Otyłość stanowi istotny problem epidemiologiczny na całym świecie i prowadzi do szeregu powikłań. Jednym z podstawowych elementów jej leczenia jest modyfikacja stylu życia, w tym sposobu żywienia. Interwencja żywieniowa powinna być indywidualnie dostosowana do potrzeb i możliwości pacjenta oraz przyczyniać się do wprowadzenia trwałych nawyków. W warunkach optymalnych prowadzona powinna być we współpracy z zespołem terapeutycznym, w skład którego, poza dietetykiem, wchodzić powinien lekarz, fizjoterapeuta i psycholog.
Dział: Diagnoza lekarska i dietetyczna
Leczenie farmakologiczne otyłości jest nowoczesną możliwością wspomagania redukcji masy ciała u pacjentów z otyłością i jej powikłaniami. Aktualnie są dostępne trzy grupy leków rekomendowanych w leczeniu otyłości. Dwie z nich działają głównie na układ nagrody w ośrodkowym układzie nerwowym, zmniejszając apetyt i pobór pokarmu. Jedynie orlistat działa wyłącznie miejscowo w przewodzie pokarmowym. Analogi peptydu glukanopodobnego stosowane w otyłości – liraglutyd i semaglutyd – mają działanie plejotropowe, redukując ryzyko kardiometaboliczne. Należy pamiętać, że leki te mają różne ograniczenia w postaci wysokiej ceny, specyficznych przeciwwskazań do ich włączenia, a także licznych działań niepożądanych, szczególnie dotyczących przewodu pokarmowego.
Codzienny sposób żywienia niezaprzeczalnie wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego. Dietoterapia polegająca na profilaktyce zaburzeń depresyjnych i minimalizowaniu objawów choroby powinna głównie bazować na spożywaniu pokarmów pochodzenia roślinnego (plant-based diet) z odpowiednią podażą kwasu DHA, składników mineralnych, witamin, fitozwiązków, żywych kultur bakterii oraz włókna pokarmowego.
Depresja należy do kategorii zaburzeń afektywnych (nastroju). Jej kluczowym objawem jest obniżenie nastroju, powodujące szereg zmian w funkcjonowaniu poznawczym, emocjonalnym, behawioralnym i społecznym pacjenta. W kategorii zaburzeń afektywnych wyróżnia się kilka podtypów depresji, biorąc pod uwagę stopień ciężkości i nawracanie objawów. W okresie jesienno-zimowym obserwuje się częstsze zgłoszenia pogorszenia nastroju, jednak nie każdy stan spełnia kryteria diagnostyczne depresji.
Refluks żołądkowo-przełykowy u dziecka jest często występującą przypadłością spędzającą sen z powiek rodzicom. Czy refluks jest zawsze objawem choroby? Jak pomóc ulewającemu maluchowi? Jak rozpoznać i kiedy leczyć refluks u dzieci?
Utrata apetytu może zdarzyć się każdemu. Szczególnie często występuje u dzieci, co może budzić obawy rodziców. O czym może świadczyć ciągłe uczucie głodu lub brak apetytu? Czy zaburzenie łaknienia jest zawsze oznaką choroby?
Refeeding syndrome, znany również jako zespół szoku pokarmowego, zespół realimentacyjny lub zespół ponownego odżywienia to zespół powikłań, które dla niedożywionego pacjenta mogą okazać się śmiertelne. Dowiedz się więcej o tzw. „refeeding syndrome”.
Jak pokazują dane epidemiologiczne, liczba osób z przewlekłą chorobą nerek w naszym kraju może sięgać nawet 4 mln [1]. W perspektywie tak powszechnego występowania tego schorzenia warto mieć na uwadze, że najlepszą metodą leczenia jest zapobieganie, i te słowa idealnie wpisują się w koncepcję profilaktyki niewydolności nerek. Odpowiednia kompozycja codziennej diety może zapobiec zarówno wystąpieniu dysfunkcji nerek, jak i opóźnić konieczność wdrożenia leczenia nerkozastępczego w przebiegu już stwierdzonej przewlekłej niewydolności nerek. W ujęciu praktycznym dla ogółu pacjentów borykających się z przewlekłą chorobą nerek największą trudność zazwyczaj stanowią kwestie związane z praktycznym zastosowaniem diety, konkretna zawartość białka w produktach i potrawach oraz zasady komponowania jadłospisów z uwzględnieniem towarzyszących jednostek chorobowych, takich jak np. cukrzyca.
Rola czynników żywieniowych w profilaktyce chorób nowotworowych jest dobrze udokumentowana. Coraz więcej doniesień potwierdza również zależność między dietą i sposobem żywienia a ryzykiem rozwoju nowotworów skóry. Kwasy tłuszczowe omega-3 i spożycie kofeiny wykazują działanie przeciwnowotworowe, podczas gdy konsumpcja cytrusów i alkoholu może zwiększać ryzyko rozwoju czerniaka. Istotne znaczenie ma również odpowiednie spożycie błonnika pokarmowego i mikroskładników, w tym witamin.
Nowotwory skóry stanowią najliczniejszą grupę nowotworów złośliwych u człowieka. Wśród nich wyróżniamy nowotwory niemelanocytowe (NMSC), do których zaliczają się głównie raki, oraz nowotwory melanocytowe, reprezentowane przez czerniaka. Ta ostatnia choroba jest szczególnie niebezpieczna, wiąże się z wysokim potencjałem tworzenia przerzutów i wysoką śmiertelnością. Profilaktyka pierwotna czerniaka i NMSC opiera się głównie na ochronie skóry przed promieniowaniem ultrafioletowym. W profilaktyce wtórnej najważniejsza jest samokontrola i regularne badania dermatoskopowe. Dermatoskopia stanowi proste i skuteczne narzędzie pozwalające na poprawę wykrywalności nowotworów skóry o 30%. Leczenie postaci wczesnych jest proste i pozwala na uzyskanie 98% przeżyć pięcioletnich. Przerzuty do węzłów chłonnych oraz przerzuty odległe pogarszają rokowanie, jednak wprowadzona przez ostatnią dekadę immunoterapia oraz leki ukierunkowane molekularnie stwarzają nadzieję na wyleczenie u rosnącej liczby chorych.
Rak hormonozależny – dieta
Żywienie odgrywa ogromną rolę podczas procesu leczenia. Należy zadbać o to, aby jadłospis pacjenta był odpowiednio zbilansowany, tj. zawierał wszystkie witaminy i składniki mineralne. Dieta powinna być dietą lekkostrawną. Podczas leczenia onkologicznego mogą sprawdzić się kwasy EPA + DHA, zielona herbata, witamina E oraz witamina D. Po zakończonym leczeniu onkologicznym należy pamiętać o dążeniu do utrzymania idealnej masy ciała.