Zespół jelita nadwrażliwego w nawrotach o podłożu zapalnym

Zespół jelita nadwrażliwego (ang. irritable bowel syndrome – IBS) należy do przewlekłych chorób przewodu pokarmowego (dotyczy zarówno jelita cienkiego, jak i grubego). Klasyfikuje się ją jako zaburzenie interakcji jelitowo‑mózgowych (mózgowo-trzewnych). Główne objawy to bóle brzucha i zaburzenia rytmu wypróżnień (zaparcia, biegunka, wzdęcia, postaci mieszane). Co istotne, zaburzenia te nie są spowodowane zmianami organicznymi lub biochemicznymi w organizmie (na tym opiera się m.in. diagnostyka różnicowa choroby – mimo pewnych cech charakterystycznych uzyskiwanych dzięki dobrze zebranemu wywiadowi należy rozważyć wykonanie niektórych badań laboratoryjnych i/lub endoskopowych – zwłaszcza w przypadkach niejasnych klinicznie – w celu wykluczenia wzmiankowanych przyczyn organicznych) [1]. 
Z punktu widzenia psychologicznego nie zaleca się wykonywania szerokiej diagnostyki, żeby nie wzbudzać w pacjencie fałszywego poczucia ciężkiej choroby.
Przyczyna zaburzenia nie jest do końca poznana. Aktualnie uważa się, że najważniejszymi czynnikami patofizjologicznymi są zaburzenia regulacji osi mózgowo-trzewnej, zaburzenia (zwiększenie) czucia trzewnego (tzw. nadwrażliwość trzewna), zmniejszenie aktywności przywspółczulnego i wzmożenie aktywności współczulnego układu nerwowego (wpływa na czynność motoryczną i wydzielniczą jelit). Dodatkowo bierze się pod uwagę inne zaburzenia i choroby zapalne przewodu pokarmowego (ale nie tylko) jako czynniki zaostrzające przebieg i często powodujące nawroty choroby [1].

Obraz kliniczny

Według Kryteriów Rzymskich IV (klasyfikacja zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego), opierając się na dominujących objawach klinicznych, zwłaszcza wyglądu stolca, wyróżnia się różne postaci zaburzenia: z biegunką, z zaparciem, postać mieszaną i wzdęciową. Niekiedy mówi się również o postaci nieokreślonej – ta postać może przysparzać szczególnych problemów diagnostyczno-terapeutycznych. Dominujący objaw (choć o zmiennym charakterze i nasileniu) to ból brzucha (objaw niezbędny do postawienia rozpoznania). Ból może mieć charakter stały lub nawracający, pacjent najczęściej lokalizuje go w podbrzuszu i lewym dole biodrowym; może być ostry, kurczowy, przewlekły, zazwyczaj jest bardzo dokuczliwy. Cechą dość charakterystyczną jest to, że ból prawie nigdy nie wybudza pacjenta w nocy (w odróżnieniu do wielu chorób zapalnych czy na p...