Okres ciąży, połogu i laktacji stanowi wyjątkowy etap w życiu kobiety, w którym zachodzą liczne zmiany metaboliczne, fizjologiczne i immunologiczne, mające na celu optymalizację rozwoju płodu oraz wspieranie produkcji mleka. W tym okresie następuje znaczący wzrost zapotrzebowania na witaminy i mikroelementy, które pełnią kluczową rolę w procesach wzrostu, różnicowania komórek oraz utrzymania homeostazy metabolicznej. Prawidłowe odżywianie i suplementacja niezbędnymi składnikami są fundamentem zdrowia matki i dziecka, ponieważ ich niedobory mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych zarówno w okresie ciąży, jak i po porodzie.
Dział: Ciąża i zdrowy rozwój dziecka
Nawracające infekcje u dzieci są częstym problemem klinicznym, szczególnie w wieku przedszkolnym. Coraz więcej badań wskazuje na znaczenie mikrobioty jelitowej w kształtowaniu odporności oraz rolę probiotyków jako potencjalnego wsparcia w prewencji zakażeń. Udokumentowaną skuteczność wykazano m.in. dla Lactobacillus rhamnosus GG, Bifidobacterium lactis BB-12 i Saccharomyces boulardii, które mogą zmniejszać liczbę infekcji dróg oddechowych i zapobiegać biegunce poantybiotykowej. Probiotyki są bezpieczne u zdrowych dzieci i powinny być traktowane jako uzupełnienie standardowych metod profilaktyki.
Artykuł omawia rolę prawidłowego żywienia dzieci w wieku szkolnym, wpływ nadwagi, niedoborów składników odżywczych i tłuszczów trans na zdrowie, funkcje poznawcze i stabilność emocjonalną. Przedstawiono zalecenia dietetyczne oraz potencjał diety MIND, nawodnienia i suplementacji omega-3 oraz witamin z grupy B.
Sposób porodu wpływa na mikrobiotę jelitową noworodka. Cesarskie cięcie może przyczyniać się do jej zubożenia z jednoczesnym wzrostem potencjalnie chorobotwórczych bakterii. Stosowanie vaginal seeding, kontaktu skóra do skóry oraz karmienia piersią, a także probiotyków z formułą Claudio De Simone wspiera odbudowę mikrobioty u dziecka po porodzie cesarskim cięciem.
Żelazo to pierwiastek, który jest niezbędny m.in. do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, immunologicznego i sercowo-naczyniowego. W ciąży zapotrzebowanie na ten pierwiastek jest większe. Wynika to m.in. z większych potrzeb rozwijającego się płodu, zwiększenia objętości krwi czy objętości mięśnia macicy. Rosnące zapotrzebowanie na żelazo sprawia, że kobiety ciężarne są bardziej zagrożone niedoborem tego pierwiastka i niedokrwistością z niedoboru żelaza – jest to dość powszechny problem w tej grupie. W związku z tym już na pierwszej wizycie położniczej zaleca się wykonanie morfologii krwi i wdrożenie suplementacji żelazem, jeśli wyniki badania odbiegają od normy. Zazwyczaj pierwszym wyborem jest podawanie doustnych preparatów z żelazem, a także odpowiednie zbilansowanie diety pod kątem zawartości żelaza (dzienne zalecane spożycie dla kobiety w ciąży to 27 mg). Jeśli takie postępowanie nie przyniesie spodziewanych efektów, rozważa się inne metody – leczenie domięśniowe, dożylne lub przetoczenie krwi (w stanie zagrożenia życia).
Mikrobiota jelitowa ma związek nie tylko z funkcjonowaniem układu pokarmowego i odpornościowego. Mikroorganizmy zasiedlające organizm człowieka wpływają również na ośrodkowy układ nerwowy (ich działanie obejmuje modulację neuroprzekaźników oraz wpływ na stan zapalny i syntezę metabolitów oddziałujących na mózg), dlatego mówi się o dwukierunkowej osi jelito–mózg. W związku powstał termin „psychobiotyk”, który odnosi się do bakterii probiotycznych, wpływających na układ nerwowy. Ich suplementacja może być jednym z elementów wspierających leczenie stanów depresyjnych – w tym depresji poporodowej czy baby blues.
Zmiany w składzie mikrobioty u dzieci z ASD, takie jak zmniejszona różnorodność bakterii korzystnych i dominacja potencjalnie patogennych, wpływają na objawy behawioralne i neurologiczne. Zastosowanie suplementów, takich jak probiotyki, naturalne wyciągi zawierające nukleotydy, niskocząsteczkowe peptydy, aminokwasy i β-glukany, może łagodzić objawy ASD, poprawiać integralność bariery jelitowej, zmniejszać stany zapalne oraz wspierać funkcje poznawcze i emocjonalne. Nie bez znaczenia pozostaje również rola diety i witaminy C jako elementów wspomagających terapię. Konieczne są dalsze badania nad optymalizacją składu suplementów i ich długoterminowym wpływem.
Spadek odporności pojawia się niepostrzeżenie, trudno jednoznacznie ustalić jego początek. Odczuwamy dopiero jego skutki, a jednym z pierwszych objawów może być ostra infekcja górnych dróg oddechowych. Jesienią w szczególny sposób powinniśmy wzmacniać system odpornościowy, stosując profilaktycznie lub pomocniczo zioła bądź surowce roślinne, które łagodnie modulują układ odpornościowy i wzmacniają jego wydolność.
Artykuł przedstawia kluczową rolę folianów w metabolizmie nukleotydów oraz procesach metylacji, które są istotne dla syntezy DNA i epigenezy. Autorzy omawiają znaczenie folianów w rozwoju ciąży, gdzie ich niedobór może prowadzić do poważnych komplikacji, takich jak wady cewy nerwowej. Szczególna uwaga została poświęcona różnicom w metabolizmie syntetycznego kwasu foliowego i naturalnych form folianów, wynikających z indywidualnych predyspozycji genetycznych, w tym polimorfizmów genu MTHFR.
Cesarskie cięcie może zaburzyć mikrobiotę dziecka, co wpływa na jego zdrowie. Probiotyk z formułą De Simone oraz laktoferyna mogą pomóc w odbudowie mikrobioty. Laktoferyna obecna w mleku matki działa prebiotycznie, a formuła De Simone zawiera szczepy bakterii wspierające mikrobiotę jelitową. Te strategie mogą być istotne dla zdrowia niemowląt urodzonych przez cesarskie cięcie.
Odpowiedni dobór składników pokarmowych zarówno w życiu płodowym dziecka, jak i w pierwszych miesiącach oraz latach życia jest kluczowy dla jego rozwoju. W niniejszym artykule omówione zostaną jego najistotniejsze aspekty oraz zalecenia.
Ostra biegunka infekcyjna statystycznie występuje najczęściej u dzieci do trzeciego roku życia. Zazwyczaj jest spowodowana zakażeniami wirusowymi, a jej występowaniu mogą towarzyszyć objawy takie jak wymioty, gorączka, czy nudności.