Dołącz do czytelników
Brak wyników

Układ trawienny i probiotykoterapia

30 kwietnia 2020

NR 2 (Kwiecień 2020)

Osteoporoza a probiotykoterapia

78

Osteoporoza jest układową chorobą szkieletu, w której dochodzi do pogorszenia stanu kości, czego następstwem jest zwiększone ryzyko złamań. Samo słowo osteoporoza pochodzi z języka greckiego oraz łacińskiego – „osteon” znaczy kość, natomiast „porus” oznacza ubytek lub dziurę. U osób z chorobą występuje obniżenie masy kostnej i zaburzenia w strukturze budowy tkanki kostnej. Do najczęstszych złamań osteoporotycznych należą złamania trzonów kręgowych, złamania bliższego końca kości udowej i ramiennej oraz dalszej części przedramienia. Statystyki pokazują, że na osteoporozę cierpi około 75 mln 
ludzi w Europie, USA i Japonii, a w Polsce około 2,1 mln osób [1, 2]. Osteoporozy można podzielić na pierwotne (dotyczą 70% chorych) oraz wtórne (dotyczą 30% pacjentów). Do pierwotnych należą osteoporozy młodzieńcze, pomenopauzalne i starcze. Natomiast wtórna jest konsekwencją stosowanego leczenia, zaburzeń genetycznych bądź pojawia się na tle endokrynologicznym [2, 3]. Niezależnie od przyczyn choroby dla wszystkich typów osteoporozy wskazane jest stosowanie się do zaleceń dietetycznych mających na celu profilaktykę kolejnych ubytków i złamań. Wśród najistotniejszych czynników żywieniowych w osteoporozie wymienić można spożycie wapnia, witaminy D oraz białka, witamin A, C i witamin z grupy B, a także stosowanie probiotykoterapii. 

Osteoporoza – zalecenia dietetyczne 

Profilaktykę osteoporozy powinno się zacząć już od najmłodszych lat. Odkładanie wapnia w kościach następuje najefektywniej w okresie niemowlęctwa oraz dojrzewania płciowego. Do końca drugiej dekady życia człowiek buduje szczytową masę kostną poprzez dietę bogatą m.in. w wapń, białko, witaminę D. Wykorzystanie tych składników wspomagane jest zdrowymi nawykami, np. aktywnością fizyczną i utrzymaniem prawidłowej masy ciała. Jednoczesne prawidłowe wprowadzanie do diety warzyw i owoców bogatych w prebiotyki (np. fruktooligosacharydy), stymulujących rozwój mikrobioty jelitowej, poprawi wchłanialność składników odżywczych z przyjmowanych pokarmów. W późniejszym okresie życia wszelkie działania mają raczej charakter utrzymujący masę kostną na optymalnym poziomie lub zminimalizowanie jej utraty. Szczególnie ważną rolę w leczeniu osteoporozy stanowi spożycie wapnia. Jest on niezbędnym składnikiem mineralnym w profilaktyce osteoporozy na każdym etapie życia [4]. Dla osób dorosłych zalecane dzienne spożycie wynosi 1000 mg [5]. Wiele badań przeprowadzonych w grupach pacjentów populacji polskiej wskazuje, że spożycie wapnia jest dużo niższe [4, 6]. Z drugiej strony udowodniono, że zwiększenie spożycia wapnia z dietą z 900 mg do 1500 mg dziennie znacząco zmniejsza utratę mineralną kości kręgosłupa u kobiet [7]. Najlepszym źródłem wapnia są mleko oraz produkty mleczne. Co ważne, absorpcja wapnia z tych produktów wynosi około 32%, a znajdująca się w nich laktoza dodatkowo wspomaga przyswajanie tego pierwiastka [7]. W przypadku osób z alergiami, niemogących spożywać produktów mlecznych zaleca się uwzględnienie w diecie produktów roślinnych, m.in. kapusty, brokułów, pietruszki, a także orzechów, strączków i nasion (sezam, chia, mak). Trzeba jednak wziąć pod uwagę, że wapń z produktów roślinnych jest słabiej przyswajany, m.in. ze względu na obecność kwasów, np. szczawiowego lub fitynowego [4]. Czynnikami zmniejszającymi wchłanianie wapnia są choroby układu pokarmowego, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna, nadmierne spożycie alkoholu i kofeiny, a także produktów bogatych w fityniany, szczawiany czy magnez [7, 8]. 
Zbyt duże spożycie błonnika pokarmowego, zwłaszcza frakcji nierozpuszczalnej, dostępnej m.in. w otrębach, mące z pełnego przemiału lub fasoli i grochu, powyżej 35 g/dobę, również może zmniejszyć wchłanianie tego pierwiastka [8]. Do czynników zwiększających przyswajanie wapnia zalicza się witaminę D, laktozę, lizynę, argininę, inulinę [4]. Trzeba też pamiętać, że najlepsze wchłanianie następuje podczas prawidłowej pracy żołądka (działanie kwasu żołądkowego) oraz dalszych części przewodu pokarmowego, a także odpowiedniego stosunku wapnia do fosforu w diecie [7].

Probiotyki a osteoporoza – czy mają wpływ?

Probiotyki mogą być jak najbardziej pomocne w przypadku osteoporozy. Sprawdzili to naukowcy ze Szwecji. W badaniu wzięło udział 90 kobiet, a średnia wieku badanych wyniosła 76 lat. Kobiety biorące udział w badaniu spożywały probiotyk (Lactobacillus reuteri 6475) bądź placebo. Po roku zbadano utratę kości mierzoną za pomocą absorpcjometrii rentgenowskiej podwójnej energii (DXA) w dolnych partiach kończyn dolnych ochotniczek. Wyniki porównano z tymi z początku studium. Okazało się, że kobiety przyjmujące probiotyki straciły o połowę mniej masy kostnej niż panie z grupy przyjmującej 
placebo [9]. 
Innym korzystnym pod kątem osteoporozy zestawem probiotyków są szczepy z grupy bakterii kwasu mlekowego: Lactobacillus paracasei 8700:2, La...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy