Zespół jelita nadwrażliwego — mechanizmy patofizjologiczne, rola mikrobioty jelitowej i probiotykoterapii

Zespół jelita nadwrażliwego (irritable bowel syndrome, IBS) stanowi jedno z najczęściej rozpoznawanych zaburzeń przewodu pokarmowego, obejmując według danych epidemiologicznych 5–15% populacji krajów rozwiniętych [1]. Choroba ta charakteryzuje się nawracającymi bólami brzucha, wzdęciami oraz zaburzeniami rytmu wypróżnień, przy braku odchyleń od normy w standardowych badaniach diagnostycznych [1, 2]. 
Zgodnie z aktualnymi Kryteriami Rzymskimi IV, IBS definiowany jest jako nawracający ból brzucha, występujący co najmniej raz w tygodniu przez ostatnie trzy miesiące, związany z defekacją lub zmianą częstości bądź konsystencji stolca [1].
Pomimo określania IBS mianem choroby „czynnościowej”, coraz więcej danych wskazuje, że u jego podłoża leżą mierzalne zaburzenia, obejmujące m.in. mikrobiotę jelitową, barierę jelitową, układ immunologiczny oraz jelitowy układ nerwowy [1]. Z tego względu IBS coraz częściej postrzegany jest jako zaburzenie osi jelito–mikrobiota–mózg, a nie jedynie problem o podłożu psychosomatycznym [2, 4].

PATOGENEZA IBS

Zaburzenia mikrobioty jelitowej
Jednym z najlepiej udokumentowanych mechanizmów patogenetycznych IBS są zaburzenia składu i funkcji mikrobioty jelitowej [5, 8]. Należy jednak podkreślić, że obserwowane zmiany nie mają charakteru jednolitego i różnią się w zależności od fenotypu choroby (IBS-D, IBS-C, IBS-M). Część badań wskazuje na obniżoną różnorodność mikrobioty jelitowej oraz zmniejszoną względną liczebność bakterii z rodzaju Bifidobacterium i Lactobac...