Dołącz do czytelników
Brak wyników

Diety

3 marca 2021

NR 1 (Luty 2021)

Dieta sirtfood

149

Dieta sirtfood zwana też dietą SIRT w ostatnim czasie zyskuje na popularności nie tylko za granicą, ale również w Polsce. Czy rzeczywiście dieta SIRT zasługuje na wyróżnienie? Czy może sirtfood to tylko chwilowy trend?

POLECAMY

Wstęp

Przedrostek „SIRT” w nazwie tej diety pochodzi od słowa „sirtuiny”. Sirtuiny (silent information regulator – SIR) to białka enzymatyczne występujące w różnych strukturach komórkowych (jądro komórkowe, cytoplazma, mitochondrium) [1]. 

Sirtuiny 

Białka SIR (SIRT1-SIRT7) wykazują plejotropowe działanie na poziomie subkomórkowym. Ustalono, że sirtuiny zaangażowane są m.in. w kontrolę metabolizmu lipidów (kwasów tłuszczowych, cholesterolu) i glukozy (regulacja wydzielania insuliny) oraz kancerogenezę i proces starzenia się organizmu człowieka (usuwanie reaktywnych form tlenu, naprawa uszkodzeń DNA) [1–3]. To właśnie z możliwością spowolnienia tego procesu powszechnie kojarzą się sirtuiny, a koncepcję ich stymulacji wykorzystuje się często w dietach długowieczności. Warto też dodać, że białka SIRT1 i SIRT2 mogą hamować adipogenezę (proces różnicowania i rozwoju komórek tkanki tłuszczowej), dzięki czemu potencjalnie mogą chronić przed rozwojem otyłości i zaburzeń metabolicznych [2]. 

Aktywatory sirtuin

Dotychczas ustalono, że zmniejszenie (o ok. 20–40%) wartości energetycznej diety (caloric restriction – CR) to najlepiej udowodniony czynnik stymulujący aktywność sirtuin. Do stymulacji sirtuin może dochodzić także w wyniku obniżenia temperatury otoczenia i stresu oksydacyjnego [1, 4]. Zdolność aktywacji sirtuin posiadają także substancje biologicznie czynne dostępne w żywności. Resweratrol należący do grupy polifenoli, czyli wtórnych metabolitów roślinnych, to dobrze poznany stymulator białek SIR, a szczególnie SIRT1. Do pozostałych związków bioaktywnych o korzystnym, ale nie tak dobrze poznanym wpływie na sirtuiny, zalicza się inne polifenole: kwercetynę, katechiny, kurkuminę, izoflawony oraz alkaloidy, takie jak teobromina [4]. Możliwość modulowania aktywności tych białek enzymatycznych stanowi szansę opracowania nowej metody terapeutycznej w leczeniu chorób metabolicznych, sercowo-naczyniowych czy neurodegeneracyjnych. Należy jednak podkreślić, że wiele aspektów związanych z działaniem sirtuin w organizmie człowieka pozostaje niejasnych, a wyniki uzyskiwane w badaniach naukowych są niewystarczające.

Koncepcja diety sirtfood

Aidan Goggins i Glen Matten to specjaliści żywienia i autorzy diety SIRT, którą szczegółowo opisali w książce The Sirtfood Diet wydanej w 2016 r. Według autorów cel diety sirtfood to zmniejszenie masy ciała, dlatego tę dietę proponują głównie w leczeniu otyłości. Zdaniem autorów w przypadku współwystępujących chorób przewlekłych wprowadzenie tej dietoterapii należy skonsultować z lekarzem prowadzącym. Dieta SIRT obejmuje dwie fazy, a w każdej wyróżnia się dwa etapy (ryc. 1) o odmiennym schemacie żywienia. Ze względu na pierwszą fazę, w której znacznie ogranicza się podaż energii, diety SIRT nie zaleca się dzieciom, kobietom planującym ciążę, kobietom w ciąży oraz w trakcie laktacji. Według autorów dieta sirtfood bazuje na określonych produktach żywnościowych o dużej wartości odżywczej, które stanowią cenne źródło tzw. stymulatorów sirtuin (sirtuin-activating compounds), czyli polifenoli (resweratrol, kwercetyna, katechiny, kurkumina, izoflawony) i alkaloidów (teobromina). Wymienia się tutaj w szczególności: zielone warzywa (jarmuż, rukolę, lubczyk, natkę pietruszki, seler naciowy), czerwoną cebulę, czerwoną cykorię, kapary, soję, owoce (truskawki oraz inne owoce jagodowe, daktyle), grykę, orzechy włoskie, napoje (czerwone wino, zieloną herbatę oraz matchę, kawę i kakao), dodatki (papryczkę chilli, kurkumę) oraz gorzką czekoladę (min. 85% kakao) i oliwę z oliwek (extra virgin) [5].
 

Rys. 1. Schemat diety SIRTFOOD

Schemat diety sirtfood

Etap pierwszy fazy pierwszej diety sirtfood zakłada spożycie ok. 1000 kcal dziennie w postaci trzech koktajli sirtuinowych i jednego posiłku stałego zasobnego w tzw. aktywatory sirtuin. Etap drugi tej fazy zwiększa podaż energii do 1500 kcal na dzień. W tym czasie sposób żywienia obejmuje dwa koktajle sirtuinowe i dwa posiłki stałe uwzględniające wcześniej wymienione produkty żywnościowe. Następnie przechodzi się do fazy drugiej, w której nie ma już ograniczeń co do wartości energetycznej diety. Zapotrzebowanie energetyczne należy dostosować do masy ciała, wzrostu, wieku, płci i aktywności fizycznej, czyli tak jak w racjonalnej diecie. Etap pierwszy tej fazy także składa się z czterech głównych posiłków, tym razem z jednego koktajlu sirtuinowego oraz trzech posiłków stałych. Dodatkowo można wprowadzić dwie przekąski, oczywiście zawierające tzw. aktywatory sirtuin. Natomiast drugi etap fazy drugiej to czas na wypracowanie własnego modelu żywieniowego opartego na wskazanych przez autorów produktach żywnościowych. Autorzy diety sirtfood zalecają także kontynuować spożywanie jednego koktajlu sirtuinowego dziennie (przepis znajdą Państwo w dalszej części artykułu) [5]. 

Z punktu widzenia dietetyka

W mass mediach coraz częśc...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy