Dla fanów ostrych doznań kulinarnych firma Roleski stworzyła specjalny zestaw sosów bardzo ostrych. W jego skład wchodzą trzy ogniste sosy z dodatkiem wyjątkowych papryczek – ghost pepper, carolina reaper oraz habanero.

Nadchodzi czas zbioru miodu i chociaż statystyki dotyczące słodkich litrów, kilogramów lub ton mogą cieszyć, a niektórych -  wręcz przeciwnie, to jednak o wiele ważniejsze są efekty całej pracy pszczół. Albowiem wartość miodu i inne produktów pszczelich stanowi zaledwie 10% wszystkich pożytków bytowania córek słońca (przyjmijmy  400  tysięcy złotych rocznie).

Dietetyczki, terapeutki, psycholożki - rozmowy bez retuszu - Katarzyna Błażejewska-Stuhr, Daria Gradziuk, Marta Kielak, Elżbieta Lange, Hanna Stolińska, Agata Ziemnicka.

Polska jest jednym z wiodących producentów malin na świecie. W lata o sprzyjającym przebiegu pogody notowane są plony wynoszące ok. 130 tys. ton na terenie kraju. Jeszcze niedawno owoc ten kojarzony był z latem, sezonowością nieco przypominającą tę znaną sympatykom truskawek. Wiele się jednak zmienia. Dzięki nowym odmianom i sposobom prowadzenia plantacji krajowymi malinami cieszyć można się od schyłku wiosny aż po późną jesień. W niektórych gospodarstwach, gdzie stosuje się tunele foliowe, ostatnie zbiory w ciepłe lata prowadzone są jeszcze nawet w drugiej połowie grudnia.

Z sondażu zrealizowanego w ramach kampanii „Jedz owoce i warzywa – w nich największa moc się skrywa!” wynika, że tylko połowa rodziców potrafi trafnie określić zalecaną dzienną ilość warzyw i owoców do spożycia (minimum 5 porcji), a zaledwie co czwarta rodzina z dziećmi konsumuje odpowiednią porcję tych produktów każdego dnia. Rezultaty badania pokazują, że choć wiedza rodziców na temat zdrowego odżywiania jest zadowalająca, to nie przekłada się na właściwe nawyki żywieniowe.

Burgery to wciąż niekwestionowany numer jeden w menu wielu barów i restauracji. Jednak, mimo swej popularności, przestały być one typowym fast foodem, a zaczęły być daniem zarówno smacznym, jak i pożywnym. Domowe burgery z sosem do Hamburgerów i Hot Dogów Roleski to doskonała opcja dla miłośników zdrowego jedzenia, poszukujących nowych, ciekawych i smacznych kombinacji w swojej kuchni.

W odpowiedzi na zmieniające się trendy i potrzeby konsumentów wprowadziliśmy do naszej oferty drobiowe wersje lubianych przez Polaków wędlin. W 100 proc. z polskiego drobiu – mówi Marietta Stefaniak, dyrektor ds. badań i rozwoju z Zakładów Mięsnych Silesia.

Marka Eisberg nie przestaje zaskakiwać swoich Klientów. Niedługo po wprowadzeniu do oferty linii BIO sałat, przyszła kolej na następne nowości. Tym razem smakosze i zwolennicy zdrowego stylu życia mają okazję spróbować w 100% naturalnych, zimnotłoczonych i wegańskich soków oraz smoothies HPP.

Składniki: 300 g ugotowanej białej fasoli lub ze słoika 100 g orzechów laskowych 40 ml oleju lnianego Kujawski tłoczonego na zimno 15 ml soku z cytryny 8 kromek razowego chleba sól pieprz natka pietruszki Przygotowanie Orzechy pieczemy w 180ºC przez 15 minut lub do czasu, aż skórka zbrązowieje. Wyjmujemy i po chwili usuwamy brązowe skórki z orzechów.  Uprażone orzechy mocno rozdrabniamy w malakserze. Dodajemy fasolę, olej lniany i sok z cytryny. Miksujemy do uzyskania gładkiej pasty. Doprawiamy do smaku solą i pieprzem. Smarujemy tosty i dekorujemy natką pietruszki.  WARTOŚĆ ODŻYWCZA W 100 G (1 tost z 1 porcją pasty) Wartość kaloryczna: 318,17 kcal = 1 331,24 kJ  w tym: procent energii z tłuszczu: 40,83% procent energii z węglowodanów: 43,39% procent energii z białka: 15,78% procent energii z sacharozy: 2,67% Tłuszcz ogółem: 13,67 g cholesterol ogółem: 0,00 mg kwasy tłuszczowe nasycone: 1,24 g  kwasy tłuszczowe jednonienasycone: 7,54 g kwasy tłuszczowe wielonienasycone: 4,87 g  Białko ogółem: 12,55 g w tym zwierzęce: 0,00 g roślinne: 12,55 g   WITAMINY A   B1 0,36 mg ekwiwalent retinolu 9,71 μg B2 0,14 mg retinol 0,00 μg B6 0,35 mg ß-karoten 58,24 μg biotyna 0,00 mg D 0,00 μg niacyna 1,33 mg C 3,98 mg     SKŁADNIKI MINERALNE sód 272,94 mg żelazo 4,06 mg wapń 100,36 mg mangan 2,31 mg potas 661,94 mg cynk 2,73 mg fosfor 290,53 mg miedź 0,45 mg magnez 109,83 mg      

To dyplomowane dietetyczki i założycielki Poradni Dietetycznej – Dietosfera. Gotują, tworzą, inspirują! Prężnie działają już od ponad 18 lat. Autorki licznych książek i artykułów. Występowały w programach poradnikowych i lifestylowych w telewizji Kuchnia+, Polsat i TVN.  Rozmawiała: Anna Waberska – redaktor naczelna czasopisma „Food Forum”.   Anna Waberska: Skąd pomysł na powstanie książki Dieta wegańska na cztery pory roku? Autorki książki: Przede wszystkim bliska jest nam idea „zero waste” i odpowiedzialność za środowisko oraz jego przyszłość, w której przyjdzie mieszkać naszym dzieciom. Dlatego obie ograniczamy mięso, a produkty roślinne są podstawą naszego żywienia. Same nie jesteśmy wegankami, ale bardzo szanujemy naszych pacjentów wegetarian i wegan. Jesteśmy na listach specjalistów „prowege” i wspieramy pacjentów na diecie wegańskiej, proponując im najlepsze i najzdrowsze rozwiązania w tym sposobie żywienia i stylu życia. Jesteśmy nie tylko autorkami książek, ale też dietetykami czynnie pracującymi z pacjentami od ponad 18 lat i mamy praktyczne podejście do diet i codziennych jadłospisów. Z tej praktyki i doświadczenia wziął się pomysł na podział przepisów na 4 pory roku oraz uwzględnienie produktów prostych, łatwych do zdobycia i przede wszystkim sezonowych.  Anna Waberska: Jakie informacje znajdziemy w części teoretycznej książki?  Autorki książki: Części teoretycznej poświęciłyśmy nie mniej uwagi niż samym przepisom, bo chciałyśmy, aby nie był to tylko zwykły wstęp. Edukacja to nasza misja. Dlatego można tam znaleźć informacje o korzyściach płynących z diety wegańskiej oraz o obecnym stanowisku naukowców, w tym o potencjalnych niedoborach. Sporą część zajmuje opis makro- i mikroskładników niezbędnych w diecie wege. Odnosimy się także do niezbędnej suplementacji. Opisujemy substancje antyodżywcze oraz sposoby na zwiększenie biodostępności. Przedstawiamy naszą subiektywną listę superfoods dla wegan, z opisami, dlaczego są takie super. Przestrzegamy też przed pułapkami w diecie wegańskiej, w tym wegańskim fast foodem. Opisujemy wegańskie przysmaki i zamienniki. Podpowiadamy, jak w ogóle zacząć przygodę z dietą wegańską i jak stawiać pierwsze bezpieczne kroki, aby się nie zniechęcić.  Anna Waberska: Przepisy są proste i nie wymagają użycia wymyślnych przypraw, a wszystkie produkty są dostępne na polskim rynku – to duże ułatwienie dla czytelnika, czy przepisy są dobrze zbilansowane?  Autorki książki: Mamy bardzo duże doświadczenie w zawodzie dietetyka i w codziennej pracy bilansujemy diety indywidualne. Praca z pacjentami nauczyła nas, że przepisy powinny być praktyczne. Dostępność i sezonowość są jednymi z ważniejszych cech jadłospisów, które stosujemy na co dzień. Raz na jakiś czas osoby gotujące mają ochotę „zaszaleć” z bardziej wyszukanym daniem, ale jednak w codziennym menu sprawdzają się prostota, dostępność i smak. Nie podajemy w książce wartości kalorycznej i odżywczej przepisów, bo uważamy, że nie jest to wiedza niezbędna i nie jest to też książka dla osób odchudzających się. Oczywiście jako dietetyczki zwróciłyśmy uwagę na zbilansowanie dań, na źródła białka i newralgiczne składniki w diecie wegańskiej.  Anna Waberska: Czy książka jest skierowana tylko dla osób na diecie wegańskiej i wegetariańskiej?  Autorki książki: Nasza książka jest skierowana do każdego, kto chce produkty pochodzenia zwierzęcego wykluczyć lub przynajmniej ograniczyć. Według nas może się ona nawet bardziej przydać zaczynającym swoją przygodę z weganizmem, gdyż doświadczeni weganie część tej wiedzy już przyswoili lub przynajmniej według nas powinni. Wiemy też, że będzie to świetna inspiracja dla każdego, kto chce jeść zdrowo, smacznie, ale też wprowadzić trochę „roślinnej sezonowej świeżości” do codziennego menu!

Probiotyczny EKO ekstrakt ziołowy SKRZYP & RDEST to nowość łącząca w sobie bogactwo składników aktywnych obecnych w skrzypie polnym (Equisetum arvense) i rdeście ptasim (Polygonum aviculare) wraz z żywymi i aktywnymi bakteriami probiotycznymi i ich metabolitami – biofunkcjonalnymi postbiotykami. Synergia działania składników roślinnych wraz z bakteriami probiotycznymi wzmacnia przyswajalność składników bioaktywnych.

Podwójne standardy jakości – istota i początki problemu Mianem podwójnych standardów jakości (z ang. dual quality standards) określa się praktykę wprowadzania na rynek kilku państw członkowskich UE towarów pod jedną marką w identycznym lub łudząco podobnym opakowaniu, istotnie różniących się składem lub właściwościami. Innymi słowy, produkt o podwójnym standardzie lub podwójnej jakości to taki produkt, który ze względu na istotne zmiany składu lub właściwości jest gorszej jakości w stosunku do tego samego produktu oferowanego w innym kraju UE, chyba że gorsza jakość jest uzasadniona rzetelnymi i obiektywnymi czynnikami. Problem podwójnych standardów jakości może dotyczyć nie tylko produktów spożywczych, ale także innego rodzaju produktów konsumenckich codziennego użytku, w tym kosmetyków, środków czystości, odzieży czy nawet elektroniki. Stosowanie przez producentów żywności podwójnych standardów jakości zostało podniesione na forum unijnym już w 2009 r., kiedy to posłowie do Parlamentu Europejskiego z państw Europy Środkowo-Wschodniej skierowali do Komisji Europejskiej pierwsze zapytania w tej sprawie [1]. Zasygnalizowano wówczas problem tego rodzaju, że międzynarodowe koncerny spożywcze sprzedają na rynkach środkowoeuropejskich te same produkty, ale o innym składzie (a tym samym gorszej jakości) niż w państwach Europy Zachodniej. Tym samym zagranicznym producentom żywności zarzucono, że świadomie i z premedytacją dzielą unijnych konsumentów na lepszych i gorszych. W odpowiedzi Parlament Europejski w 2013 r. przyjął rezolucję, w której uznano, że ograniczanie konsumentom dostępu do jednakowej jakości produktów tej samej marki i w takim samym opakowaniu na jednolitym rynku UE stanowi przejaw niedozwolonej dyskryminacji [2]. Dyskusja na szczeblu unijnym została podjęta na nowo dopiero w 2015 r. z inicjatywy Czech, gdzie w wyniku przeprowadzonych badań wykazano, że zróżnicowanie produktów przebiega na niekorzyść konsumentów z państw Europy Środkowo-Wschodniej. Przykładowo, paluszki rybne Iglo sprzedawane w czeskich supermarketach zawierały aż o 7% mniej ryb niż te z niemieckich sklepów, a napój Sprite sprzedawany w Czechach zawierał więcej aspartamu niż w tym oferowanym w Niemczech [3]. W latach 2015–2017 przeprowadzono szereg testów porównawczych produktów spożywczych m.in. na Słowacji, w Rumunii, Bułgarii, Chorwacji, Słowenii, a także na Węgrzech i Litwie [4]. Różnice dostrzeżono także m.in. w przypadku kawy (różnice w zawartości kofeiny i cukru) oraz mrożonej herbaty (mniejsza zawartość cukru lub zastępowanie go sztucznymi substancjami słodzącymi). Z kolei analiza produktów na rynku chorwackim wykazała, że słoiczek tego samego dania dla dzieci firmy HiPP (bioryż z marchewką i indykiem) sprzedawany na niemieckim rynku zawiera 38% warzyw i 15% ryżu, podczas gdy to samo danie w chorwackim sklepie (podobnie zresztą jak i w polskim) zawierało jedynie 24% warzyw i aż 21% tańszego ryżu [5]. Pizza Ristorante od austriackiego producenta żywności Dr. Oetker sprzedawana na Słowacji zawierała mniej sera i pomidorów oraz miała mniejszą średnicę i wagę niż ta w Niemczech czy Austrii [6].  Z inicjatywy rządów Słowacji i Czech, przy okazji nieformalnego spotkania przywódców 27 państw UE, z udziałem Komisji Europejskiej, 13 października 2017 r. zorganizowano w Bratysławie Szczyt Konsumencki pod hasłem „The Equal Quality of Products for All” [7]. Szczyt ten, a także wyniki testów porównawczych przeprowadzonych m.in. w Czechach, Chorwacji, Polsce i na Węgrzech uruchomiły szeroko zakrojoną debatę na temat podwójnych standardów jakości żywności. W konsekwencji presja wywierana przez przedstawicieli państw Europy Środkowo-Wschodniej zmobilizowała instytucje UE do podjęcia bardziej stanowczych działań mających na celu zapobieganie stosowania przez producentów tego rodzaju nieuczciwych praktyk handlowych. Konkretne propozycje uregulowań prawnych w tym zakresie pojawiły się na szczeblu unijnym dopiero w 2018 r. (o czym szerzej w dalszej części artykułu).  Warto odnotować, że producenci żywności od samego początku identyfikacji problemu byli zgodni co tego, że stosowanie podwójnych standardów jakości rzeczywiście ma miejsce. Zapewniali jednak, że prawa nie łamią, a za przyczynę takiego stanu rzeczy uznawali przede wszystkim przyzwyczajenia żywieniowe konsumentów na lokalnym rynku (tzw. lokalne preferencje i gusta konsumentów), a nie własne względy biznesowe (w tym niższy koszt wytworzenia produktu i większy zysk z jego sprzedaży). Ponadto, zdaniem producentów żywności różnice w składach oferowanych przez nich produktów mogą być uzasadnione także innymi, obiektywnymi czynnikami, takimi jak np. dostępność lub sezonowość składników, z których produkt jest wytwarzany, czy też specyfika określonego zakładu produkcyjnego. Badania porównawcze UOKiK W Polsce testy porównawcze produktów spożywczych przeprowadził Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK). Pierwsze badania zostały przeprowadzone pod koniec 2017 r. Przebadano 37 par artykułów żywnościowych zakupionych w polskich i niemieckich sklepach marki Aldi, Kaufland, Lidl, Makro, Netto i Rossmann [8]. Były to: serki, chipsy, napoje, soki, jogurty, czekolady, ciastka, żelki, ryby mrożone, wędliny i kiełbasa, herbata, kawa, pizza mrożona, ketchup, kakaowy krem do smarowania pieczywa. W czterech przebadanych produktach UOKiK stwierdził istotne różnice w jakości. Były to: chipsy paprykowe Crunchips (polskie opakowanie zawierało 25 g mniej chipsów), serek Almette z ziołami (polski serek zawierał substancję dodatkową, tj. regulator kwasowości, pomimo zamieszczenia na etykiecie informacji, że produkt ten zawiera „100% naturalne składniki”), czekolada Milka z orzechami (w polskich sklepach miała mniej orzechów niż na rynku niemieckim) oraz Lipton Ice Tea Peach (w produkowanej na rynek polski było mniej ekstraktu z herbaty, a ponadto zawierała cukier, fruktozę i słodzik, podczas gdy niemiecka tylko sam cukier). Kolejny test porównawczy UOKiK przeprowadził w II kwartale 2018 r. Tym razem przebadano 64 pary artykułów spożywczych kupionych głównie w polskich sklepach (tylko 10 par produktów zakupiono w Niemczech) [9]. Istotna różnica wystąpiła w ośmiu przypadkach (m.in. w odniesieniu do: napoju FuzeTea (mniejsza zawartość soku brzoskwiniowego), ciastek Leibniz Minis Choco (opakowanie zawierające o 25 g mniej produktu), chrupek Monster Munch Original (obecność wzmacniacza smaku w postaci glutaminianu monosodowego), Knorr Fix Spaghetti Bolognese (większa zawartość tłuszczu, cukrów oraz soli), serka Philadelphia z ziołami (wyprodukowany z mleka, śmietany i białek mlecznych, a nie z twarogu, jak w przypadku zachodnioeuropejskiego odpowiednika; ponadto polskie opakowanie zawierało tylko 125 g tego produktu, a zachodnioeuropejskie 175 g).  Co ciekawe, w dwóch przypadkach produkty przeznaczone na polski rynek okazały się lepsze od ich zagranicznych odpowiedników. Czekolada Milka Oreo zawierała mniej zamiennika tłuszczu kakaowego, a napój Capri Sun Orange zawierał o 13% więcej soku pomarańczowego niż jego zachodnioeuropejski odpowiednik. UOKiK w obydwu testach poddał badaniom łącznie 101 par produktów spożywczych z Polski i Niemiec. Z przeprowadzonych testów wynika, że 12 produktów w identycznych opakowaniach różniło się składem albo właściwościami sensorycznymi. Stwierdzono ponadto, że np. żelki Haribo produkowane na polski rynek mają więcej smaków jabłkowych i cytrynowych, a na niemiecki – truskawkowych i ananasowych, kawa Nescafe Classic jest mocniejsza u naszych zachodnich sąsiadów, a w produkcji Knorr Fix Spaghetti Bolognese na polski rynek dominował smak papryki, podczas gdy na zachodnioeuropejski – czosnku. Ponadto, UOKIK zlecił zbadanie przez Kantar Public doświadczeń polskich konsumentów co do podwójnej jakości produktów [10]. Okazało się, że 71% osób badanych przyznało, że nie kupiło produktu tej samej marki w Polsce i za granicą, a 86% nie słyszało o problemie podwójnej jakości żywności lub nie wie, co ten termin oznacza. Z badania wynikało, że zdecydowana większość polskich konsumentów jest przekonana, że produkty w Polsce i za granicą mają identyczny skład. Większą świadomość występowania analizowanego problemu wykazały jedynie osoby, które mieszkały za granicą, przy czym zaledwie 3% badanych miało wiedzę, co oznacza termin „podwójna jakość żywności” [11].  Wspólna metodyka badań porównawczych  Wyniki przeprowadzonych w państwach Europy Środkowo-Wschodniej testów porównawczych skłoniły instytucje UE do podjęcia bardziej stanowczych działań mających zapobiec stosowaniu podwójnych standardów jakości żywności w UE. We wrześniu 2017 r. Komisja Europejska zapowiedziała opracowanie przez Wspólne Centrum Badawcze – służby Komisji Europejskiej ds. Nauki i wiedzy (z ang. Joint Research Centre, czyli JRC) wspólnej i ujednoliconej metodyki badań porównawczych zawierający wytyczne dla oceny jakości produktów żywnościowych z całej UE, przeznaczając na ten cel środki w wysokości 4,6 mln EUR. Wytyczne te zostały opublikowane w kwietniu 2018 r. Zgodnie z ich treścią ujednolicona ocena porównawcza produktów spożywczych powinna obejmować cztery etapy: wybór produktów do testów, pobranie próbek, przeprowadzanie testów oraz interpretacja uzyskanych wyników. Obowiązkiem stosowania wytycznych objęto krajowe organy do spraw bezpieczeństwa żywności i ochrony konsumentów we wszystkich państwach UE. Wspomniana metodologia badań ma pomóc tym organom w przeprowadzaniu testów porównujących skład i cechy produktów spożywczych sprzedawanych w identycznych lub podobnych opakowaniach w całej Unii, a także w ustaleniu, czy dany produkt spożywczy jest sprzedawany zgodnie z prawem UE.  Wraz z ogłoszeniem wspólnej metodyki badań państwa członkowskie zostały zaproszone do wzięcia udziału w ogólnounijnej kampanii badawczej produktów. Badaniu poddano 1380 próbek 128 różnych produktów spożywczych pochodzących z 19 państw członkowskich. W większości przypadków skład produktu odpowiadał sposobowi, w jaki był on prezentowany na opakowaniu. Badania wykazały, że 23% produktów miało identyczną przednią część opakowania i taki sam skład, a 27% produktów miało inną przednią część opakowania, ale informującą o ich różnym składzie w różnych krajach UE. Różnice pod względem składu wykazało odpowiednio 9% produktów z identycznymi opakowaniami oraz 22% produktów z opakowaniami łudząco podobnymi. Ustalono, że w przypadku produktów o różnym składzie nie występuje spójny schemat geograficzny stosowania tych samych lub podobnych opakowań [12]. Z przeprowadzonych badań wynikało ponadto, że kraje Europy Środkowo-Wschodniej nie są według zamysłu producentów żywności głównymi odbiorcami produktów gorszej jakości, a ustalona w składzie badanych produktów różnica nie zawsze stanowi różnicę w ich jakości. Niemniej badania te dowiodły, że niemal co dziesiąty produkt oferowany w UE ma podwójną jakość.  Zmiany dyrektywy 2005/29/WE i ich implementacja  Opracowana przez Wspólne Centrum Badawcze metodologia badań porównawczych stanowi uzupełnienie ogłoszonego przez Komisję Europejską w kwietniu 2018 r. pakietu zmian przepisów w zakresie ochrony konsumentów określanego jako „Nowy ład dla konsumentów” (z ang. New Deal for Consumers).  Dla przeciwdziałania stosowaniu podwójnych standardów jakości żywności kluczowe znaczenie mają zmiany przyjęte w dyrektywie 2005/29/WE (tzw. dyrektywie o nieuczciwych praktykach handlowych) [13].  W świetle zmienionej treści dyrektywy 2005/29/WE stosowanie podwójnych standardów jakości żywności uznane zostało za praktykę handlową wprowadzającą konsumentów w błąd, a tym samym za nieuczciwą praktykę handlową. Co ciekawe, w pierwotnej wersji projektu zmiany dyrektywy 2005/29/WE za praktyką tego rodzaju uznano „każdy rodzaj wprowadzenia produktu na rynek jako identycznego z takim samym produktem wprowadzonym na rynki w kilku innych państwach członkowskich, w sytuacji gdy produkty te w sposób istotny różnią się składem lub właściwościami” [14]. Finalnie przyjęto jednak w dyrektywie zapis o zmienionej treści, która to zmiana stanowi kompromis między potrzebą zapewnienia konsumentom niezbędnej ochrony a uzasadnionymi interesami producentów żywności. Za praktykę handlową wprowadzającą konsumentów w błąd uznano bowiem „każdy rodzaj wprowadzenia towaru na rynek w jednym państwie członkowskim jako identycznego z towarem wprowadzonym na rynki w innych państwach członkowskich, w sytuacji gdy towar ten w sposób istotny różni się składem lub właściwościami, chyba że przemawiają za tym uzasadnione i obiektywne czynniki” [15].  Przesłanka uzasadnionych i obiektywnych czynników pozostawia zatem producentom pewną furtkę, ponieważ ci mogą bronić się przed zarzutem stosowania praktyki podwójnych standardów jakości, wykazując np., że różnice w składzie produktów podyktowane są lokalnymi preferencjami konsumentów, specyfiką danego zakładu produkcyjnego, czy też wynikają z ograniczeń w dostępności składników niezbędnych do wytworzenia produktu.  Przyjęte w dyrektywie 2005/29/WE rozwiązania prawne oznaczają, że różnice jakości produktów powinny zostać udowodnione za pomocą wiarygodnych badań bazujących na jednolitych kryteriach oceny i reprezentowanej grupie produktów, w szczególności w oparciu o opracowaną przez Wspólnotowe Centrum Badawcze wspólną metodykę badań porównawczych. Ponadto, organ krajowy, badając produkty, powinien wykazać, czy ich różnice są istotne oraz czy w kontekście całokształtu okoliczności danej sprawy mogą być one uzasadnione czynnikami obiektywnymi, takimi jak np. lokalne preferencje konsumentów, dostępność lub sezonowość składników, z których produkt jest wytwarzany, czy specyfika określonego zakładu produkcyjnego (wymóg tzw. oceny konkretnego przypadku „case-by-case”). Warto odnotować, że Parlament Europejski wskazał, że argumentacja producentów żywności oparta wyłącznie na cenie produktu akceptowanej przez konsumentów w danym kraju UE nie stanowi wystarczającej okoliczności uzasadniającej różnicowanie jakości produktów [16]. Co więcej, w świetle zmienionych przepisów dyrektywy 2005/29/WE, aby pociągnąć producenta do odpowiedzialności, należy wykazać ponadto, że konsument nie podjąłby decyzji o zakupie produktu, gdyby był świadomy istotnych różnic w jakości lub charakterystyce tego produktu oferowanego także konsumentom w innym kraju UE.  Dyrektywa 2005/29/WE zobowiązuje ponadto państwa członkowskie do ustanowienia przepisów krajowych wprowadzających sankcje za stosowanie podwójnych standardów jakości produktów. Co istotne, państwa członkowskie mają obowiązek wdrożyć przepisy krajowe umożliwiające nałożenie na producenta grzywny w maksymalnej wysokości stanowiącej co najmniej 4% jego rocznego obrotu [17]. Polska i inne państwa członkowskie mają czas na implementację dyrektywy 2005/29/WE, tj. na przyjęcie i publikację krajowych przepisów niezbędnych do jej wykonania, najpóźniej do 28 listopada 2021 r. Ponadto, dla implementowanych do krajowego porządku prawnego przepisów przewidziano półroczne vactio legis, co oznacza, że przepisy te zaczną obowiązywać od 28 maja 2022 r. [18] Polska, podobnie jak inne kraje UE, nie implementowała dotąd przepisów dyrektywy 2005/29/WE. Do polskiego porządku prawnego dyrektywa 2005/29/WE ma zostać implementowana w postaci zmian przepisów w ustawie z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Interpretacja i wyjaśnianie okoliczności stosowania odstępstw od jednolitego standardu jakości określonego produktu spożywczego należeć będzie zatem do kompetencji Prezesa UOKiK. Będzie on uprawniony w przyszłości także do nakładania na producentów żywności kar za stosowanie podwójnych standardów jakości, które – mając na uwadze obecną wysokość kar za stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych, a przewidzianych w przepisami ww. ustawy – będą mogły wynieść nawet do 10% przychodu uzyskanego przez producenta w roku obrotowym poprzedzającym nałożenie kary. Podsumowanie Działania regulacyjne obejmujące zmiany unijnego prawa konsumenckiego i obowiązek wdrożenia odpowiednich przepisów krajowych sankcjonujących praktyki stosowania podwójnych standardów jakości żywności stanowią wypełnienie istniejącej dotychczas w tym zakresie luki prawnej. Pytanie tylko, czy przypadki produktów wprowadzanych na rynek jako identyczne, ale znacząco różniących się składem lub właściwościami, nie powinny podlegać bardziej rygorystycznej i mniej skomplikowanej procedurze prawnej ustalania odpowiedzialności producentów żywności. W praktyce bowiem udowodnienia producentowi stosowania podwójnych standardów jakości żywności może okazać się niezwykle trudne (wymagana będzie ocena konkretnego przypadku, czyli „case-by-case”, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności badanej sprawy) oraz kosztowne (wymóg przeprowadzenia badań porównawczych według jednolitych standardów na reprezentatywnej grupie produktów). Warto odnotować, że w toku prac legislacyjnych nad zmianą przepisów dyrektywy 2005/29/WE ustalono, że stosowanie podwójnych standardów jakości żywności stanowić miało praktyki handlowe uznawane za nieuczciwe w każdych okolicznościach. Praktyki te miały zostać wpisane na „czarną listę praktyk” [19], a to oznaczałoby brak konieczności prowadzenia oceny stosowania praktyk producentów „case-by-case”. Ostatecznie jednak zrezygnowano z tego rozwiązania na rzecz tzw. klauzuli przeglądowej, co znacznie osłabiło poziom ochrony konsumentów w tym zakresie. Ustalono bowiem, że do 28 maja 2024 r. Komisja Europejska ma przedłożyć Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie ze stosowania zmienionych przepisów dyrektywy 2005/29/WE, w tym ocenę, czy dotychczasowy poziom ochrony konsumentów jest wystarczający, oraz czy stosowanie podwójnych standardów jakości poddać bardziej rygorystycznym wymogom, w tym ogólnemu zakazowi w postaci ich wpisania na czarną listę praktyk [20].  Oprócz twardych działań regulacyjnych Parlament Europejski zachęca także producentów żywności do podjęcia działań samoregulacyjnych. Jako przykład wskazuje się tutaj na potrzebę opracowania przez producentów żywności kodeksu dobrych praktyk mających ograniczyć stosowanie podwójnych standardów jakości. Warto również dodać, że część producentów dobrowolnie dostosowała się do zmieniającej się rzeczywistości i ujednoliciła skład swoich produktów oferowanych w krajach UE. Dobrymi przykładami są producent dania dla dzieci firma HiPP (danie bioryż z marchewką i indykiem) czy producent mrożonej pizzy Dr. Oetker (Pizza Ristorante). Producenci ci zmienili i ujednolicili skład oraz wagę swoich produktów, podnosząc ich jakość do standardów „zachodnich”. Katalog działań pozostaje zatem otwarty i wiele zależy nie tylko od władz unijnych i krajowych organów kontrolnych, ale także od samych producentów żywności. Bibliografia: Adamiec D., Podwójne standardy jakości produktów w UE, Infos nr 1 (254) z dnia 24 stycznia 2019 r., s. 1, http://orka.sejm.gov.pl/WydBAS.nsf/0/3FA65B5A8D7F167DC125838A0042DBEE/$file/Infos_254.pdf Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 11 czerwca 2013 r. w sprawie nowego europejskiego programu na rzecz konsumentów (2012/2133(INI)), P7_TA(2013)0239. Rejman K., Szczebyło A., Analiza wpływu zróżnicowanej jakości wybranych produktów spożywczych sprzedawanych na terenie Unii Europejskiej na zdrowie obywateli Polski ze szczególnym uwzględnieniem jego wpływu na osiągi sportowe – moduł badania laboratoryjne oraz opinie ekspertów. Pakiet żywieniowy cz. 1, Warszawa 2018, s. 41, https://instytut-sienickiego.pl/wp-content/uploads/2019/02/Pakiet-zywieniowy-I-02022019.pdf Adamiec D., Podwójne standardy jakości produktów w UE, Infos nr 1 (254) z dnia 24 stycznia 2019 r., s. 2, http://orka.sejm.gov.pl/WydBAS.nsf/0/3FA65B5A8D7F167DC125838A0042DBEE/$file/Infos_254.pdf; Framework for selecting and testing of food products to assess quality related characteristics: EU harmonised testing methodology, European Commission, 25 kwietnia 2018 r., s. 4. Boffey D.: HiPP to relaunch Croatian baby food item amid row over inferior products. The Guardian, 25.09.2017, https://www.theguardian.com/inequality/2017/sep/25/hipp-to-relaunch-croatian-baby-food-item-amid-row-over-inferior-products Źródło: https://spectator.sme.sk/c/20768964/slovak-dr-oetker-pizza-is-now-just-like-the-austrian-one.html  Mokrysz-Olszyńska A., Podwójne standardy jakości produktów markowych w UE – w poszukiwaniu rozwiązań, s. 9, https://ikar.wz.uw.edu.pl/numery/49/08.pdf  Źródło: https://www.uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=14842  Źródło: https://www.uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=14842 Badanie: Opinie i doświadczenia polskich konsumentów w zakresie występowania podwójnej jakości produktów. Kantar Public na zlecenie UOKiK. Termin badania: listopad–grudzień 2017 r. Metody badania: wywiady bezpośrednie wspomagane komputerowo (próba ogólnopolska 1049 osób powyżej 15 r.ż.). Wywiady telefoniczne wspomagane komputerowo (próba 500 Polaków, którzy w ciągu ostatnich 5 lat przebywali za granicą nieprzerwanie przez co najmniej 2 miesiące). Źródło: https://www.uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=14842 Źródło: https://www.uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=14842 Dane i wyniki badań: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/IP_19_3332  Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniająca dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. (Dz .Urz.UE.L Nr 149, str. 22); dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2161 z dnia 27 listopada 2019 r. zmieniająca dyrektywę Rady 93/13/EWG i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 98/6/WE, 2005/29/WE oraz 2011/83/UE w odniesieniu do lepszego egzekwowania i unowocześnienia unijnych przepisów dotyczących ochrony konsumenta. Art. 6 ust. 2 lit. c dyrektywy 2005/29/WE w brzmieniu pierwotnym. Art. 6 ust. 2 lit. c dyrektywy 2005/29/WE w brzmieniu zmienionym (przyjętym). Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 września 2018 r. w sprawie podwójnych norm jakości produktów na jednolitym rynku (2018/2008(INI)), P8_TA(2018)0357. Art. 13 ust. 3 dyrektywy 2005/29/WE. Art. 7 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2161 z dnia 27 listopada 2019 r. Praktyki handlowe uznawane za nieuczciwe w każdych okolicznościach, Załącznik I do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2161 z dnia 27 listopada 2019 r. Art. 6 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2161 z dnia 27 listopada 2019 r.