Zespół rozrostu bakteryjnego SIBO to zespół niespecyficznych objawów żołądkowo-jelitowych spowodowany obecnością zwiększonej ilości bakterii w jelicie cienkim. Podstawą diagnostyki SIBO są wodorowe testy oddechowe. Zgodnie z najnowszymi wytycznymi leczeniem z wyboru SIBO jest eradykacja rozrostu bakterii za pomocą eubiotyku rifaksyminy. W przypadku wzdęcia można zastosować dietę low FOODMAP. Można zapobiegać objawom SIBO, stosując prebiotyczny błonnik rozpuszczalny arabinogalaktan w skojarzeniu z laktoferyną.
Dział: Diagnoza lekarska i dietetyczna
SIBO (ang. small intestinal bacterial overgrowth), czyli przerost bakteryjny w jelicie cienkim, oraz IMO (ang. intestinal methane overgrowth), czyli przerost metanogenów (archeonów) w jelicie, to zaburzenia, w których dochodzi do nadmiernego namnażania się mikroorganiz- mów w przewodzie pokarmowym. Najczęstsze objawy SIBO i IMO to: wzdęcia, biegunki, zaparcia, bóle brzucha, a także objawy niedoborów składników odżywczych, przewlekłe zmęczenie, czy zmiany skórne. Diagnostyka SIBO i IMO polega na wykonaniu testu oddechowego z laktulozą lub glukozą i pomiar wydychanych gazów: wodoru i metanu. Leczenie jest wielodyscyplinarne, a jego głównymi składowymi są: antybiotykoterapia i dieta.
H. pylori to gram-ujemna, mikroaerofilna bakteria kolonizująca błonę śluzową żołądka, występująca u 70–90% osób w krajach rozwijających się i u 20–50% w krajach rozwiniętych. W Polsce zakażenie dotyczy 60–70% populacji. Rozprzestrzenia się drogą gastro-oralną lub fekalno-oralną. Zakażenie może powodować powikłania, takie jak przewlekłe zapalenie żołądka, wrzody żołądka czy raka gruczołowego żołądka. Diagnostyka obejmuje metody inwazyjne i nieinwazyjne. Leczenie, czyli eradykacja bakterii, polega na antybiotykoterapii w połączeniu z inhibitorem pompy protonowej (PPI) i umożliwia zapobieganie powikłaniom.
Zakażenie Helicobacter pylori (H. pylori) jest powszechne i zwiększa ryzyko zapalenia żołądka, wrzodów oraz raka żołądka. Choć leczenie opiera się na antybiotykach, dieta odgrywa ważną rolę wspierającą. Składniki jak probiotyki, polifenole, witaminy C i E oraz błonnik wykazują działanie przeciwzapalne i antybakteryjne, wspomagając odporność i regenerację błony śluzowej żołądka. Odpowiednia dieta oraz zdrowy styl życia mogą poprawić rokowanie u zakażonych H. pylori.
Stłuszczeniowa choroba wątroby (SLD) to nowy ogólny termin obejmujący najczęstsze przyczyny stłuszczenia: stłuszczeniową chorobę wątroby związaną z dysfunkcją metaboliczną (MASLD), alkoholową chorobę wątroby (ALD) oraz nakładanie się tych dwóch stanów określane jako MetALD (MASLD i zwiększone spożycie alkoholu) [1]. MASLD stanowi niedoceniany problem zdrowotny, dotyczący około jednej trzeciej populacji osób dorosłych [2]. Szacuje się, że równolegle z pandemią otyłości wzrostowi częstości występowania MASLD będzie towarzyszyć rosnąca liczba pacjentów, u których rozwinie się marskość wątroby, schyłkowa niewydolność wątroby oraz rak wątrobowokomórkowy (HCC). Co istotne, w przeciwieństwie do większości innych przewlekłych chorób wątroby, HCC związane z MASLD może powstać bez zaawansowanego włóknienia lub marskości wątroby [3]. W ciągu ostatnich dziesięciu lat odnotowano dziesięciokrotny wzrost liczby chorych z marskością wątroby na podłożu MASLD wymagających transplantacji wątroby [4]. Warto jednocześnie zaznaczyć, że różnica pomiędzy MASLD i NAFLD (niealkoholowa stłuszczeniowa choroby wątroby) jest minimalna, dlatego wyniki dotychczasowych badań nad NAFLD pozostają aktualne również w odniesieniu do MASLD [5].
Stłuszczeniowa choroba wątroby to schorzenie związane z odkładaniem tłuszczu w wątrobie, często spowodowane otyłością i insulinoopornością. Kluczową rolę w leczeniu odgrywa dieta, która powinna opierać się na redukcji kalorii, ograniczeniu tłuszczów nasyconych i cukrów oraz zwiększeniu spożycia błonnika i antyoksydantów.
Artykuł, który niedawno ukazał się w „International Journal of Obesity” przedstawił nowy model próbujący wyjaśnić globalny wzrost otyłości, integrujący wcześniej istniejące hipotezy. Autorzy wyróżnili cztery główne modele patogenezy otyłości: model równowagi energetycznej, węglowodanowo-insulinowy, REDOX i obesogenów. Obesogeny powszechnie pojawiły się w żywności w latach 60. ubiegłego wieku, co zbiegło się ze statystycznym wzrostem częstości występowania otyłości. Obesogeny mogą być punktem wyjścia integrującym pozostałe teorie. Leczenie otyłości powinno być kompleksowe i obejmować zarówno farmakoterapię, jak i edukację żywieniową pacjentów w zakresie unikania obesogenów.
Otyłość to choroba przewlekła prowadząca do niekorzystnych konsekwencji zdrowotnych, psychologicznych, społecznych, a także ekonomicznych. WHO definiuje otyłość jako nadmierne lub nieprawidłowe gromadzenie się tkanki tłuszczowej. Na rozwój otyłości wpływ mają liczne i różnorodne czynniki. Zaproponowano zintegrowany model otyłości, który łączy model bilansu energetycznego (EBM), model węglowodanowo-insulinowy (CIM), model redukcyjno-utleniający (REDOX) oraz model obesogenu (OBS). Ponadto czynniki psychologiczne odgrywają istotnie ważną rolę w rozwoju nadmiernej masy ciała.
Endometrioza to przewlekła choroba zapalna, która dotyka miliony pacjentek na świecie. Niestety, pomimo upływającego czasu wciąż jest dla nas zagadką. Coraz liczniejsze dowody wiążą ją z chorobą wielogenową, dodatkowo zwracając szczególną uwagę na możliwe źródło epigenetyczne. Opracowanie ma na celu podsumowanie obecnie posiadanej wiedzy umożliwiającej wcześniejsze postawienie prawidłowej diagnozy i wytyczenie jak najlepszej ścieżki terapeutycznej. Ponadto chcielibyśmy zwrócić uwagę badaczy na wciąż nierozwiązane zagadki, jakie stawia przed nami ta choroba.
Endometrioza to przewlekła choroba o podłożu zapalnym, której diagnoza oraz skuteczna terapia w dalszym ciągu sprawia wiele trudności. W niniejszym artykule przedstawiono zarówno dietozależne czynniki zwiększające lub zmniejszające ryzyko występowania endometriozy, jak i rolę właściwej suplementacji.
Przewlekły stan zapalny to proces, który leży u podłoża większości chorób cywilizacyjnych, takich jak insulinooporność, PCOS, cukrzyca, nadciśnienie, depresja, choroby autoimmunologiczne i wiele innych. Najczęstszą przyczyną jest nieodpowiedni styl życia oraz narażenie na toksyny środowiskowe. Ważna jest diagnostyka obejmująca wywiad i badanie fizykalne oraz zlecenie potrzebnych badań laboratoryjnych, a następnie wdrożenie odpowiednich zmian w stylu życia, takich jak dopasowane do możliwości ćwiczenia fizyczne, redukcja stresu, dieta o niskim indeksie glikemicznym zawierająca antyoksydanty czy też higiena snu. Z leków o działaniu przeciwzapalnym stosuje się m.in. metforminę czy NLPZ (w zależności od konkretnego problemu pacjenta).
Zapalenie to proces charakteryzujący się aktywacją komórek odpornościowych, które chronią przed bakteriami, wirusami, toksynami i infekcjami poprzez eliminację patogenów, a także wspomagają naprawę i regenerację tkanek. W zależności od stopnia i zasięgu odpowiedzi zapalnej, w tym od tego, czy jest ona ogólnoustrojowa, czy lokalna, mogą wystąpić zmiany metaboliczne i neuroendokrynne mające na celu oszczędzanie energii metabolicznej i przydzielanie większej ilości składników odżywczych aktywowanemu układowi odpornościowemu. Dzięki włączeniu się tego procesu organizm dąży do osiągnięcia homeostazy poprzez usunięcie patogenu oraz odbudowę uszkodzonych tkanek. Nadmierna tkanka tłuszczowa prowadzi do rozwoju otyłości, czyli przewlekłego stanu zapalnego organizmu. U osób otyłych przewlekły stan zapalny określany jest jako zapalenie niskiego stopnia. Oznacza to, że jego intensywność nie jest duża, jednak przez swoją stałą obecność powoli uszkadza organizm. Dieta przeciwzapalna zdobywa coraz większą uwagę w dziedzinie zdrowego odżywiania. Badania wykazują, że odpowiednie żywienie może wpływać na redukcję stanów zapalnych w organizmie, co z kolei przyczynia się do profilaktyki wielu chorób przewlekłych.