Dołącz do czytelników
Brak wyników

Fitoterapia

1 lipca 2019

NR 3 (Czerwiec 2019)

Fitoterapia nadciśnienia tętniczego krwi

0 120

Ciśnienie tętnicze to siła nacisku krwi na ściany tętnic [3]. Medyczne określenie wysokiego ciśnienia to nadciśnienie.
Podstawą rozpoznania nadciśnienia tętniczego krwi jest prawidłowo wykonany pomiar ciśnienia krwi:

  • należy siedzieć na krześle, wygodnie opartym, w cichym, spokojnym pomieszczeniu,
  • 30 min przed pomiarem nie powinno się palić tytoniu ani pić kawy,
  • pomiar powinien być wykonany po 5–15-minutowym odpoczynku.

Nadciśnienie tętnicze krwi diagnozuje się, kiedy wartość ciśnienia tętniczego skurczowego wynosi ≥ 140 mm Hg, a rozkurczowego ≥ 90 mm Hg (mierzonego w gabinecie lekarskim). Klasyfikację ciśnienia tętniczego u osób dorosłych przedstawia tabela 1 [4]. Natomiast tabela 2 
pokazuje wartości ciśnienia pozwalające rozpoznać nadciśnienie u dzieci [2].
Dodatkowo pacjenci z nadciśnieniem zgłaszają bóle i zawroty głowy, obrzęki, zaburzenia snu. W badaniach laboratoryjnych także mogą pojawić się nieprawidłowości. U pacjentów monitoruje się m.in. stężenie sodu, potasu, kreatyniny, cholesterolu całkowitego, trójglicerydów, wapnia, kwasu moczowego, hormonów tarczycy/nadnerczy.
Nadciśnienie tętnicze krwi jest niebezpieczne, ponieważ powoduje uszkodzenie m.in. serca, naczyń krwionośnych, nerek i mózgu. W efekcie może dojść do stwardnienia tętnic, rośnie ryzyko chorób serca, udaru mózgu czy chorób nerek. Rozwojowi choroby sprzyja m.in. nadwaga/otyłość, brak aktywności fizycznej, źle zbilansowana dieta (bogata m.in. w produkty wysokoprzetworzone), palenie papierosów, picie alkoholu, zatrucie metalami ciężkimi, nieleczone lub źle leczone choroby nerek i cukrzyca, zaburzenia hormonalne, stosowanie środków antykoncepcyjnych. Należy także uwzględnić czynnik genetyczny [1–5].
W niniejszym artykule zostaną omówione surowce roślinne, które można wspomagająco stosować w terapii nadciśnienia tętniczego krwi.

Tabela 1. Defi nicje i klasyfi kacja ciśnienia tętniczego krwi (mm Hg)
Kategoria Ciśnienie tętnicze skurczowe Ciśnienie tętnicze rozkurczowe
ciśnienie optymalne < 120 i < 80
ciśnienie prawidłowe 120–129 i/lub 80–84
ciśnienie wysokie prawidłowe 130–139 i/lub 85–89
nadciśnienie tętnicze stopnia I 140–159 i/lub 90–99
nadciśnienie tętnicze stopnia II 160–179 i/lub 100–109
nadciśnienie tętnicze stopnia III ≥ 180 i/lub ≥ 110
izolowane nadciśnienie tętnicze skurczowe ≥ 140 i < 90

Owies siewny (Avena sativa) należy do rodziny Poaceae = Gramineae. Badania wykazują, że spożycie 100 g płatków owsianych pokrywa dzienne zapotrzebowanie człowieka na 7 z 10 aminokwasów egzogennych. Wywar = odwar z owsa można przygotować w następujący sposób: 
20 g płatków owsianych gotować przez godzinę w 1 l wody, a następnie zostawić do naciągnięcia. Owies zapewnia również 30% dziennego zapotrzebowania na kwas linolowy. Dodatkowo owies zawiera następujące witaminy i minerały: wapń, magnez, fosfor, potas, żelazo, krzem, cynk, witaminy z grupy B oraz A, D, E i K. Najważniejszym jego składnikiem są beta-glukany (polisacharydy), które mają wiele zastosowań, m.in. wpływają na redukcję ciśnienia tętniczego krwi [5–7].

Tabela 2. Wartości ciśnienia tętniczego upoważniające do rozpoznania znamiennego i ciężkiego nadciśnienia w zależności od wieku dziecka
Wiek Nadciśnienie znamienne (mm Hg) Nadciśnienie ciężkie (mm Hg)
7 dni skurczowe > 96 skurczowe > 106
8–30 dni skurczowe > 104 skurczowe > 110
2 lata skurczowe > 112, rozkurczowe > 74 skurczowe > 118, rozkurczowe > 82
3–5 lat skurczowe > 116, rozkurczowe > 76 skurczowe > 124, rozkurczowe > 82
6–9 lat skurczowe > 122, rozkurczowe > 78 skurczowe > 130, rozkurczowe > 84
10–12 lat skurczowe > 126, rozkurczowe > 82 skurczowe > 134, rozkurczowe > 90
13–15 lat skurczowe > 136, rozkurczowe > 86 skurczowe > 144, rozkurczowe > 92
16–18 lat skurczowe > 142, rozkurczowe > 92 skurczowe > 150, rozkurczowe > 98

Ketmia szczawiowa (Hibiskus sabdariffa) należy do rodziny Malvaceae. W swoim składzie zawiera flawonoidy, antocyjany, związki fenolowe, śluzy, olejek eteryczny. Badania potwierdzają, że ekstrakt, napar (240 ml, sześciominutowe zaparzanie 1,25 g kwiatów, trzy razy dziennie) oraz odwar (dwie łyżki rozdrobnionego surowca na szklankę wody, gotowane 20–30 minut) przygotowany z ketmii, w połączeniu z ograniczeniem soli w diecie, obniżają ciśnienie krwi. Surowiec nie jest wskazany u kobiet planujących ciążę [5, 8–9]. 

Pomidor zwyczajny (Solanum lycopersicum) należy do rodziny psiankowatych. Zawiera w swoim składzie m.in. karotenoidy (likopen, beta-karoten) i witaminę E. Spowalniają one rozwój miażdżycy i hamują szkodliwe działanie wolnych rodników. Badania wykazały skuteczność ekstraktów, sosów i soków z pomidora w obniżaniu ciśnienia tętniczego krwi. Przetwory pomidorowe nie są wskazane m.in. dla osób nadwrażliwych na lektyny [16], z uchyłkowatością jelit czy z chorobą refluksową przełyku [5, 10–11].

Sosna nadmorska (Pinus pinaster) należy do rodziny Pinaceae. Wstępne badania kliniczne dowodzą, że Pycnoge...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy