Dołącz do czytelników
Brak wyników

Suplementy

30 czerwca 2021

NR 3 (Czerwiec 2021)

Suplementacja obniżająca glikemię w cukrzycy

0 483

W ostatnich latach znacząco wzrosło zainteresowanie suplementami diety. W literaturze naukowej można znaleźć coraz więcej badań dotyczących właściwości prozdrowotnych różnych składników diety. W niniejszym artykule zostały omówione wybrane produkty i składniki o udowodnionym działaniu obniżającym glikemię. Wspomniane suplementy diety mogą być elementem wspomagającym leczenie cukrzycy typu 2 i insulinooporności.

Rynek suplementów diety z roku na rok istotnie się powiększa. Na sklepowych półkach pojawiają się coraz nowsze preparaty, bardzo często cechujące się obco brzmiącymi nazwami. Jednakże wiele osób, w tym nie tylko naukowców, ale i przeciętnych konsumentów, ma poważne wątpliwości co do skuteczności ich działania. W niniejszym artykule omówiliśmy wybrane składniki, które są sprzedawane właśnie w formie suplementów diety i dla których to potwierdzono działanie zdrowotne w wielu badaniach naukowych, w kontekście obniżania glikemii.

Morwa biała

Jednym z najpopularniejszych suplementów diety zalecanych osobom zmagającym się ze zbyt wysokim poziomem glukozy we krwi jest morwa biała. To roślina lecznicza, której właściwości zdrowotne zostały potwierdzone w wielu badaniach naukowych. Już setki lat temu, w tradycyjnej medycynie chińskiej (TCM), wykorzystywano morwę dla wspomagania zdrowia osób z cukrzycą [1]. W 2017 r. zostały opublikowane wyniki metaanalizy, które jednoznacznie dowiodły, że stosowanie morwy białej przyczynia się do istotnego obniżenia poziomu glukozy we krwi po posiłku. Za to działanie odpowiada prawdopodobnie obecny w niej związek o nazwie 1-dezoksynojirimycyna (DNJ). Właściwości przeciwcukrzycowe zostały odnotowane, gdy podawano morwę białą w ilości, która dostarczała ok. 6–18 mg DNJ dziennie, czyli ok. 2–5 g [2]. Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że stosowanie morwy białej nie spowodowało istotnych zmian w innych parametrach gospodarki węglowodanowej. Nie miała ona wpływu na stężenie glukozy we krwi na czczo, a także na poziom hemoglobiny glikowanej (HbA1c). W sprzedaży można spotkać zarówno owoce, jak i liście morwy białej. Wspomniane działanie poprawiające glikemię dotyczy liści.

Kwas alfa-liponowy

W 2018 r. w jednym z renomowanych czasopism naukowych ukazała się metaanaliza stanowiąca podsumowanie badań z ostatnich lat dotyczących wpływu stosowania kwasu alfa-liponowego (inaczej kwasu tioktynowego) na gospodarkę węglowodanową osób z chorobami metabolicznymi. Autorzy tego opracowania potwierdzili, że podawanie kwasu alfa-liponowego osobom z podwyższonym stężeniem glukozy we krwi wpływa korzystnie na kilka istotnych parametrów. A mianowicie wykazano, że kwas alfa-liponowy przyczynił się nie tylko do obniżenia stężenia glukozy we krwi na czczo, ale również spowodował zmniejszenie stężenia hemoglobiny glikowanej i doprowadził do obniżenia wartości wskaźnika insulinooporności (homeostasis model assessment of insulin resistance – HOMA-IR). Naukowcy odnotowali zadowalający efekt, gdy kwas alfa-liponowy był stosowany w ilościach ok. 200–600 mg dziennie [3]. Jak pokazują dane literaturowe, działanie kwasu alfa-liponowego poprawiające glikemię można wzmocnić poprzez jednoczesne przyjmowanie inozytolu [4]. Jednocześnie jako ciekawostkę warto podać, że kwas alfa-liponowy jest wykorzystywany również jako lek stosowany u osób cierpiących na polineuropatię cukrzycową. Wspomniana polineuropatia to jedno z najczęstszych powikłań cukrzycowych polegające na uszkodzeniu nerwów, wywołane końcowymi produktami glikacji (advanced glycation end-products – AGEs) [5].

Berberyna

W ostatnich latach coraz większą popularność zdobywa berberyna. Jest to związek aktywny z grupy alkaloidów, którego najważniejszym źródłem jest berberys zwyczajny. Berberyna jest szeroko stosowana w tradycyjnej medycynie chińskiej, a także w tradycyjnej medycynie indyjskiej (Ajurwedzie) [6]. Do dzisiaj opublikowano kilka prac przeglądowych, w których analizowano wpływ berberyny na glikemię. Wszystkie z tych prac potwierdziły korzystne działanie tego składnika na wyrównanie gospodarki węglowodanowej. U pacjentów, którzy stosowali berberynę, nastąpiło obniżenie stężenia glukozy we krwi, zarówno na czczo, jak i po posiłku [7, 8]. Dodatkowo osoby przyjmujące berberynę cechowały się niższym poziomem hemoglobiny glikowanej. Działanie prozdrowotne berberyny stwierdzono w przypadku, gdy podawano ją w ilości ok. 600––1800 mg dziennie. Autorzy opracowań naukowych wskazują również, że skuteczność stosowania leków hipoglikemizujących w połączeniu z berberyną jest lepsza niż przyjmowanie wyłącznie samych leków [7–9]. Trzeba jednak zachować ostrożność, aby nie doprowadzić do zbyt dużego obniżenia stężenia glukozy we krwi. Ponadto warto wskazać, że podawanie berberyny nie wiąże się z występowaniem skutków ubocznych [10]. 

Koenzym Q10

Korzyści zdrowotne dla osób z podwyższonym stężeniem glukozy we krwi może dostarczyć również koenzym Q10 (ubichinon). Jest to związek rozpuszczalny w tłuszczach, zaliczany do substancji witaminopodobnych. Występuje on naturalnie zarówno w tkankach roślinnych, jak i zwierzęcych. Można go znaleźć w wielu różnych produktach spożywczych. Najbogatszym jego źródłem są mięso, ryby i orzechy, w których znajduje się na poziomie ok. 10–50 mg/kg [11]. W mniejszych ilościach jest obecny w warzywach, owocach i zbożach (1–10 mg/kg). W 201...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy