Streszczenie
Dieta i styl życia są niezwykle ważne dla utrzymania zdrowia we wszystkich grupach wiekowych, ale dla zdrowego procesu starzenia się mają szczególne znaczenie. Obserwuje się bezpośredni związek między nawykami żywieniowymi a stanem zdrowia i śmiertelnością. Późna dorosłość jest nazywana okresem krytycznym dla prawidłowego żywienia, ponieważ na tym etapie życia częściej pojawiają się choroby przewlekłe, a konsekwencje zmiany diety są szybciej zauważalne. Nieswoista choroba zapalna jelit (NChZJ) jest dużym problemem zdrowotnym, a jego skala wciąż rośnie. Coraz więcej wiadomo na temat czynników środowiskowych, które są odpowiedzialne za rozwój choroby. Wyróżnić tu można czynniki związane z żywieniem. U wielu chorych na NChZJ często obserwuje się niedowagę, u części z nich również niedokrwistość (anemię). Im większe niedożywienie, tym trudniejsze leczenie oraz wolniejsze wchodzenie w remisję i trudniejsze jej utrzymanie. Jelito objęte stanem zapalnym gorzej wchłania składniki pokarmowe, wywołując lub pogłębiając niedobory żywieniowe. Rola prawidłowej diety i wzrost świadomości seniorów w tej kwestii wydają się zatem nieocenione.
Słowa kluczowe: żywienie osób starszych, nieswoiste choroby zapalne jelit u osób starszych, rola diety w NChZJ
Abstract
Diet and lifestyle are extremely important for maintaining health in all age groups, but for a healthy aging process, they are of particular importance. There is a direct correlation between eating habits and health status and mortality. The period of late adulthood is referred to as critical for proper nutrition, because at this stage of life chronic diseases appear more often and the consequences of changing the diet are more quickly noticeable. Inflammatory bowel disease is a problem that continues to grow in scale. More and more is known about the environmental factors that are responsible for the development of the disease. Factors related to nutrition can be distinguished here. Many patients with inflammatory bowel disease (IBD) are often underweight, and some of them are anaemia. The greater the malnutrition, the more difficult it is to treat and the slower it is to enter and maintain remission. The inflamed intestine absorbs various nutrients less well, causing or worsening nutritional deficiencies. Therefore, the role of a proper diet and the increase in the awareness of seniors in this matter seems invaluable.
Keywords: nutrition of the elderly, nutritional deficiencies, the role of diet in NChZJ
Autor: Agata Filipowicz
Artykuł omawia główne założenia diet wysokobiałkowych, które zdobywają popularność, zwłaszcza po publikacji polskiego tłumaczenia książki dr Pierra Dukana. Diety wysokobiałkowe są uznawane za skuteczne w redukcji masy tłuszczowej i zapewnianiu długotrwałego uczucia sytości. Autor analizuje także dietę redukcyjną o wysokim poziomie białka i niskiej zawartości węglowodanów, składającą się z czterech faz. Artykuł porusza również kwestie białka w diecie sportowca, podkreślając jego rolę w regeneracji mięśni i adaptacji metabolicznej. Wskazane są również wady i zalety diet wysokobiałkowych, z odniesieniem do możliwych efektów ubocznych, takich jak zwiększenie filtracji kłębuszkowej i deficyty składników odżywczych. Przeprowadzone badania sugerują, że dieta Atkinsa, oparta na podobnych założeniach, wykazuje korzyści w krótko- i długoterminowej utracie masy ciała. Artykuł podkreśla znaczenie zrównoważonego spożycia energii i aktywności fizycznej w kontekście walki z otyłością, kładąc nacisk na dostosowanie diety do indywidualnych potrzeb i zdrowego stylu życia.
Olej rzepakowy jest jednym z najczęściej wybieranych tłuszczy przez polskich konsumentów [5]. Jak wszystko co popularne, ma on swoich zwolenników i przeciwników. Bitwa na argumenty trwa od wielu lat jednak tu nie chodzi o to kto wygra tę wojnę, a o wzrost świadomości i zdrowsze wybory. W artykule przedstawiono najpowszechniejsze mity dotyczące oleju rzepakowego oraz najnowsze doniesienia na ich temat.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje, że 40% kobiet w ciąży i 42% dzieci do 5. roku życia ma niedokrwistość z powodu niedoboru żelaza. Niedokrwistość, spadek hemoglobiny, erytrocytów i hematokrytu, może wpływać na rozwój dzieci. Zapasy żelaza rozwijają się w III trymestrze ciąży, są zależne od masy urodzeniowej dziecka. Niedobory żelaza występują powszechnie, szczególnie w krajach europejskich, i mogą prowadzić do niedokrwistości u dzieci. Laktoferyna, obecna w mleku matki, wspomaga wchłanianie żelaza. Dieta pełna produktów bogatych w żelazo, zwłaszcza dla niemowląt karmionych sztucznie, jest istotna. Suplementacja żelaza, zwłaszcza żelazem elementarnym, może być konieczna, ale wymaga monitorowania. Produkty bogate w żelazo to mięso, pestki, wędliny, makarony, ryby, jaja, nasiona, kasze. Suplementacja powinna uwzględniać witaminy B i C, wspomagające przyswajanie żelaza.