Tłuszcze to duża grupa związków chemicznych o zróżnicowanej budowie i właściwościach. Najbardziej istotnymi rodzajami tłuszczów w aspekcie zdrowia są nienasycone kwasy tłuszczowe, a dokładniej n-3 i n-6 (tzw. omega-3 i omega-6): N-3: kwas α-linolenowy (ALA), eikozapentaenowy (EPA), dokozaheksaenowy (DHA) oraz N-6: kwas linolowy (LA), γ-linolenowy (GLA), kwas arachidonowy (ARA) [3].
Kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6 — budowa [3]
Do najważniejszych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (ang. polyunsaturated fatty acids – PUFA) zalicza się: kwas linolowy (LA) należący do grupy omega-6 (inaczej grupy -6) oraz kwas α-linolenowy (ALA) należący do grupy omega-3 (inaczej grupy -3).
Pierwszy z nich zbudowany jest z 18 atomów węgla i ma dwa podwójne wiązania. Drugi z kolei również składa się z 18 atomów węgla, ale ma trzy wiązania podwójne. Na skutek działania odpowiednich enzymów, kwas linolowy (LA) ulega przemianie do kwasu γ-linolenowego (GLA), dihomo-γ-linolenowego (DGLA) oraz arachidonowego (ARA). Z kolei w wyniku przemian kwasu α-linolenowego (ALA) powstają kolejno kwas: eikozapentaenowy (EPA), dokozapentaenowy (DPA) oraz dokozaheksaenowy (DHA).
Z uwagi na brak w organizmie człowieka układów enzymatycznych zdolnych do wprowadzenia wiązań podwójnych, zarówno w pozycji n-6, jak i n-3 łańcucha węglowego, kwasy linolowy i α-linolenowy nie mogą być syntetyzowane w organizmie człowieka. W związku z tym kwasy te muszą być dostarczane z dietą. Stąd też ich nazwa – niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe – NNKT.
Do rodziny kwasów omega-3 zalicza się: kwas α-linolenowy (ALA) – prekursor grupy omega-3, który w praktyce jest słabo konwertowany w EPA i DHA u ludzi (5–10% do EPA, 2–5% do DHA), kwas eikozapentaenowy (EPA), kwas dokozapentaenowy (DPA), kwas dokozaheksaenowy (DHA). Każdy z tych kwasów powstaje na skutek działania enzymów zwanych desaturazami (tworzenie kolejnych wiązań podwójnych) i elongazami (wydłużenie struktury kwasów).
Do pokarmowych źródeł kwasu α-linolenowego zalicza się: olej lniany, n...
Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów
- Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
- Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
- Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
- Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
- ...i wiele więcej!
Dołącz do grona dietetyków i specjalistów świadomego żywienia
Co dwa miesiące otrzymuj gotowe rozwiązania, aktualne badania i sprawdzone terapie, które możesz od razu wykorzystać w praktyce. Rozwijaj swoje kompetencje, pracuj skuteczniej i bądź na bieżąco z najnowszymi trendami żywieniowymi i innowacjami w dziedzinie dietetyki.
