Prewencja efektu jo-jo i sarkopenii u pacjenta po zakończeniu terapii analogami GLP-1

Wachlarz leków przeznaczonych do leczenia otyłości w ostatnich latach znacznie się poszerza. Pojawiają się coraz nowsze, coraz bardziej skuteczne cząsteczki. Aktualnie jednymi z najczęściej stosowanych są leki należące do grupy analogów GLP-1 oraz podwójny agonista GIP/GLP-1. Niektóre z nich umożliwiają redukcję masy ciała zbliżoną do efektów obserwowanych wcześniej wyłącznie w chirurgii bariatrycznej [1]. W konsekwencji rosnąca liczba pacjentów osiąga istotną klinicznie utratę masy ciała, co jednak jednocześnie ujawnia nowe wyzwania związane z utrzymaniem efektów leczenia po jego zakończeniu. Należy pamiętać, że obniżenie masy ciała oznacza zarówno redukcję tkanki tłuszczowej, jak i beztłuszczowej masy ciała, co rodzi pytania o potencjalne ryzyko pogorszenia jakości mięśni i rozwoju sarkopenii u osób predysponowanych [2]. Z tego względu konieczne staje się kompleksowe podejście do pacjenta, uwzględniające skład masy ciała, funkcję mięśniową oraz ryzyko nawrotu.

WPŁYW REDUKCJI MASY CIAŁA I FARMAKOTERAPII NA SKŁAD MASY CIAŁA

W Polsce z grupy analogów GLP-1 do leczenia otyłości zarejestrowane są aktualnie dwa preparaty: liraglutyd i semaglutyd. Ponadto dostępny jest także tirzepatyd będący podwójnym agonistą GLP-1 i GIP. Badania wykazują, że średnia redukcja masy ciała wynosi ok. 8% dla liraglutydu 3,0 mg (56 tygodni terapii), 14,9% dla semaglutydu 2,4 mg (68 tygodni) oraz 20,9% dla tirzepatydu 15 mg (72 tygodnie) [1, 3].
Analiza danych dowodzi, że redukcja masy ciała obserwowana podczas terapii analogami GLP-1 oraz podwójnym agonistą GLP-1 i GIP obejmuje zarówno tkankę tłuszczową, jak i beztłuszczową masę ciała. Natomiast ocena składu ciała metodą DXA w badaniu STEP 1 (semaglutyd 2,4 mg) wykazała, że redukcja masy ciała wynikała głównie ze zmniejszenia masy tkanki tłuszczowej. Mimo bezwzględnego spadku beztłuszczowej masy ciała, jej udział procentowy w masie całkowitej uległ zwiększeniu, co wskazuje na względne zachowanie tej frakcji. Podobne efekty zaobserwowano w badaniu SURMOUNT-1 odnośnie tirzepatydu, w którym 75% utraconej masy ciała stanowiła tkanka tłuszczowa, a beztłuszczowa masa ciała (w tym tkanka mięśniowa) 25%. Wyniki te potwierdzają, że tirzepatyd w znacznym stopniu redukuje masę tłuszczową przy względnie mniejszym wpływie na beztłuszc...