Dołącz do czytelników
Brak wyników

Diagnoza lekarska i dietetyczna

5 czerwca 2019

NR 2 (Kwiecień 2019)

Postępowanie żywieniowe przy poronieniach nawykowych

0 129

Szeroko pojęty styl życia to nie tylko istotna determinanta zdrowia i ryzyka rozwoju chorób metabolicznych, ale – jak pokazują wyniki badań – również szczęśliwego donoszenia ciąży. Jednoznacznie podkreśla się rolę zdrowych nawyków żywieniowych już w okresie prekoncepcyjnym i ich następczy wpływ na pomyślne rozwiązanie. Badania pokazują, że świadomość społeczeństwa w kontekście wpływu stylu życia na przebieg ciąży jest zdecydowanie zbyt niska, w związku z powyższym istnieje realna potrzeba szerzenia wiedzy w tym zakresie [1]. Wśród podstawowych, związanych ze stylem życia czynników ryzyka wpływających na wystąpienie poronień wymienia się palenie tytoniu, spożycie alkoholu, nadużywanie napojów zawierających kofeinę oraz brak celowanej suplementacji diety (preparaty witaminowo-mineralne).

Zaburzenia metaboliczne – czy wpływają na ryzyko wystąpienia poronień?

Już w momencie planowania ciąży warto pomyśleć o ogólnej kondycji organizmu. Zgodnie z wynikami badań jednym z czynników, który może wpływać na zwiększone ryzyko poronień jest otyłość [2]. Oprócz nadmiernej masy ciała, także zaburzenia metabolizmu obwodowego mogą mieć znaczenie sprawcze. Analizy naukowe pokazują, że insulinooporność w sposób istotny statystycznie zwiększa ryzyko wystąpienia poronienia [4]. W badaniach do oceny ryzyka insulinooporności często używanym wskaźnikiem jest HOMA-IR, który pośrednio pozwala na określenie ryzyka insulinoporności:

HOMA-IR = [glukoza (mmol/L) * insulina 0. minucie (µIU/mL)]/22,5


U osób zdrowych bez współistniejących zaburzeń metabolicznych HOMA-IR wynosi 1. Wartości HOMA-IR powyżej 2,1–2,5 wskazują na obniżoną wrażliwość insulinową, a co za tym idzie – zwiększone ryzyko wystąpienia problemów z donoszeniem ciąży. W związku z powyższym w kontekście profilaktyki żywieniowej warto zadbać o niski indeks i ładunek glikemiczny spożywanych pokarmów oraz pozostałe działania terapeutyczne zmierzające do zmniejszenia insulinooporności.

Gluten w profilaktyce poronień nawykowych?

W świecie dietetyki nieustannie trwają debaty nad zastosowaniem diety bezglutenowej w terapii wielu schorzeń. Gluten, jako białko zwiększające przepuszczalność bariery jelitowej, może odgrywać rolę w etiologii chorób o podłożu zapalnym. W odniesieniu do poronień nawykowych literatura fachowa faktycznie potwierdza efektywność diety bezglutenowej w kontekście donoszenia ciąży u pacjentek z poronieniami nawykowymi, ale głównie u kobiet cierpiących na chorobę trzewną (celiakię). W tej sytuacji dieta bezglutenowa ułatwia donoszenie ciąży praktycznie u większości kobiet dotkniętych tym schorzeniem [3]. Czy warto stosować dietę bezglutenową u pozostałych pacjentek w profilaktyce poronień? Odpowiedź nie jest jednoznaczna, niemniej jednak warto zweryfikować, czy dana pacjentka borykająca się z problemem poronień nawykowych nie cierpi na celiakię. Natomiast samo zastosowanie diety bezglutenowej w profilaktyce powinno być poprzedzone odpowiednią diagnostyką i uzasadnieniem. Z punktu widzenia dietetyka takim uzasadnieniem jest, oprócz zdiagnozowanej celiakii, rozpoznanie przez klinicystę nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten lub alergii na białko pszenicy i/lub innych zbóż glutenowych. 

Zastosowanie wskaźnika zapalności diety (Dietary Inflammatory Index – DII)

Indeks zapalności diety został opracowany przez badaczy w celu określenia, które produkty charakteryzują się działaniem prozapalnym i nasilają uwalnianie takich czynników, jak: IL-1β, IL-6, TNF-α, CRP, a które z kolei pokarmy i składniki przyczyniają się do zmniejszenia wykładników stanu zapalnego. Jak wiadomo, przewlekły stan zapalny wpływa na rozwój szeregu chorób, takich jak nowotwory czy choroby układu sercowo-naczyniowego. Jak się okazuje, indeks zapalności diety (DII) może mieć również zastosowanie przy opracowaniu jadłospisów dla pacjentek borykających się z nawykowymi poronieniami. Na podstawie badania przeprowadzonego w populacji Iranek, wykazano że spożywanie produktów o wysokim indeksie zapalności jest skorelowane z większym ryzykiem wystąpienia poronienia, z kolei dieta przeciwzapalna wykazuje efekt odwrotny [5]. Z uwagi na zapalność diety najmniej korzystnym rozwiązaniem jest dieta bazująca na produktach typu fast food (DII + 4,07). Dieta śródziemnomorska natomiast cechuje się efektem przeciwzapalnym (-3,96), a największe działanie protekcyjne wykazuje dieta makrobiotyczna (-5,54). Powyżej w tabeli przedstawiono indeks zapalności poszczególnych składników odżywczych i artykułów żywnościowych [6].
 

...
Tabela 1. Indeks zapalności diety (DII) – wartości ujemne odpowiadają działaniu przeciwzapalnemu, z kolei dodatnie nasilają działanie prozapalne [6]
Produkt spożywczy/składnik
odżywczy
Ogólny
wskaźnik
zapalności
Dzienne
spożycie
(globalne)
alkohol [g] -0,278

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy