Dieta przeciwzapalna jako wsparcie w endometriozie

Endometrioza jest przewlekłą, estrogenozależną chorobą, w której tkanka przypominająca endometrium rozwija się poza jamą macicy, najczęściej w obrębie jajników, jajowodów oraz otrzewnej miednicy mniejszej [1]. 
Zmiany te reagują na wahania hormonów płciowych, co prowadzi do przewlekłego stanu zapalnego, powstawania zrostów oraz nasilonych dolegliwości bólowych, szczególnie w okresie menstruacji. Szacuje się, że choroba dotyczy ok. 10% kobiet w wieku rozrodczym, jednak rzeczywista częstość jej występowania może być wyższa ze względu na trudności diagnostyczne oraz opóźnienia w rozpoznaniu [1, 2].
Rozpoznanie endometriozy wciąż pozostaje wyzwaniem klinicznym i opiera się przede wszystkim na ocenie chirurgicznej, ponieważ nie istnieją obecnie jednoznaczne i wystandaryzowane biomarkery umożliwiające jej nieinwazyjne rozpoznanie [6]. Choroba ma charakter przewlekły i nieuleczalny, a dostępne metody leczenia koncentrują się głównie na łagodzeniu objawów, w tym bólu oraz poprawie jakości życia pacjentek, bez bezpośredniego wpływu na mechanizmy leżące u jej podłoża [6].

Czynniki etiologiczne i mechanizmy rozwoju choroby

Endometrioza ma charakter wieloczynnikowy, a jej rozwój jest wynikiem współdziałania czynników hormonalnych, immunologicznych, genetycznych oraz środowiskowych [3]. Jedną z najczęściej przywoływanych teorii powstawania choroby jest teoria wstecznej menstruacji Sampsona, zgodnie z którą komórki nabłonka i podścieliska endometrium przedostają się przez jajowody do jamy otrzewnej, gdzie mogą ulegać implantacji. Należy jednak podkreślić, że choć zjawisko to występuje u większości kobiet, częstość rozwoju endometriozy w populacji ogólnej wynosi jedynie ok. 6–10%, co wskazuje, że sama wsteczna menstruacja nie jest wystarczająca do rozwoju choroby. Sugeruje to istotną rolę dodatkowych czynników genetycznych, biochemicznych i patofizjologicznych w jej patogenezie [3].
Wśród kluczowych mechanizmów rozwoju endometriozy wymienia się przewlekły stan zapalny oraz zaburzenia odpowiedzi immunologicznej, które sprzyjają przeżyciu i proliferacji ektopowych komórek endometrium [4]. Istotne znaczenie ma także nadmierna aktywność estrogenów, które stymulują wzrost ognisk choroby oraz nasilają procesy zapalne [5]. Jednocześnie obserwuje się nieprawidłową odpowiedź układu odpornościowego, który nie...