Tworzywa sztuczne i mikroplastik w żywności – konieczność, wybór i potrzeba kompromisu

ABC prawidłowego żywienia

Tworzywa sztuczne są niedrogie i wygodne, a tym samym są one stosowane we wszystkich aspektach życia, takich jak produkcja opakowań do żywności, produkcja odzieży, artykułów gospodarstwa domowego czy produktów higieny osobistej i zabawek. Mówimy o wielu zaletach stosowania tworzyw sztucznych, bez których trudno wyobrazić sobie funkcjonowanie. Wynika to przede wszystkim z dużej wytrzymałości mechanicznej, wysokiej żywotności wyprodukowanych przedmiotów, wysokiej odporności chemicznej czy łatwości w ich codziennym stosowaniu.

Powolne tempo biodegradacji, niekontrolowane użytkowanie oraz nieefektywny i nieodpowiedzialny recykling prowadzą do akumulacji plastiku w środowisku, szczególnie w akwenach wodnych. W środowisku wodnym plastikowe szczątki są przekształcane na mniejsze kawałki pod wpływem światła ultrafioletowego, a biodegradowalne tworzywa sztuczne tworzą mikroplastiki i nanoplastiki [5]. 

Na świecie produkuje się rocznie co najmniej 300 mln ton tworzyw sztucznych, z czego duża część trafia do środowiska [1]. 

POLECAMY

Od początku ich komercyjnej produkcji, która rozpoczęła się w latach 30. XX wieku, do roku 2014, produkcja syntetycznych polimerów wzrosła aż o 622% [2]. Pomimo rozwoju nowoczesnych metod recyklingu i odzysku energii z odpadów z tworzyw sztucznych nadal duża część plastiku przedostaje się do wód, gleby oraz szeroko pojętego środowiska. Aktualnie wykorzystanie produktów z tworzyw sztucznych gwałtownie wzrosło i szacuje się, że do roku 2050 wyprodukowanych zostanie ok. 33 mld ton plastiku [3, 4]. 

Mikroplastik i nanoplastik są obecne praktycznie wszędzie. Znaleziono je zarówno w organizmach ptaków i ssaków morskich [6], ryb [7], jak i w organizmach skorupiaków, takich jak krab przybrzeżny [8], ostrygi [9] czy omułki [10]. Ponadto w naszym codziennym życiu wiele innych produktów spożywczych może zawierać mikroplastik. Są to m.in. woda z kranu, sól morska, piwo [11], woda butelkowana [12], cukier, miód [13] czy torebki do herbaty [14]. 

Pierwsze w historii badanie zanieczyszczenia tworzywami sztucznymi wody kranowej pochodzącej z różnych obszarów na świecie (łącznie 159 próbek z siedmiu regionów geograficznych obejmujących pięć kontynentów) zostało opublikowane na początku 2018 r. Spośród analizowanych próbek wody wodociągowej aż w 81% stwierdzono obecność cząstek nano- i mikroplastiku, a większość z nich stanowiły włókna (98,3%) o długości 0,1–5 mm [15]. 

Natomiast naukowcy ze Stanów Zjednoczonych zbadali 11 marek wody butelkowanej pod kątem zawartości...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!

Dołącz do grona dietetyków i specjalistów świadomego żywienia

Co dwa miesiące otrzymuj gotowe rozwiązania, aktualne badania i sprawdzone terapie, które możesz od razu wykorzystać w praktyce. Rozwijaj swoje kompetencje, pracuj skuteczniej i bądź na bieżąco z najnowszymi trendami żywieniowymi i innowacjami w dziedzinie dietetyki.

1000+ specjalistycznych artykułów
Aktualne trendy w dietetyce
Inspirujące case studies
100+ wydań archiwalnych
Analizy badań naukowych
Największe na polskim rynku wydawniczym czasopismo o zdrowym odżywianiu.

Przypisy

    dr hab. inż. - pracownik w Katedrze Technologii Gastronomicznej i Żywności Funkcjonalnej, wiceprezes zarządu Wielkopolskiego Centrum Klasteringu, audytor wewnętrznego systemu HACCP, członek naukowy wspierający Urząd Marszałkowski w Poznaniu, ekspert w zakresie technologii żywności i żywienia, realizuje liczne projekty z branżą spożywczą, opracowując i wdrażając nowe technologie i nowe produkty o zaprogramowanych właściwościach prozdrowotnych.

    Psychodietetyk, dietetyk, technolog żywności i żywienia człowieka, wykładowca akademicki, rzeczoznawca, szkoleniowiec w dziedzinie szeroko pojętej dietoterapii. Wspiera pacjentów, instytucje i branżę spożywczą w budowaniu zdrowych nawyków żywieniowych, projektowaniu żywności funkcjonalnej oraz rozwiązywaniu problemów technologicznych i prawnych związanych z żywnością.

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI