Dołącz do czytelników
Brak wyników

Chleb z nasionami chia – jak poprawić wydolność organizmu za pomocą superfoods

Artykuł | 19 stycznia 2019 | NR 2
86

Chia, czyli szałwia hiszpańska (Salvia hispanica L.), to jeden z gatunków szałwii pochodzący z Meksyku oraz Gwatemali. Źródła wskazują, że roślina ta w cywilizacji prekolumbijskiej była powszechnym składnikiem codziennej diety, stanowiąc źródło siły, energii i witalności, a także stosowano ją do opatrywania ran, jako środek przeciwzapalny, przeciwbólowy i regulujący pracę układu pokarmowego [1, 3]. W Europie wśród konsumentów nasiona chia zyskały popularność stosunkowo niedawno, stąd też pojawiło się zainteresowanie nimi także wśród specjalistów zajmujących się oceną wartości żywieniowych i prozdrowotnych. Badania naukowe wskazują, że nasiona szałwii hiszpańskiej charakteryzują się cennym składem odżywczym, obfitującym w wielonienasycone kwasy tłuszczowe, białko i błonnik pokarmowy, witaminy, składniki mineralne, a także związki o działaniu antyoksydacyjnym [2].

Wysoka zawartość kwasów wielonienasyconych w nasionach chia, a zwłaszcza kwasów omega-3 (kwas alfa-linolenowy – ALA), jest zaletą tego środka spożywczego. Kwas alfa-linolenowy wpływa korzystnie na pracę układu sercowo-naczyniowego, obniża poziom cholesterolu całkowitego i trójglicerydów, pomaga kontrolować poziom glukozy we krwi oraz utrzymać odpowiednią masę ciała. Bogactwo antyoksydantów w nasionach chia charakteryzuje się potencjałem redukującym stres oksydacyjny w organizmie, dzięki czemu prawdopodobieństwo wystąpienia miażdżycy i zawału mięśnia sercowego spada. Wysoka zawartość błonnika zapewnia prawidłową perystaltykę jelit, spowalnia trawienie węglowodanów i wchłanianie cukrów prostych, a także oczyszcza organizm z toksyn i daje uczucie sytości. Nasiona chia uzupełniają również niedobory wapnia, żelaza i cynku, które to pierwiastki wzmacniają układ kostny, kondycję włosów, paznokci i skóry.

W zawiązku z powyżej przytoczonymi informacjami na temat dobroczynnego oddziaływania składników odżywczych zawartych w nasionach chia dość powszechną praktyką stało się wzbogacanie produktów piekarniczych w nasiona szałwii hiszpańskiej. Dyskusyjny jest fakt, czy należy spożywać nasiona chia w całości, czy w postaci zmielonej. Chociaż istnieje ogólna zgoda co do tego, że składniki odżywcze z mielonych nasion będą bardziej biodostępne, to jednak po zmieleniu są one podatne na utlenianie i jełczenie, co nie tylko pogarsza ich walory smakowo-zapachowe, ale także ogranicza okres przydatności do spożycia [5, 15]. Wyniki badań naukowych oceniających efekty spożywania produktów zawierających nasiona chia nie są jednoznaczne. Istnieją bardzo duże różnice pomiędzy poszczególnymi badaniami pod względem liczebności ocenianej grupy, a także pod względem formy podania nasion czy rodzaju spożywanego produktu – mielone lub niemielone nasiona chia, chleb wypiekany z nasionami czy nasiona rozpuszczone w wodzie. Wobec powyższego jednoznaczna ocena rzeczywistego wpływu spożywania produktów zawierających nasiona chia jest trudna.

Tabela 1. Wartość odżywcza nasion chia (USDA National Nutrient Database for standard References Release 28, Basic Raport: 12006, seeds, chia seeds, dried)

 

W badaniach przeprowadzonych na kurczętach i szczurach karmionych nasionami chia wykazano wzrost zawartości kwasu alfa-linolenowego, przy jednoczesnym obniżeniu zawartości kwasów nasyconych, co przyczyniło się do zmniejszenia ogólnej masy ciała [4, 5]. Sądzi się również, że wysoka zwartość błonnika w nasionach chia może przyczyniać się do zwiększenia uczucia sytości, zmniejszać zapotrzebowanie energetyczne organizmu i powodować utratę masy ciała [4, 6]. 

Biorąc pod uwagę wynik badań naukowych na zwierzętach, postawiono pytanie, czy wysoka zawartość błonnika i kwasu alfa-linolenowego w nasionach chia dodawanych do żywności może powodować niewielki, ale znaczący spadek masy ciała u ludzi i wpływać korzystnie na funkcjonowanie organizmu. W badaniach przeprowadzonych u ludzi, opublikowanych w 2007 r. w czasopiśmie „Diabetes Care”, wykazano korzystny wpływ spożywania chleba z nasionami chia w dawce 37 g/dzień na wybrane parametry zdrowotne organizmu. Wśród uczestników badania stwierdzono obniżenie ciśnienia skurczowego krwi, parametrów zapalnych (CRP) i czynnika von Willebranda stymulującego przyleganie płytek krwi do kolagenu. W surowicy krwi badanych osób wykazano również zwiększenie stężenia kwasu alfa-linolenowego. Jednak nie zaobserwowano korzystnego wpływu spożywania chleba wzbogaconego nasionami chia na masę ciała uczestników badania. Być może badanie należałoby przeprowadzić u większej grupy osób (powyżej 20, jak to miało miejsce...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy