Pierwiastek żywieniowy w spektrum autyzmu

Zaburzenia ze spektrum autyzmu (ang. autism spectrum disorder – ASD), podobnie jak pozostałe choroby psychiczne i zaburzenia neurorozwojowe, przeszły daleką drogę od swoich początków do współczesnego rozpoznania i terapii. Pierwszą osobą, u której zdiagnozowano zaburzenia ze spektrum autyzmu, był Donald Triplett urodzony 1933 r. Termin „autystyczny” odnosił się wtedy do objawów schizofrenii, ale w swojej pracy z 1943 r. lekarz Donalda – dr Leo Kanner – rozszerzył go o występujące u swojego pacjenta: obojętność wobec członków rodziny, potrzebę przebywania w samotności oraz brak komunikacji werbalnej z rówieśnikami [1].
Przez kolejne niemal 100 lat definicje spektrum autyzmu, teorie na temat jego przyczyny oraz proponowane terapie, rozwinęły się diametralnie, obejmując psychiatrię, psychologię, pedagogikę, logopedię, fizjoterapię, dietetykę i wiele innych dziedzin. Choć rozwój ten jest imponujący, przyczyna pozostaje nieznana, a zaburzenie towarzyszy pacjentowi przez całe życie. 
Współczesna definicja zaburzeń ze spektrum autyzmu to całościowe zaburzenie neurorozwojowe, charakteryzujące się nieprawidłowościami w trzech głównych kategoriach funkcjonowania: interakcjach społecznych, komunikacji oraz zachowaniach [2]. Osoby dotknięte ASD, zależnie od nasilenia zaburzeń, mają problemy z umiejętnościami werbalnymi, a w skrajnych przypadkach nie komunikują się z użyciem słów. Charakterystyczne są także stereotypie, czyli powtarzalne, ograniczone zachowania, „rytuały” oraz nierzadko napady agresji. Ponadto osoby z ASD mają większe ryzyko wystąpienia zaburzeń depresyjnych, lękowych oraz zaburzeń snu [3]. Nie dziwi więc coraz powszechniejsze stosowanie interdyscyplinarnych terapii ASD, obejmujących podejścia behawioralne, psychologiczne, farmakologiczne oraz interwencje dietetyczne.
Dla dietetyka pacjent z ASD to najczęściej osoba z nieprawidłowym wskaźnikiem masy ciała (BMI) – zarówno zbyt niskim, jak i zbyt wysokim [4]. Poza objawami neuropsychiatrycznymi, osoby z ASD często cierpią na bóle brzucha, zaparcia i biegunki. Badania wykazały silne powiązanie między zaburzeniami ze strony pr...