Dołącz do czytelników
Brak wyników

Refluks i Helicobacter pylori z punktu widzenia dietetyka

Artykuł | 11 stycznia 2019 | NR 1
93

Choroby przewodu pokarmowego wymagają modyfikacji diety. Potocznie przyjęta „zdrowa” dieta często nie spełnia takich wymagań. Racjonalnie zbilansowana racja pokarmowa obfitująca w surowe warzywa i owoce, chleb razowy, nasiona roślin strączkowych oraz pestki i ziarna może pogorszyć przebieg chorób przewodu pokarmowego. W takiej sytuacji konieczne jest uwzględnienie lekkostrawnego wymiaru diety.

Przyczyną zgłaszania się do gabinetu dietetyka pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego są dokuczliwe objawy. Często występują bóle brzucha, uczucie kuli w gardle, czasami zaburzenia połykania (dysfagia) i ogólne złe samopoczucie. Celem postępowania w takiej sytuacji powinno być złagodzenie dolegliwości i wspomaganie leczenia zmian organicznych. Należy pamiętać, że choroby przewodu pokarmowego mogą współistnieć z innymi schorzeniami, np. z otyłością czy zaburzeniami metabolicznymi (hipercholesterolemia, hiperurykemia, zaburzenia gospodarki węglowodanowej). Rozpatrując dietoterapię, należy uwzględnić wszystkie elementy stanu klinicznego i dobrać jak najbardziej optymalny plan żywieniowy dla pacjenta. 

Warto pamiętać, że niewinny napar z mięty pieprzowej może być przyczyną nieprzyjemnej zgagi. Jeśli pacjent ma ochotę na napar, zdecydowanie lepszą opcją będzie rumianek, pokrzywa czy koper włoski.

 

Postępowanie żywieniowe w refluksie żołądkowo-przełykowym oraz infekcji H. pylori powinno uwzględniać pokarmy lekkostrawne i takie, które nie stymulują wydzielania soku żołądkowego. W refluksie żołądkowo-przełykowym dochodzi do zarzucania kwaśnej treści pokarmowej do proksymalnych odcinków przewodu pokarmowego, zatem przeciwwskazane są pokarmy, które taki proces jeszcze intensyfikują. W tabeli 1 
przedstawiono pokarmy nasilające refluks żołądkowo-przełykowy, a więc te, które należy ograniczyć. Warto pamiętać, że niewinny napar z mięty pieprzowej może być przyczyną nieprzyjemnej zgagi. Jeśli pacjent ma ochotę na napar, zdecydowanie lepszą opcją będzie rumianek, pokrzywa czy koper włoski. Przyczyną dolegliwości może być również chleb żytni razowy na zakwasie, który ogólnie rozpatrywany jest jako wartościowy produkt, ale w tym przypadku pacjent po jego konsumpcji może zgłaszać uczucie ciężkości, wrażenie kuli w gardle czy też bóle brzucha. W takiej sytuacji można polecić pieczywo orkiszowe lub typu graham. Należy mieć na uwadze, że reakcja na pokarmy jest kwestią indywidualną, tak więc dobór pokarmów powinien bazować na wywiadzie żywieniowym konkretnego pacjenta. Pomimo wielu eliminacji warto zadbać, aby dieta realizowała zapotrzebowanie na wszystkie niezbędne składniki odżywcze, w tym potas (często deficytowy w dietach lekkostrawnych z uwagi na ograniczenie podaży surowych warzyw i owoców), tiaminę (powszechnie występuje w pełnoziarnistych produktach zbożowych, których konsumpcję ogranicza się w diecie lekkostrawnej) czy magnez (występuje w ziarnach, orzechach i pestkach – spożycie należy kontrolować, gdyż zawierają znaczne ilości włókna pokarmowego).

Tabela 1. Pokarmy nasilające objawy refluksu żołądkowo-przełykowego oraz mechanizm ich działania

Mechanizmy GERD (gastro-esophageal reflux disease; refluks żołądkowo-przełykowy)    
 
Produkty/potrawy
  • obniżenie napięcia w LES (dolny zwieracz przełyku)
  • nasilenie TLESRs (spontaniczne relaksacje dolnego zwieracza przełyku)
  • pobudzenie receptorów czuciowych w przełyku
  • opóźnienie opróżniania żołądkowego
  • nasilenie wydzielania soku żołądkowego
  • czekolada, kawa, mocna herbata, napar z mięty pieprzowej, alkohol
  • tłuszcz, cebula, szalotki, por, czosnek
  • owoce cytrusowe, soki z owoców cytrusowych, sok pomidorowy, pomidory, ostre przyprawy
  • czekolada, tłuszcz
  • kawa, alkohol

 

Produkty przedstawione w tabeli są często pokarmami o wysokiej wartości odżywczej (czosnek, cebula, kakao), które niejednokrotnie wykazują korzystne działanie bioaktywne. Dlatego też uwzględniając jadłospis pacjenta z chorobą przewodu pokarmowego, w początkowej fazie należy starać się je wykluczać/ograniczać, ale w miarę czasu trwania restrykcji stopniowo rozszerzać dietę, pojedynczo wprowadzając nowe produkty, początkowo w małych ilościach, i jedocześnie obserwując reakcje pacjenta. Należy pamiętać, że metody obróbki termicznej również wpływają na strawność danego produktu. Przykładowo sparzona czerwona cebula będzie lepiej tolerowana niż żółta, spożyta w stanie surowym. Podobnie wygląda sytuacja z innymi warzywami czy owocami –...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Załóż konto lub zaloguj się.
Czekają na Ciebie bezpłatne artykuły pokazowe z wybranych numerów czasopisma.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy