Dołącz do czytelników
Brak wyników

ABC prawidłowego żywienia

17 grudnia 2019

NR 6 (Grudzień 2019)

Stabilizacja po stosowaniu diety

270

Proces odchudzania prowadzący do wymarzonego celu nie jest łatwym okresem dla pacjenta, ponieważ wymaga od niego silnej woli oraz wielu wyrzeczeń. Zadaniem dietetyka jest dostosowanie jadłospisu do danej osoby, jego preferencji żywieniowych czy ekonomicznych, aby w miarę możliwości ułatwić wprowadzenie zdrowych nawyków żywieniowych na stałe [1]. Bardzo ważnym etapem kuracji odchudzającej jest stabilizacja masy ciała po skończonej diecie, która charakteryzuje się stopniowym wprowadzaniem ograniczonych w diecie produktów i regularnym zwiększaniem ilości dostarczanej energii. 

POLECAMY


Tempo odchudzania a stabilizacja wagi


Pierwszym czynnikiem, który zwiększa szansę na skuteczną redukcję, jest osiągnięcie optymalnego tempa utraty masy ciała. Ma ono charakter wysoce indywidualny i uzależnione jest głównie od poziomu tkanki tłuszczowej. Im jest on wyższy, tym poziom deficytu energetycznego może być większy [2]. Gwałtowny spadek masy ciała skutkuje następnie szybkim jej wzrostem, nieraz przekraczającym wyjściową masę ciała, która była impulsem do wdrożenia diety odchudzającej. Raport Fothegilla i wsp. pokazuje, że 99% osób redukujących masę ciała dotyka tzw. efekt jo-jo i wracają one w ciągu paru lat do wcześniejszej masy ciała oraz sylwetki [3]. Badania wykazują natomiast, że wprowadzenie u kobiet małego deficytu kalorycznego w połączeniu z aktywnością fizyczną daje najlepsze i trwałe rezultaty. Dlatego przyjmuje się, że im wolniejszy spadek masy ciała, tym łatwiej utrzymać osiągnięte efekty [4]. 

Proces stabilizacji masy ciała po zakończeniu diety, czyli unormowanie wartości kalorycznej, która będzie odpowiadać prawidłowemu zapotrzebowaniu organizmu, powinien przebiegać powoli. Przyjmuje się, że okres ten powinien trwać tyle, ile proces odchudzania, jednak zawsze jest to kwestia indywidualna. Istnieje kilka koncepcji wychodzenia z deficytu kalorycznego, niektóre źródła podają, że dopuszczalne jest zwiększanie kaloryczności o 100–150 kcal tygodniowo [5]. Zależy to od wielkości przyjętego deficytu energii w diecie [6, 7]. Etap stabilizacji masy ciała zapewnia utrzymanie przemiany materii na stałym poziomie i jest absolutnie niezbędny, aby dieta odchudzająca była skuteczna, a efekty stały się trwałe. Należy wyrównać bilans energetyczny do zera, czyli tak, aby ilość kalorii, jaką przyjmujemy, była równa ilości, którą spalamy [8].


Podstawowe zasady fazy stabilizacji


Proces wychodzenia z diety odchudzającej u każdego będzie przebiegać inaczej, w zależności od przyjętych restrykcji żywieniowych. Należy zachować przy tym ogólnie przyjęte Podstawowe Zasady Zdrowego Żywienia [9]. Cotygodniowe zwiększanie kaloryczności jadłospisu minimalizuje ryzyko wzrostu osiągniętej masy ciała. Dostarczana energia powinna pochodzić z pełnowartościowych produktów, w tym z pełnoziarnistych zbóż, warzyw i owoców, nabiału, chudego mięsa lub ryb. Warto wybierać produkty, które zawierają jak najwięcej witamin i składników mineralnych, na których ubytek mógł być narażony organizm. Osoby wychodzące z diety powinny unikać pokarmów bogatych w cukry proste, ponieważ z powodu gwałtownego wzrostu poziomu glukozy, a następnie jej spadku, ponownie pojawi się uczucie głodu. Wybierać powinny natomiast produkty bogate w błonnik pokarmowy, który zapewnia uczucie sytości na długi czas [10, 11]. Należy regularnie nawadniać organizm, unikać spożywania alkoholu oraz starać się utrzymać dotychczasowy poziom aktywności fizycznej [9]. 


Psychologiczne aspekty


Jednym z zagrożeń utraty efektów odchudzania jest zbyt długi czas pozostania na redukcji. Zmęczenie psychiczne oraz fizyczne po stosowanej diecie wpływa na osłabienie siły woli, co zwiększa nasze skłonności do zachowań uzależniających [12]. Konsekwencją jest niekontrolowane łaknienie, niezwiązane bezpośrednio z głodem, a przez to wzrost masy ciała. 

Innym zagrożeniem jest objadanie się. Strach przed wzrostem masy ciała poprzez podniesienie kaloryczności diety może skutkować pogłębianiem deficytu przez pacjenta. Takie zachowania mogą prowadzić do stosowania naprzemiennie epizodów głodzenia się – restrykcyjnej diety, a następnie napadów obżarstwa. W dłuższej perspektywie czasu przewlekłe stosowanie diety redukcyjnej może pozbawiać efektów. Jednym ze sposobów uniknięcia tychże zaburzeń jest prowadzenie dzienniczka odżywiania. Badania dowiodły, że notowanie spożytych posiłków przyczynia się do spadku masy ciała [12–16].


Podsumowanie


...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy