Dołącz do czytelników
Brak wyników

Układ trawienny i probiotykoterapia

28 czerwca 2019

NR 3 (Czerwiec 2019)

Probiotyki i suplementy dla nietolerancyjnych – czy suplementy i preparaty probiotyczne zawierają alergeny?

0 127

Suplementy diety, w myśl obowiązujących przepisów prawa żywnościowego, są definiowane jako środki spożywcze. Zgodnie z art. 27 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia suplementy diety mogą zawierać w swoim składzie witaminy i składniki mineralne, które naturalnie występują w żywności i spożywane są jako jej część oraz inne substancje wykazujące efekt odżywczy lub inny efekt fizjologiczny (art. 27 ust. 1) [1]. Cechują się powszechną dostępnością, a prowadzone na szeroką skalę kampanie reklamowe tych preparatów powodują wzrost zainteresowania nimi konsumentów. Jednak czy suplementy diety są bezpieczne dla osób z nietolerancjami i alergiami pokarmowymi? 
Producent musi nadać tabletce kształt, twardość, uwzględnić szybkość rozpuszczania się w żołądku, a także wpływać na smak czy zapach. I właśnie z tego powodu wykorzystuje się tzw. substancje pomocnicze w produkcji suplementów diety czy probiotyków. Suplementy diety nie mogą stanowić zagrożenia dla zdrowia i życia konsumentów. Dopuszczonych jest wiele substancji, które mogą występować w suplementach diety. Głównie są to witaminy, składniki mineralne, ale również inne substancje, takie jak aminokwasy, błonnik pokarmowy oraz produkty pochodzenia roślinnego. Osoby z nietolerancjami i alergiami pokarmowymi muszą zwracać szczególną uwagę na stosowane przez nich suplementy diety oraz probiotyki, ze względu na zawartość w nich składników dodatkowych. Najczęstszymi substancjami dodatkowymi w suplementach diety i probiotykach są laktoza, białka mleka krowiego, gluten, fruktoza.
Nadwrażliwości pokarmowe należą do niepożądanych reakcji organizmu występujących po spożyciu pokarmu. Reakcje te można podzielić na te z udziałem układu immunologicznego oraz bez jego udziału [2]. Do reakcji nieimmunologicznych należą nietolerancje enzymatyczne, wśród których wyróżnia się nietolerancję laktozy, fruktozy oraz sacharozy [2]. Do reakcji immunologicznych należą alergie pokarmowe, które związane są z wytworzeniem swoistych przeciwciał przeciwko białkom pokarmowym. 

Laktoza 

Laktoza, ze względu na swoje właściwości, jest często stosowana w przemyśle farmaceutycznym [3]. Jest idealnym wypełniaczem i nośnikiem dla wielu substancji leczniczych. Dodatkowo stanowi substrat wzrostowy dla bakterii, ważny w przypadku produkcji probiotyków [4, 5]. Szczególnie wykorzystuje się ją do produkcji takich postaci farmaceutycznych jak kapsułki oraz tabletki [3]. 

Białka mleka krowiego 

Alergia na białka mleka krowiego jest najczęstszą alergią pokarmową i polega na nadwrażliwości na m.in. białka serwatkowe oraz kazeinowe mleka krowiego. Głównym sposobem leczenia objawów alergii pokarmowej jest stosowanie diety eliminacyjnej, czyli rezygnacja z produktów zawierających konkretny alergen. Eliminacja mleka krowiego z diety nie jest łatwa z uwagi na jego powszechność w przemyśle spożywczym oraz farmaceutycznym i nieświadome przyjmowanie go jako substancji dodatkowej. Mleko jest korzystnym nośnikiem bakterii probiotycznych podczas suszenia [5]. Jest naturalnym środowiskiem występowania bakterii kwasu mlekowego. Składnik ten zapewnia buforowanie treści żołądka i lepsze przeżycie bakterii podczas przemieszczania się przez przewód pokarmowy [5]. Każda ekspozycja na tlen, ciepło i wilgoć może doprowadzić do zniszczenia bakterii w probiotyku. Dlatego pojawiły się nowe metody przygotowania probiotyków, np. z wykorzystaniem mikrokapsułek, które wpływają na polepszenie przeżywalności w przewodzie pokarmowym [6, 7]. W procesie mikroenkapsulacji są używane jednak właśnie białka mleka, ale również żelatyna czy skrobia [6, 7]. 

Gluten 

Informacje na temat obecności glutenu w produktach spożywczych są coraz bardziej dostępne, inaczej jednak wygląda sytuacja w przypadku suplementów diety. Świadomość, że gluten można napotkać również w suplementach diety i probiotykach, jest wciąż niewystarczająca. W suplementach diety najczęściej dodawana jest skrobia pszenna, uzyskiwana bezpośrednio z mąki pszennej. Teoretycznie skrobia, mimo że jest uzyskana z pszenicy, nie powinna zawierać w swoim składzie glutenu [8]. Jednak w procesie technologicznym nie jest możliwe całkowite oddzielenie skrobi pszennej od białka i zgodnie z prawem skrobia może zawierać do 0,3% białka w swoim składzie [8]. Dlatego suplementy ze skrobią pszenną w składzie zawierają gluten w śladowych ilościach, o czym producent jest zobligowany poinformować. To szczególnie ważna informacja dla osób chorych na celiakię, którzy muszą zwrócić uwagę nawet na śladowe ilości glutenu. Podobnie jak w przypadku produktów spożywczych naturalnie bezglutenowych surowce użyte do produkcji suplementów czy probiotyków mogą zostać zanieczyszczone poprzez kontakt z urządzeniami, w których wcześniej znajdowały się produkty glutenowe, co skutkuje śladowymi ilościami glutenu w produkcie. Oprócz skrobi pszennej warto zwrócić uwagę na inne substancje pomocnicze, które mogą zawierać gluten: 

  • dekstryna,
  • glikolan sodowy skrobi,
  • maltodekstryna,
  • skrobia modyfikowana,
  • skrobia żelowana.

Probiotyki 

Preparaty probiotyczne dopuszczone do sprzedaży muszą być odpowiednio oznakowan...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy