Soplówka jeżowata i shiitake we współczesnej interwencji żywieniowej jako wsparcie odporności, układu nerwowego i harmonijnej pracy jelit

Współczesna dietetyka i medycyna coraz wyraźniej odchodzą od traktowania przewodu pokarmowego, układu nerwowego oraz odporności jako niezależnych od siebie układów. Dolegliwości, takie jak wzdęcia, bóle brzucha czy zaburzenia rytmu wypróżnień, przez lata tłumaczono głównie lokalną motoryką, a towarzyszące im zmęczenie psychiczne czy spadek odporności uznawano za objawy uboczne [1]. Dziś wiemy, że jelita, mózg i układ immunologiczny tworzą zintegrowaną sieć komunikacyjną, w której dysfunkcja jednego elementu może wpływać na pozostałe [2]. Najpełniej ilustrują to zaburzenia interakcji mózgowo-jelitowych (ang. disorders of gut–brain interaction, DGBI). W ich patofizjologii uczestniczą m.in. nadwrażliwość trzewna, zmieniona funkcja bariery jelitowej i układu odpornościowego, dysbioza mikrobioty oraz zmienione przetwarzanie bodźców w ośrodkowym układzie nerwowym [3].
Takie spojrzenie ma znaczenie nie tylko w przypadku pacjentów z DGBI, lecz także u osób, które chcą wspierać odporność organizmu, radzenie sobie ze stresem i dobre samopoczucie. Wymaga ono wielokierunkowego wsparcia, które równolegle moduluje odpowiedź immunologiczną i stan zapalny oraz wspiera układ nerwowy, barierę jelitową i równowagę mikrobioty. Same restrykcje eliminacyjne tego nie zapewnią, a długotrwałe, szerokie i niewłaściwie zbilansowane eliminacje mogą zmniejszać różnorodność diety, ograniczać podaż substratów fermentacyjnych i zwiększać ryzyko niedoborów [2]. W tym kontekście rośnie zainteresowanie łączeniem celowanej probiotykoterapii ze standaryzowanymi ekstraktami z grzybów funkcjonalnych, w szczególności soplówki jeżowatej (Hericium erinaceus) i shiitake (Lentinula edodes).

Błędne koło jelit, mózgu i odporności

Pacjent zmagający się ze wzdęciami czy nieregularnymi wypróżnieniami często zgłasza również objawy lęku i obniżony nastrój [2]. Nie jest to przypadkowa zbieżność, lecz wynik dwukierunkowego sprzężenia między mózgiem, jelitami i układem odpornościowym [2, 4]. Przewlekły stres aktywuje oś podwzgórze–przysadka–nadnercza (HPA) i...