Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp , Dieta dla skóry

28 października 2021

NR 5 (Październik 2021)

Wpływ zbilansowanej diety na stan skóry. Część II

0 608

Kondycja i wygląd skóry to nie tylko efekt zabiegów pielęgnacyjnych, ale przede wszystkim sposobu odżywiania i stylu życia. Zbilansowana dieta, dostarczająca odpowiednie proporcje składników pokarmowych, substancji balastowych i wody, wzbogacona o składniki korzystnie wpływające na stan skóry, to recepta na utrzymanie zdrowego wyglądu skóry, jak również wsparcie w leczeniu chorób skóry. 

W pierwszej części artykułu dotyczącego wpływu diety na stan skóry omówiliśmy rolę wody i składników pokarmowych, takich jak białka, węglowodany i tłuszcze. Tym razem przybliżymy znaczenie wybranych składników mineralnych, witamin i probiotyków. 

POLECAMY

Składniki mineralne 

Składnikami mineralnymi wpływającymi w największym stopniu na kondycję skóry są cynk, miedź, selen, jod i krzem (tabela 1). Mimo że należą one do pierwiastków śladowych i ich zawartość w organizmie człowieka stanowi mniej niż 0,01–0,005% masy ciała [1], to niedobór może indukować procesy zapalne skóry i utrudniać gojenie się ran. 

Cynk uczestniczy w proliferacji i różnicowaniu keratynocytów w naskórku. Ma on kluczowe znaczenie dla homeostazy skóry, tworzenia naskórka, regulacji produkcji łoju w skórze [2]. 

Miedź bierze udział w syntezie i stabilizacji białek macierzy zewnątrzkomórkowej skóry, jest także zaangażowana w proces angiogenezy. Przypisuje się jej również właściwości bakteriobójcze [3, 4]. Ponadto miedź pomaga w poprawie elastyczności skóry, zmniejszając drobne zmarszczki, oraz przyspiesza gojenie się ran. Selen chroni skórę przed uszkodzeniami wywołanymi promieniowaniem UV i przed rozwojem nowotworu, a jego miejscowe stosowanie poprawia parametry skóry. Niedobór selenu i selenoprotein w komórkach naskórka prowadzi do rozwoju hiperplastycznego naskórka i nieprawidłowej morfogenezy mieszków włosowych [5, 6]. Jod wspiera syntezę białek i pomaga zmniejszyć bliznowacenie tkanki. Ponadto stymuluje on regenerację komórek, co objawia się gładkością skóry, błyszczącymi włosami i mocnymi paznokciami. Krzem stymuluje syntezę hydroksylazy prolinowej, która bierze udział w produkcji kolagenu, głównego składnika tkanki łącznej. Wpływa on na elastyczność, sprężystość skóry i zapobiega przedwczesnemu wiotczeniu. Krzem opóźnia również proces starzenia, a dzięki właściwościom adsorpcyjnym kontroluje wydzielanie sebum, oczyszcza ujścia gruczołów łojowych i zmniejsza stany zapalne [7]. 

Tabela 1. Źródła wybranych składników mineralnych wpływających na stan skóry i jej wytworów

Składniki mineralne Źródło
cynk  ostrygi, mięso, ryby, mleko i jego przetwory, jaja, produkty zbożowe z pełnego przemiału, rośliny strączkowe, orzechy
miedź wątroba, ostrygi, zielone warzywa liściaste, produkty zbożowe z pełnego przemiału, rośliny strączkowe, orzechy
selen mięso, ryby, produkty zbożowe z pełnego przemiału, orzechy brazylijskie
jod jodowana sól kuchenna, ryby morskie, wodorosty
krzem warzywa, owoce, zboża (szczególnie owies i jęczmień), ryż, orzechy, zioła (skrzyp polny, pokrzywa, rdest ptasi), piwo, wody lecznicze

Tabela 2. Źródła wybranych witamin wpływających na stan skóry i jej wytworów

Witaminy Źródło
tłuszcz rybi (tran), wątroba, tłuste mleko i jego przetwory, jaja, fortyfikowane margaryny miękkie, czerwone, pomarańczowe i żółte owoce i warzywa, zielone warzywa liściaste
C owoce dzikiej róży, świeże warzywa (zielona pietruszka, warzywa kapustne, papryka, pomidory) i owoce (jagody, cytrusy, agrest, porzeczki, maliny, truskawki)
E oleje roślinne, orzechy, nasiona dyni/słonecznika, migdały, kiełki, rośliny strączkowe, fortyfikowane margaryny miękkie, produkty zbożowe z pełnego przemiału, warzywa ciemnozielone
witaminy z grupy B wątroba, produkty zbożowe i drożdże, groch, fasola, warzywa kapustne, papryka, marchew, szpinak, czosnek, chrzan 

Witaminy

Do prawidłowego funkcjonowania oraz regeneracji skóra potrzebuje także witamin (tabela 2), szczególnie tych o właściwościach antyoksydacyjnych [8, 9]. Należą do nich m.in. witaminy A, C i E. Posiadają one zdolność neutralizowania reaktywnych form tlenu (Reactive Oxygen Species – ROS), dzięki czemu zmniejszają uszkodzenia oksydacyjne kluczowych składników komórek skóry. Witamina A wpływa na procesy tworzenia nowych komórek, a dzięki właściwościom antyoksydacyjnym oraz poprzez regulację ekspresji genów i metaloproteinazy macierzy opóźnia proces starzenia się skóry [10]. 

Wzmacnia również funkcję ochronną skóry i ogranicza przeznaskórkową utratę wody [11]. Ponadto przyspiesza proces gojenia się skóry i reguluje zaburzoną keratynizację gruczołów włosowo-łojowych [12]. Może być stosowana w leczeniu trądziku, łuszczycy lub innych zaburzeń keratynizacji. Niedobór witaminy A może skutkować suchością skóry, rogowaceniem mieszkowym i metaplazją błon śluzowych [13]. Witamina C jest silnym antyoksydantem, który może usuwać ROS, powstałe w wyniku zanieczyszczenia środowiska lub ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe [14, 15]. Działa jako kofaktor dla hydroksylazy prolinowej i lizylowej, które stabilizują trzeciorzędową strukturę cząsteczki kolagenu, a także promuje ekspresję genów kolagenu, dzięki czemu wpływa na syntezę kolagenu i elastyny w fibroblastach skóry. Witamina C zwiększa też proliferację i migrację fibroblastów skóry, które są niezbędne do skutecznego gojenia się ran [16]. Witamina C zmniejsza również syntezę melaniny poprzez hamowanie melanogenezy i może być stosowana w leczeniu przebarwień. Dzięki interakcjom ze szlakami sygnalizacji komórkowej, może też odgrywać rolę w różnicowaniu keratynocytów [17]. Niedobór witaminy C zaburza proces gojenia się ran oraz prowadzi do pogrubienia warstwy rogowej naskórka [18]. Witamina E wykazuje, podobnie jak witamina C, silne właściwości antyoksydacyjne dzięki m.in. hamowaniu peroksydacji lipidów [19]. Co ciekawe, witaminy te działają synergistycznie [15]. Witamina E stabilizuje błony komórkowe, minimalizuje aktywację czynnika jądrowego kappa B (NF-κB), odgrywającego znaczącą rolę w procesach odpornościowych i zapalnych. Witamina E hamuje również produkcję niektórych mediatorów procesu zapalnego, np. prostaglandyny 2 (PGE2) oraz tlenku azotu. Zapobiega starz...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy