistnienie zespołu rozrostu bakteryjnego SIBO ma znaczący negatywny wpływ (bardziej nasilone objawy i gorsza jakość życia) na pacjentów z IBS. W ostatniej dekadzie modyfikacja mikrobioty jelitowej stała się nową strategią leczenia mającą na celu poprawę objawów IBS. Na pierwszym miejscu stoi postępowanie dietetyczne, włącznie z suplementacją prebiotycznego błonnika rozpuszczalnego, który moduluje skład mikrobioty jelitowej, zwiększa zawartość krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA) w okrężnicy, uszczelnia jelito oraz zmniejsza objawy IBS.
Kobiety ze względu na budowę dróg moczowo-płciowych są szczególnie narażone na rozwój infekcji intymnych, a pierwotnym źródłem zakażenia (w większości przypadków) są mikroorganizmy kolonizujące odbyt. W leczeniu infekcji intymnych stosuje się głównie leki antybakteryjne i antygrzybicze, które ze względu na pojawiającą się coraz częściej lekooporność stają się nieskuteczne. Zastosowanie znajdują nowe opcje terapeutyczne, np. probiotyki ginekologiczne, które sprawdzają się zarówno w leczeniu wtórnych, jak i nawracających infekcji intymnych.