Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ciąża i zdrowy rozwój dziecka

5 lipca 2022

NR 3 (Czerwiec 2022)

Czynniki żywieniowe wpływające na męską płodność

0 552

Na całym świecie powstają różne strategie ukierunkowane na leczenie niepłodności męskiej, która może być spowodowana m.in. zaburzeniami równowagi hormonalnej czy też infekcjami układu moczowo-płciowego. Współczesne metody leczenia, takie jak techniki wspomaganego rozrodu, są niestety kosztowne. Zatem coraz większą uwagę zwraca się na czynniki żywieniowe jako alternatywną lub uzupełniającą metodę leczenia niepłodności męskiej.

Wstęp

Dynamicznie wzrastająca epidemia niepłodności męskiej staje się poważnym problemem cywilizacyjnym. W ostatnich latach coraz więcej nakładów finansowych przeznacza się na badania mężczyzn, co pokazuje, że mężczyźni są w podobnym stopniu narażeni na zaburzenia parametrów reprodukcyjnych, jak kobiety [1].     
Wieloaspektowe przyczyny niepłodności męskiej, jak i ich udowodniony związek ze składnikami odżywczymi nakłaniają do wielodyscyplinarnego postępowania terapeutycznego, w tym odpowiedniej interwencji dietetycznej [2]. Zmiana diety i wzbogacenie jej w składniki o udowodnionym potencjale antyoksydacyjnym oraz pozytywnej ich korelacji z parametrami męskiej płodności może mieć istotne znaczenie dla sukcesu prokreacyjnego wielu par [3]. Opracowanie opartych na badaniach naukowych strategii żywieniowych może także przyczynić się do ograniczenia problemu niepłodności męskiej w przyszłości.

Kwas foliowy

Niskie stężenie kwasu foliowego (< 8 nmol/l) zarówno w surowicy krwi, jak i nasieniu może być przyczyną wysokiego poziomu homocysteiny (Hcy), której negatywny wpływ wykazano m.in. w odniesieniu do zwiększonego ryzyka wystąpienia stresu oksydacyjnego oraz uszkodzenia DNA plemników. Wykazano, iż suplementacja kwasem foliowym w dawce 400/dobę jest pozytywnie powiązana z wyższą koncentracją, poprawą morfologii i ruchliwości plemników [4, 5].

POLECAMY

L-arginina

L-arginina jest substratem niezbędnym do syntezy tlenu azotu (NO), który stanowi główny środek rozszerzający naczynia krwionośne. Jak wskazują wyniki badań, suplementacja l-argininą (1,4 g/dobę) może mieć istotny wpływ na poprawę parametrów męskiej płodności, szczególnie w przypadku pacjentów z zaburzeniami erekcji [6, 7].

Orzechy

W randomizowanym badaniu kontrolnym prowadzonym przez 14 tygodni wśród 119 mężczyzn (18–35 lat), którego celem była ocena wpływu spożycia orzechów na zmiany parametrów nasienia, wykazano, iż włączenie 60 g/dobę mieszanki orzechów, zawierającej 30 g orzechów włoskich, 15 g orzechów laskowych, 15 g migdałów, do diety w stylu zachodnim wiązało się z poprawą liczebności plemników, ich żywotności oraz ruchliwości, w tym ruchliwości postępującej. Zwiększona podaż orzechów sprzyjała wyższej podaży m.in. jednonienasyconych kwasów tłuszczowych, wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, przede wszystkim omega-3, magnezu oraz witaminy E [8]. W innym badaniu, przeprowadzonym z udziałem 117 zdrowych mężczyzn (21–35 lat), również potwierdzono, iż dodanie 75 g/dobę orzechów włoskich do diety w stylu zachodnim sprzyja poprawie żywotności, ruchliwości, a także morfologii plemników [9].

Likopen

Likopen, silny przeciwutleniacz należący do rodziny karotenoidów, wydaje się przynosić obiecujące rezultaty w zakresie poprawy parametrów męskiej płodności. Wskazuje się, iż likopen zmniejsza peroksydację lipidów i uszkodzenia DNA, wzmacnia układ odpornościowy oraz zwiększa liczbę i przeżywalność plemników [10]. Zaremba i wsp. wykazali dodatnią korelację pomiędzy spożyciem likopenu a prawidłową morfologią plemników [11].
Nouri i wsp. w randomizowanym badaniu z podwójną ślepą próbą wykazali, iż suplementacja likopenu w dawce 25 mg/dobę (ekwiwalent w postaci surowych pomidorów oraz koncentratu pomidorowego 30%, wynoszący odpowiednio 700 g, 51 g) przez okres 12 tygodni wiązała się ze wzrostem objętości ejakulatu, całkowitej liczby plemników oraz ich ruchliwości, a także ze znacznym wzrostem poziomu całkowitej pojemności antyoksydacyjnej (TAC) wśród mężczyzn z oligozoospermią, czyli z niższą niż prawidłowa całkowitą liczbą plemników (< 39 mln/ml ejakulatu lub < 15 mln/ml ejakulatu) [12].

Resweratrol

Resweratrol zaliczany do grupy związków o nazwie polifenole charakteryzuje się m.in. właściwościami antyoksydacyjnymi, wpływa na aktywację szlaku SIRT1 – białko sirtuina klasy 1 (ang. silent information regulator 1) oraz wzmacnia aktywność mitochondriów. Illiano i wsp. w prospektywnym badaniu klinicznym wykazali, iż podaż suplementu zawierającego 150 mg resweratrolu, przyjmowanego przez 20 mężczyzn z idiopatyczną niepłodnością co 12 godzin, wiązało się z poprawą liczebności oraz ruchliwości plemników po 3 i 6 miesiącach leczenia. Autorzy badania sugerują, że uzyskany efekt jest związany przede wszystkim z poprawą aktywności szlaków metabolicznych zaangażowanych w spermatogenezę [13].
Ponadto – jak wykazano – resweratrol poprzez aktywację specyficznych reakcji przeciwko hiperglikemii, a także poprzez wpływ na równowagę oksydacyjno-antyoksydacyjną wpływa na osłabienie peroksydacji lipidów oraz redukcję uszkodzeń DNA plemników [14].

Fitoestrogeny 

Fitoestrogeny wykazują podobieństwo strukturalne do 17-estradiolu, czyli endogennego estrogenu wytwarzanego przez jajniki, charakteryzując się jednocześnie podobnym działaniem [15].
Najbardziej poznaną grupą fitoestrogenów są izoflawony, które w postaci genisteiny i daidzeiny występują najliczniej w soi i jej preparatach. Sugeruje się, że izoflawony mogą potencjalnie stanowić alternatywę dla hormonalnej terapii zastępczej u kobiet w okresie menopauzy, stąd też pojawiły się liczne kontrowersje dotyczące związku fitoestrogenów i zwiększonej podaży produktów sojowych a męską płodnością [16]. 
Dostępne badania nie wykazują jednak, aby umiarkowane spożycie soi wiązało się ze zwiększonym ryzykiem niepłodności, zmniejszeniem jakości nasienia i spadkiem poziomu testosteronu we krwi [15, 17, 18]. Konieczne są dalsze badania analizujące wpływ ww. związków, aby jednoznacznie określić bezpieczeństwo spożycia soi w kontekście męskiej płodności.

Kofeina

Kofeina wykazuje zdolność przenikania przez barierę krew-jądro, w związku z czym może być przechowywana w tkankach gonad męskich i wydalana do nasienia. Postawiono więc hipotezę, iż wśród czynników związanych ze stylem życia spożycie napojów zawierających kofeinę wpływa na parametry nasienia, a także na integralność DNA plemników. Na podstawie przeglądu systematycznego badań obserwacyjnych, gdzie łączna liczba badanych wynosiła 19 967 osób, wykazano, iż spożycie kofeiny zawartej w kawie, herbacie oraz napojach kawowych nie miało wpływu na parametry nasienia w odróżnieniu od spożycia słodzonych napojów bezalkoholowych zawierających kofeinę, gdzie zaobserwowano negatywny wpływ na objętość, koncentrację nasienia oraz liczbę plemników [19, 20].
Proces kriokonserwacji może być przyczyną uszkodzenia plemników oraz zaburzeń strukturalno-funkcjonalnych. Przeprowadzono badanie, którego celem była analiza potencjalnego protekcyjnego wpływu suplementacji melatoniny (...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy