Dieta ketogenna stanowi niefarmakologiczną metodę leczenia dzieci z padaczką lekooporną, będącą poważnym wyzwaniem terapeutycznym dotykającym ok. 30% młodych pacjentów z epilepsją, u których farmakoterapia nie zapewnia pełnej kontroli napadów. Początkowo epilepsja objawia się niespecyficznymi symptomami, takimi jak nawracające drgawki, zaburzenia rozwoju poznawczego czy problemy behawioralne. Przewlekła rezystancja na leki prowadzi nie tylko do nasilenia napadów, ale także negatywnie wpływa na neurorozwój i funkcjonowanie społeczne dziecka. Wczesne wdrożenie niefarmakologicznych metod, w tym odpowiednio dobranej dietoterapii, takiej jak dieta ketogenna, jest kluczowe w redukcji częstotliwości napadów, poprawie rokowań i podniesieniu jakości życia tych pacjentów.
Dział: Postępowanie w jednostkach chorobowych
Trądzik wieku dorosłego (łac. acne tarda) jest przewlekłą dermatozą zapalną występującą najczęściej po 25. roku życia, której etiologia ma charakter wieloczynnikowy. W patogenezie istotną rolę odgrywają zaburzenia hormonalne, w tym hiperandrogenizm, zaburzenia gospodarki węglowodanowej z towarzyszącą hiper- insulinemią, a także czynniki środowiskowe i stres. Coraz więcej danych wskazuje na znaczący wpływ diety, zwłaszcza diety zachodniej o wysokim indeksie glikemicznym oraz dużej podaży nabiału i produktów wysokoprzetworzonych, na nasilenie zmian trądzikowych u dorosłych. Celem artykułu jest omówienie roli dietoterapii, suplementacji oraz probiotykoterapii w kompleksowym postępowaniu z pacjentem z trądzikiem wieku dorosłego. Przedstawiono aktualne dane dotyczące wpływu prebiotyków, składników przeciwutleniających oraz wybranych szczepów probiotycznych na parametry metaboliczne, hormonalne i kliniczne. Wyniki badań wskazują, że interwencje żywieniowe i suplementacyjne mogą korzystnie wpływać na przebieg acne tarda, stanowiąc istotne uzupełnienie klasycznych metod leczenia dermatologicznego.
Agoniści receptora GLP-1 stanowią obecnie fundament farmakoterapii otyłości i cukrzycy typu 2. Mimo wysokiej efektywności w redukcji masy ciała, terapia ta niesie ryzyko częściowej utraty beztłuszczowej masy ciała (LBM), w tym tkanki mięśniowej. Ryzyko to wzrasta u pacjentów wykazujących niską aktywność fizyczną, niewystarczające spożycie białka lub generujących głęboki deficyt energetyczny. W artykule poddano analizie kluczowe strategie żywieniowe ukierunkowane na ochronę masy mięśniowej, ze szczególnym uwzględnieniem dobowej podaży i równomiernej dystrybucji pełnowartościowego białka oraz roli leucyny. Wskazano również na obligatoryjne znaczenie treningu oporowego w zachowaniu funkcji mięśni. Ponadto omówiono praktyczne rozwiązania dietetyczne przeciwdziałające niedoborom pokarmowym wynikającym ze znacznego hamowania łaknienia.
Zaburzenia ze spektrum autyzmu to całościowe zaburzenie neuro- rozwojowe charakteryzujące się objawami w trzech głównych kategoriach funkcjonowania: interakcjach społecznych, komunikacji oraz zachowaniach. Poza problemami neurobehawioralnymi, osoby z ASD często cierpią na dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak zaparcia, biegunki czy bóle brzucha. Badania wykazują wiele niedoborów witaminowych i pierwiastkowych, które często dotykają osoby z ASD. Wciąż poszukiwane są dieto- terapie, mogące wspomóc leczenie ASD. Najczęściej opisywane to dieta bezmleczna, bezglutenowa oraz z ograniczeniem cukrów prostych i sacharozy.
Otyłość pediatryczna jest obecnie postrzegana jako przewlekła choroba o złożonej etiologii, uwarunkowanej m.in. czynnikami wczesnorozwojowymi i środowiskowymi. Nowoczesna diagnostyka obejmuje ocenę metaboliczną i składu ciała, a leczenie opiera się na indywidualnej dietoterapii, wsparciu rodziny oraz, w wybranych przypadkach, farmakoterapii (np. analogach GLP-1). Kluczowe znaczenie ma także eliminacja stygmatyzacji i podejście holistyczne, łączące aspekty medyczne i psychologiczne.
Otyłość jest przewlekłą, wieloczynnikową chorobą metaboliczną. Semaglutyd, agonista receptora GLP‑1, stanowi istotny przełom w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz otyłości, wykazując wysoką skuteczność w poprawie kontroli glikemii i redukcji masy ciała. W pracy omówiono mechanizm działania leku, wyniki kluczowych badań klinicznych oraz jego wpływ na choroby sercowo‑naczyniowe i powikłania metaboliczne. Przedstawiono także aktualne dane dotyczące bezpieczeństwa terapii, w tym nowe doniesienia na temat działań niepożądanych, a także aspekty społeczne, etyczne i przyszłe kierunki rozwoju terapii inkretynowych.
Otyłość dzieci i młodzieży jest przewlekłą chorobą zwiększającą ryzyko zaburzeń metabolicznych w dorosłości. Agoniści receptora GLP-1 stanowią skuteczną opcję farmakologiczną w leczeniu otyłości. Terapia ta charakteryzuje się akceptowalnym profilem bezpieczeństwa, jednak jej mechanizm działania wiąże się z ograniczeniem podaży energii i potencjalnymi konsekwencjami żywieniowymi w okresie wzrastania. Dostępne dane wskazują na możliwy pośredni wpływ agonistów GLP-1 na mikrobiotę jelitową. Skuteczność i bezpieczeństwo leczenia zależą od prowadzenia terapii skojarzonej z udziałem dietetyka.
Artykuł omawia najważniejsze założenia Standards of Care in Diabetes ADA 2025 w kontekście żywienia, cukrzycy i insulinooporności. Podkreśla kluczową rolę terapii żywieniowej, indywidualizacji zaleceń dietetycznych oraz redukcji masy ciała w poprawie kontroli glikemii. Przedstawia także znaczenie integracji diety z farmakoterapią i systemami ciągłego monitorowania glikemii (CGM) w nowoczesnym leczeniu cukrzycy.
Choroby nefrologiczne wieku dziecięcego to zróżnicowana grupa schorzeń obejmujących zarówno wady wrodzone, jak i nabyte choroby nerek oraz układu moczowego. Początkowo mogą powodować niespecyficzne objawy, takie jak zaburzenia wzrastania, obrzęki czy nadciśnienie tętnicze. Przewlekła dysfunkcja nerek prowadzi nie tylko do pogorszenia funkcji wydalniczej, ale także wpływa na gospodarkę wodno-elektrolitową i rozwój dziecka, wymagając kompleksowej opieki diagnostycznej. W wielu przypadkach choroby te mogą początkowo przebiegać skrycie lub bez charakterystycznych objawów, a utrzymujące się zaburzenia są źródłem istotnego pogorszenia jakości życia oraz zwiększonego ryzyka powikłań metabolicznych. Wczesne rozpoznanie oraz interdyscyplinarne leczenie, w tym żywienie, są kluczowe w ograniczaniu powikłań i poprawie rokowania tych pacjentów.
Grzybice skóry i jej przydatków stanowią powszechny problem dermatologiczny, dotykający nawet 40% populacji w ciągu życia. Patogeneza obejmuje m.in. zdolność patogenów do adhezji, filamentacji oraz tworzenia biofilmów, co utrudnia skuteczne leczenie. Probiotykoterapia z wykorzystaniem określonych szczepów mikroorganizmów, takich jak Saccharomyces cerevisiae MH142729, Issatchenkia occidentalis KF551991, Lactobacillus rhamnosus, Lactobacillus casei oraz Lactobacillus acidophilus, może hamować kluczowe mechanizmy infekcji – ograniczać adhezję komórek grzybów z rodzaju Candida do komórek nabłonkowych (nawet o 95–99% w warunkach in vitro) oraz spowalniać formowanie biofilmów we wczesnej fazie ich rozwoju. Fitoterapia, zwłaszcza z użyciem olejków eterycznych, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego.
Zespół jelita drażliwego (IBS) o podłożu zapalnym stanowi szczególne wyzwanie terapeutyczne, zwłaszcza u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit (IBD), u których objawy mogą utrzymywać się nawet w okresie remisji. Patogeneza opiera się na mechanizmach, takich jak nadwrażliwość trzewna, dysbioza, podostry stan zapalny czy zaburzenia osi jelito–mózg. Leczenie obejmuje podejście zintegrowane: modyfikacje dietetyczne (m.in. dieta niskofodmapowa, błonnik rozpuszczalny), farmakoterapię (leki przeciwskurczowe, przeciwdepresyjne, rifaksymina) oraz probiotykoterapię wspomagającą równowagę mikrobioty jelitowej. Istotną rolę odgrywają także terapie psychologiczne, w tym terapia poznawczo-behawioralna i hipnoterapia. Kompleksowe podejście pozwala poprawić jakość życia pacjentów i złagodzić objawy, mimo że wiele metod leczenia opiera się na danych pochodzących z badań nad klasycznym IBS.
Dyslipidemia, definiowana jako nieprawidłowy poziom lipidów we krwi, jest jednym z kluczowych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych (ang. cardiovascular diseases – CVD), m.in. miażdżycy, zawału serca oraz udaru mózgu. Nowe wytyczne wprowadzają istotne zmiany w diagnostyce, leczeniu oraz strategiach prewencji, które mają na celu zmniejszenie ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych u naszych pacjentów.