Suplementacja w sportach wytrzymałościowych

Sport

W sporcie w zależności od intensywności wysiłku fizycznego i angażowania specyficznych włókien mięśniowych wyróżnia się dyscypliny siłowe (podnoszenie ciężarów), szybkościowe (biegi sprinterskie na 100 lub 400 m, skoki narciarskie) oraz wytrzymałościowe (biegi maratońskie, triathlon, kolarstwo szosowe). Zaznaczyć trzeba, że wiele dyscyplin sportu wymaga wykorzystania co najmniej dwóch, a niekiedy wszystkich powyższych cech motorycznych (np. gry zespołowe) [1]. Niezależnie od intensywności podejmowanej aktywności fizycznej organizm człowieka wymaga dostaw odpowiednich substratów energetycznych. Uniwersalnym związkiem chemicznym odpowiedzialnym za dystrybucję energii w komórkach jest adenozyno-5′-trifosforan (ATP). 
Wytwarzanie tej substancji może odbywać się na drodze kilku procesów metabolicznych. W przypadku dyscyplin wytrzymałościowych dominują szlaki metaboliczne oparte na przemianach tlenowych, czyli aerobowych. Ich przewaga nad procesami beztlenowymi (anaerobowymi), polega na pozyskiwaniu energii przez długi czas, niekiedy nawet przez kilka lub kilkadziesiąt godzin, jak w przypadku ultramaratonów [2]. Ponadto bilans energetyczny z przemian jednej cząsteczki glukozy jest znacznie bardziej korzystny podczas szlaków tlenowych, tj. 36 cząsteczek ATP względem jedynie 
2 cząsteczek ATP netto dla przemian beztlenowych (tabela 1). Sportowcy wytrzymałościowi mają jeszcze jedną korzyść metaboliczną nad dyscyplinami siłowymi i szybkościowymi, a mianowicie możliwość pozyskiwania energii w trakcie utleniania kwasów tłuszczowych [3]. To daje sposobność otrzymywania nawet kilkuset cząsteczek ATP z jednej molekuły triglicerydu. Dla przykładu tristearynian glicerolu, składnik tłuszczów zwierzęcych, pozwala pozyskać aż 460 cząsteczek ATP (tabela 1). 
 

Tabela 1. Sumaryczny zysk energetyczny (netto) makroskładników w postaci cząsteczek ATP w zależności od charakteru przemian metabolicznych [2, 3]
Substrat energetyczny Przemiany tlenowe Przemiany beztlenowe
glukoza 36 2
alanina przekształcona w glukozę 26 -
glicerol 22 -
kwas palmitynowy 130 -
kwas stearynowy 146 -
stearynian glicerolu (s...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!

Dołącz do grona dietetyków i specjalistów świadomego żywienia

Co dwa miesiące otrzymuj gotowe rozwiązania, aktualne badania i sprawdzone terapie, które możesz od razu wykorzystać w praktyce. Rozwijaj swoje kompetencje, pracuj skuteczniej i bądź na bieżąco z najnowszymi trendami żywieniowymi i innowacjami w dziedzinie dietetyki.

1000+ specjalistycznych artykułów
Aktualne trendy w dietetyce
Inspirujące case studies
100+ wydań archiwalnych
Analizy badań naukowych
Największe na polskim rynku wydawniczym czasopismo o zdrowym odżywianiu.

Przypisy

    dr; Zakład Biochemii, Akademia Wychowania Fizycznego w Poznaniu. Z wykształcenia analityk medyczny. Zainteresowania badawcze koncentruje na problematyce biochemii wysiłku fizycznego, a szczególnie usprawnianiu diagnostyki laboratoryjnej zawodników w celu poprawy wydolności i osiągania optymalnych wyników sportowych.

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI