Dołącz do czytelników
Brak wyników

Fitoterapia

30 października 2019

NR 5 (Październik 2019)

Miód i produkty pszczelarskie – działanie i zastosowanie w diecie

293

Miód i produkty pszczelarskie wykorzystywano już od starożytności. Istnieje wiele doniesień naukowych mówiących o skuteczności apiterapii w profilaktyce i leczeniu wielu schorzeń. Już Hipokrates (460– 377 p.n.e.) mawiał: „Dobrze jest, gdy pokarm jest lekiem, a lek pokarmem”.
Głównym produktem pszczelim jest miód. Posiada właściwości odżywcze i pozytywnie wpływa na organizm człowieka. Poza miodem bardzo cenionym produktem jest pyłek kwiatowy, stosowany głównie w nerwicy, przy osłabieniu i zmęczeniu. Oprócz pyłku i miodu otrzymuje się mleczko pszczele, które poprawia wydolność fizyczną i intelektualną.
Biorąc pod uwagę szerokie spektrum działania miodu i produktów pszczelarskich na organizm człowieka, podjęto badania, których celem było określenie wartości odżywczej i właściwości prozdrowotnych tych produktów.

POLECAMY

Miód

Według dyrektywy Rady Unii Europejskiej z 2003 r. miód to „naturalna słodka substancja wytworzona przez pszczoły (Apis mellifera) z nektaru kwiatów lub soku, który pszczoły pozyskują przy współudziale innych owadów wysysających soki z żywych części roślin. Pszczoły je zbierają, przebierają przez łączenie ze specyficznymi substancjami własnymi, składają, odwadniają, gromadzą i pozostawiają do dojrzewania w plastrach”. 
Kierunki działania miodów na zdrowie konsumenta w zależności od jego odmiany: 

  • rzepakowy – serce i naczynia wieńcowe, stany zapalne dróg oddechowych, wątroba i drogi żółciowe, 
  • akacjowy – nerki i układ moczowy, zaburzenia przewodu pokarmowego, przeziębienia, 
  • lipowy – stres, układ nerwowy, serce, układ krążenia, górne i dolne drogi oddechowe,
  • gryczany – miażdżyca, działanie odtruwające na wątrobę, układ krążenia, niedokrwistość z powodu niedoboru żelaza,
  • wielokwiatowy – wyczerpanie psychiczne i fizyczne serca i naczyń krwionośnych, stany alergiczne dróg oddechowych. 

Wykorzystanie miodu w leczeniu chorób układu krwionośnego 

Do najczęściej wymienianych właściwości biologicznych miodu należy jego działanie na serce i krążenie. Z piśmiennictwa wynika, że miód stosowany jest chętnie w niewydolności serca, miażdżycy tętnic, chorobie niedokrwiennej serca, nadciśnieniu tętniczym i innych schorzeniach sercowo-naczyniowych [1]. Podawanie miodu łagodzi skutki wywołane adrenaliną. Miody mają działanie wykrztuśne, przeciwzapalne, przeciwalergiczne, wzmacniające oraz podnoszące odporność organizmu [2]. Inhalacje z miodu mają dobroczynny wpływ zarówno na układ sercowo-naczyniowy, jak i oddechowy. Zalecane są inhalacje 60-proc. 
wodnym roztworem miodu [3].
 

Biorąc pod uwagę szerokie spektrum działania miodu i produktów pszczelarskich na organizm człowieka, podjęto badania, których celem było określenie wartości odżywczej i właściwości prozdrowotnych tych produktów. Według dyrektywy Rady Unii Europejskiej z 2003 r. miód to naturalna słodka substancja wytworzona przez pszczoły (Apis mellifera) z nektaru kwiatów lub soku, który pszczoły pozyskują przy współudziale innych owadów wysysających soki z żywych części roślin.


Wpływ miodu na chorobę niedokrwienną serca 

Do przyczyn powodujących niedokrwienie serca należy zaliczyć: wysokie stężenie cholesterolu całkowitego (pow. 200 mg/dl) i „złego cholesterolu’’ (powyżej 130 mg/dl), cukrzycę, otyłość oraz stres. Badania leczniczego zastosowania miodu w chorobie niedokrwiennej serca zostały przeprowadzone z wykorzystaniem preparatu miodu pszczelego, który był odbiałczony. Podawanie doustnie miodu przy chorobie wieńcowej powoduje rozszerzenie naczyń wieńcowych, lepsze samopoczucie, a także unormowanie krążenia sercowo-naczyniowego. Badania dowiodły poza tym, iż konsumowanie miodu obniża stężenie cholesterolu całkowitego i cholesterolu LDL w surowicy krwi [4]. 

Zastosowanie miodu w leczeniu chorób układu oddechowego 

Miód zalecany jest przy: astmie, chrypce, nieżycie nosa, ostrym i przewlekłym zapaleniu zatok przynosowych, stanach przeziębienia, suchości gardła, zakażenia jamy ustnej, zakażeniu zatok czołowych, ostrym i przewlekłym zapaleniu migdałków, krztuścu [5].

Leczenie chorób przewodu pokarmowego 

Miód jest produktem pomocniczym w leczeniu układu pokarmowego. Spożywając miód, dostarczamy ważnych substancji hormonalnych odpowiadających za eliminację zgagi. Stosowanie miodu eliminuje bakterie Salmonella, Shigella, enterapatogenne Esterichia coli oraz Klebsiella w przewodzie pokarmowym [6]. 
W skład miodu pszczelego wchodzą substancje, które nie wymagają trawienia, dlatego są pokarmem łatwo przyswajalnym. Nie obciąża on żołądka i reszty układu pokarmowego, a duża jego część przenika do krwi. Miód przez stymulację perystaltyki jelit działa przeczyszczająco i w związku z tym jest dobrym środkiem w leczeniu przewlekłych zaparć. Stwierdzono również pozytywne działanie na błonę śluzową żołądka, chroniąc tym samym przed niepożądanym działaniem używek, takich jak alkohol, kawa czy tytoń. Miód jest stosowany z powodzeniem w przypadku zapalenia żołądka i jelit zarówno u dzieci, jak i osób dorosłych. 
Miód wzmaga także czynności ruchowe żołądka i zwiększa wydzielanie się soku żołądkowego [7].

Leczenie cukrzycy 

Cukrzyca to przewlekła choroba metaboliczna, która charakteryzuje się brakiem, a także niewłaściwym działaniem insuliny, czego efektem jest tzw. hiperglikemia. Mogą jej towarzyszyć liczne objawy, przede wszystkim naczyniowe i neurologiczne czy też infekcje [8]. Miód ze względu na obecność w nim fruktozy nie jest rekomendowany do spożycia chorującym na cukrzycę [9]. Po spożyciu miodu stężenie glukozy w surowicy krwi zwiększa się.

Pozytywny wpływ miodu na wątrobę 

Miód można stosować wspomagająco w przypadku wirusowego i przewlekłego zapalenia wątroby, marskości wątroby, schorzeń wywołanych długotrwałym przyjmowaniem leków po przebyciu zapalenia pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych oraz schorzeń wywołanych zapaleniem wątroby [10]. O schorzeniu lub uszkodzeniu wątroby świadczy zwiększony poziom w surowicy krwi enzymów, takich jak: aminotransferaza alaninowa (ALAT), fosfataza alkaliczna (ALP), dehydrogenaza mleczanowa (LDH). Hołderna-Kędzia i Kędzia (2008) twierdzą, że podawanie miodu dożylnie przyczynia się do obniżenia poziom tych enzymów w surowicy krwi o 59,7% w przypadku ALAT, o 8% ASPAT, o 46,5% ALP oraz bilubiryny o 31,8%. 

Propolis

Propolis to mieszanina takich substancji, jak: wosk pszczeli, pyłek kwiatowy, balsam pyłkowy, i zanieczyszczeń mechanicznych, tj. kawałki drewna, padłe części pszczół. Wykazuje działanie przeciwutleniające, przeciwdrobnoustrojowe, przeciwnowotworowe, regenerujące tkankę, przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne.

Pier

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy