Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ciąża i zdrowy rozwój dziecka

28 kwietnia 2021

NR 2 (Kwiecień 2021)

Lactobacillus rhamnosus LGG – szczep bakteryjny o szerokim zastosowaniu. Część II

0 134

Szczep LGG przedstawiono dotychczas w ponad 800 naukowo udokumentowanych badaniach. Pozytywne działanie opisywanego szczepu potwierdzono w licznych jednostkach chorobowych – zarówno w profilaktyce, jak i we wspomaganiu leczenia. Dotyczy to – obserwowanych w różnych grupach wiekowych – m.in. biegunek (poantybiotykowe, szpitalne, infekcyjne, podróżne), alergii, atopowego zapalenia skóry, próchnicy zębów, a także np. poprawy stanu u niemowląt z krwawieniami z przewodu pokarmowego. Podobne efekty opisywano w redukcji powikłań żywienia enteralnego, w nieswoistych chorobach zapalnych jelit czy enteropatii tropikalnej. Korzystne efekty odnotowano również w zakresie wpływu LGG na rozwój niemowląt. Probiotyk ten ma mieć też potencjalny wpływ na redukcję masy ciała. Opisane efekty dają podstawę do dyskusji o właściwym doborze probiotyków mono- lub wieloszczepowych w określonych stanach chorobowych.

Alergiczne i atopowe zapalenie skóry to jeden z najczęstszych problemów dermatologicznych i alergicznych wieku dziecięcego, w którego leczeniu uzupełniającym zastosowanie znajdują także probiotyki. Szacuje się, iż w Polsce problem ten dotyczyć może nawet co piątego dziecka, nierzadko występuje również u pacjentów w wieku dorosłym. Badania naukowe wskazują na celowość zastosowania szczepu LGG w leczeniu i profilaktyce opisywanej choroby. Isolauri i wsp. w dwóch randomizowanych badaniach klinicznych z podwójnie ślepą próbą wykazali, że podawanie niemowlętom z atopowym zapaleniem skóry szczepów Lactobacillus rhamnosus GG (LGG) oraz Bifidobacterium lactis Bb-12 zmniejsza nasilenie i rozległość objawów atopii. W innej z kolei analizie kobietom ciężarnym z obciążonym rodzinnie wywiadem atopowym na 2–4 tygodnie przed terminem porodu oraz ich potomstwu do szóstego miesiąca życia podawano LGG, dzięki czemu uzyskano istotnie niższe występowanie wyprysku atopowego w drugim, czwartym i siódmym roku życia dziecka, w porównaniu z grupą otrzymującą placebo [1–3].
Celowe jest również stosowanie Lactobacillus rhamnosus GG u pacjentów z nawracającymi infekcjami układu oddechowego. Ocena skuteczności działania szczepu LGG w redukcji częstości nawracających infekcji przeprowadzona została u 280 dzieci uczęszczających do żłobka i przedszkola. Wykazano, że ryzyko zachorowania na infekcje górnych dróg oddechowych badanych dzieci otrzymujących probiotyk było niższe aż o 34% w porównaniu do tych, którym nie podawano suplementacji probiotycznej [4].
Ponadto udokumentowano zmniejszenie liczby występowania infekcji górnych dróg oddechowych trwających dłużej niż trzy dni aż o 43% [5].
Arvola i wsp. przeprowadzili dwutygodniową obserwację 167 dzieci z ostrymi infekcjami dróg oddechowych, leczonych antybiotykami w warunkach szpitalnych. Badanie randomizowane, z podwójnie ślepą próbą, kontrolowane placebo, ukończyło 119 dzieci w wieku od 2 do 12,8 lat. Grupa badana otrzymywała suplementację LGG w dawce 2 × 1010 CFU dwa razy na dobę, grupa kontrolna – placebo. Oceniano częstość biegunki w okresie dwóch tygodni od rozpoczęcia antybiotykoterapii. Stwierdzono, że 80% wszystkich objawów żołądkowo-jelitowych wystąpiło w ciągu dwóch tygodni od rozpoczęcia antybiotykoterapii. Częstość biegunki w grupie LGG wyniosła 5%, a w grupie placebo 16%. Na tej podstawie słusznie sformułowano wniosek, że szczep Lactobacillus rhamnosus GG skutecznie zapobiega biegunce u dzieci w trakcie antybiotykoterapii zakażeń dróg oddechowych [6].
Pozytywny efekt suplementacji szczepem LGG zaobserwowano również u pacjentów z czynnościowymi zaburzeniami przewodu pokarmowego (zespół jelita nadwrażliwego – ZJN). W randomizowanych badaniach z placebo, w których porównywano nasilenie bólu brzucha u 141 dzieci, przyjmowanie szczepu LGG spowodowało statystycznie istotne zmniejszenie częstości i natężenia odczuwanych dolegliwości. Przeprowadzona metaanaliza potwierdziła również, iż stosowanie powyższego szczepu u dzieci cierpiących na czynnościowe bóle brzucha rokuje większe szanse na zniwelowanie dolegliwości lub zmniejszenie ich odczuwania niż w przypadku osób przyjmujących placebo. Podobne badania wykonane w Polsce [9] 
oceniały skuteczność szczepu LGG w leczeniu czynnościowych bólów brzucha u dzieci. Do badania włączono 104 dzieci z dyspepsją czynnościową lub zespołem jelita nadwrażliwego. W całej grupie badanej odnotowano korzystny efekt działania probiotyku, w porównaniu z grupą kontrolną [7–12].
Ze względu na wielokierunkowość działania probiotyków, a także doniesienia dotyczące szerokiego zakresu działania przeciwbakteryjnego omawianego szczepu, przeprowadzono badanie oceniające wpływ długotrwałego stosowania LGG, jako dodatku do mleka, na ryzyko rozwoju próchnicy u dzieci. Badano grupę ok. 600 dzieci w wieku 1–6 lat. Przez pięć dni w tygodniu podawano im preparaty zawierające Lactobacillus rhamnosus GG, zaś placebo – przez siedem miesięcy. Wykazano istotnie mniejszą częstość występowania próchnicy oraz niższą liczbę bakterii Streptococcus w jamie ustnej dzieci otrzymujących LGG, w porównaniu z placebo [13]. 
Korzystne efekty odnotowano również w zakresie wpływu LGG na rozwój niemowląt. W jednym z badań analizowano, jak mieszanki dla niemowląt z dodatkiem probiotyku wpływają na rozwój dzieci w ciągu pierwszego półrocza życia. Wykazano lepsze wzrastanie i rozwój dzieci karmionych mieszankami z dodatkiem probiotyku oraz częstsze wypróżnienia w tej grupie. Ciekawą i mniej dotychczas poznaną właściwością probiotyku jest potencjalna zdolność do wspomagania redukcji masy ciała. Przyjmuje się, że ten efekt jest najprawdopodobniej spowodowany zmniejszaniem gromadzenia się tłuszczu w organizmie i poprawie wrażliwości tkanek na insulinę [11, 14].
Probiotykoterapia ze względu na coraz większą liczbę badań potwierdzających jej korzystne działanie staje się coraz popularniejszym i z pewnością zdrowym nurtem współczesnej medycyny. Warto jednak w sposób szczególny zwrócić uwagę na właściwości poszczególnych szczepów probiotycznych. 
Jak potwierdzają badania, Lactobacillus rhamnosus GG jest szczepem o najbogatszej dokumentacji w postaci badań klinicznych, o doskonałej skuteczności w wielu jednostkach chorobowych i wysokim profilu bezpieczeństwa. Należy pamiętać, iż każdorazowy wybór probiotyku powinien być poprzedzony wnikliwą analizą badań na nim przeprowadzonych, tak aby uzyskać pożądane efekty zdrowotne [13–15].
Zajęcia stanowiska wymagają również problemy ewentualnych różnic w indykacji preparatów probiotycznych jedno- (monoszczepowych) i wieloskładnikowych (poliszczepowych, poliprobiotyków). Przyjmuje się, że jednoszczepowe probiotyki zalecane są przede wszystkim w przebiegu zaparć i biegunek, a również w stanach wynikających z zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego.
Wieloszczepowe natomiast wykazują aktywność na różnych poziomach biologicznych, a ich szerokie spektrum oddziaływania sprawia, że zalecane są w stanach chorobowych o wieloczynnikowym podłożu. Doświadczenia z przeszczepianiem (transferem) mikrobioty jelitowej zdają się przemawiać na korzyść preparatów wieloskładnikowych, ale stanowisko takie wymaga dalszych badań klinicznych, zwłaszcza w aspekcie kompleksowej odbudowy ekosystemu jelitowego.
Aktywność metaboliczna, troficzna i immunostymulująca szczepów probiotycznych jest odwzorowaniem analogicznych funkcji pełnionych przez bakterie jelitowe, w tym zwłaszcza przez Lactobacillus rhamnosus, którego działanie – jak już zaznaczono powyżej – jest najbardziej znane w praktyce leczenia ostrej biegunki, i to zarówno w monoterapii, jak i w preparatach wieloszczepowych. Szczep ma także udokumentowane znaczenie w leczeniu i profilaktyce biegunki związanej z antybiotykoterapią, a także w czynnościowych bólach brzucha, NAFLD (niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby) i w profilaktyce chorób układu oddechowego czy chorobach nieinfekcyjnych (alergia) [15, 16]. 
Działanie profilaktyczne i wspomagające leczenie przy zastosowaniu Lactobacillus rhamnosus GG wykazano poprzez:

POLECAMY

  • skracanie czasu trwania biegunki (infekcyjne, poantybiotykowe, szpitalne, podróżne),
  • profilaktykę występowania i redukcję nasilenia AZS,
  • zmniejszenie częstości nawracających infekcji,
  • profilaktykę próchnicy,
  • wpływ na zmniejszenie krwawienia z przewodu pokarmowego u niemowląt,
  • redukcję powikłań żywienia enteralnego,
  • wpływ na remisję w przebiegu nieswoistych chorób zapalnych jelit, w enteropatii tropikalnej,
  • ...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy