Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka – leczenie żywieniowe

Artykuł | 2 lutego 2019 | NR 5
0 8846

Zapalenie błony śluzowej żołądka jest jedną z częstszych, przewlekłych chorób tego narządu. Zaburzenie to w perspektywie długoterminowej zazwyczaj skutkuje częściowym lub całkowitym zanikiem błony śluzowej żołądka [1]. Postępowanie dietetyczne w omawianej chorobie stanowi, obok farmakoterapii, element pomocniczy leczenia, który może przyczynić się do złagodzenia objawów klinicznych tego schorzenia [2]. 

POLECAMY

Zapalenie błony śluzowej żołądka 

Zapalenie błony śluzowej żołądka jest jednostką chorobową, która objawia się zmianami zapalnymi i może prowadzić do uszkodzenia śluzówki tego narządu o różnym stopniu nasilenia. Charakteryzuje się ono występowaniem wielu dolegliwości dyspeptycznych. Wyróżnia się trzy główne typy zapalenia: ostre, przewlekłe oraz formy specjalne, tj. zapalenie limfocytowe, ziarenkowe i reaktywne (rys. 1) [3, 4]. Typ ostry ma zazwyczaj gwałtowny przebieg i spowodowany jest stresem, niekontrolowanym przyjmowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), nadmierną konsumpcją alkoholu czy urazem w obrębie jamy brzusznej. Objawy kliniczne obejmują uczucie pełności, nudności i/lub wymioty oraz utratę łaknienia. Ten typ zapalenia, po wdrożeniu odpowiedniego leczenia terapeutycznego, zwykle szybko ustępuje [5].

Przewlekłe zapalenie żołądka jest z kolei procesem wieloetapowym, postępującym w czasie. Dzieli się ono na powierzchniowe (gastritis superficialis), zanikowe (gastritis atrophica) i zanik błony śluzowej żołądka (atrophia mucosae ventriculi). Postać, w przebiegu której nie obserwuje się zmian zanikowych, nazywana jest powierzchniową. Dotyczy ona najczęściej okolicy przedodźwiernikowej i uznawana jest za początkowe stadium dalszych zmian w obrębie omawianego narządu. Zapalenie zanikowe zlokalizowane jest zazwyczaj w okolicy trzonu bądź obejmuje całą błonę śluzową żołądka (zapalenie wieloogniskowe) [3]. Do rzadszych postaci tej choroby zalicza się zapalenie autoimmunologiczne, które jest związane z obecnością przeciwciał skierowanych przeciwko komórkom okładzinowym [6]. Wśród wcześniej wspomnianych form specjalnych wymienia się zapalenie limfocytowe (związane z występowaniem nacieków w ścianie żołądka), ziarenkowe (towarzyszące zapalnym zmianom naczyń) oraz reaktywne (spowodowane zaburzeniami wyrzutu żółci) [3, 7]. 

Rys. 1. Główne rodzaje zapalenia błony śluzowej żołądka

 

Przewlekłe zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka prowadzi do utraty funkcji wydzielniczych gruczołów zlokalizowanych w obrębie tego narządu. W zależności od miejsca objętego atrofią skutkuje to zmniejszeniem wydzielania kwasu solnego, pepsyny i gastryny [1]. Wskazuje się,  że do czynników zaangażowanych w rozwój choroby zaliczyć można (poza spożywaniem dużych ilości alkoholu i NLPZ) zakażenie bakterią Helicobacter pylori (H. pylori) [8, 9]. Infekcja bakteryjna, jak również towarzyszące jej reakcje enzymatyczne i toksyczne przyczyniają się do zmian w integralności błony śluzowej żołądka. H. pylori, oddziałując na nabłonek gruczołowy, nasila zmiany w lepkości śluzu i przepuszczalności błony śluzowej omawianego narządu (dla jonów wodorowych). Opisanemu zjawisku towarzyszy naciek (m.in. z limfocytów, makrofagów, plazmocytów, eozynofilów, neutrofilów) oraz przewlekły odczyn zapalny [10]. W badaniu podmiotowym zazwyczaj nie stwierdza się dolegliwości typowych dla tej choroby. Często jej przebieg jest utajony, a tylko część pacjentów manifestuje objawy kliniczne w postaci zaburzeń dyspeptycznych, takich jak: uczucie pełności w nadbrzuszu, wzdęcia, nudności czy ból brzucha [5]. Pacjenci cierpiący z powodu zanikowego zapalenia błony śluzowej żołądka narażeni są na wystąpienie niedoborów licznych składników odżywczych, tj. witamin B12, C i D, żelaza oraz wapnia, dlatego należy zadbać o ich właściwą podaż wraz z dietą i/lub środkami farmakologicznymi [11]. W przypadku podejrzenia występowania choroby istotna jest odpowiednia diagnostyka (obrazowa, radiologiczna, histologiczna, test ureazowy i oddechowy) oraz indywidualnie dobrana farmakoterapia [10].

Rola diety w zanikowym zapaleniu błony śluzowej żołądka

Postępowanie dietetyczne, obok leczenia farmakologicznego, stanowi istotny element terapii zanikowego zapalenia błony śluzowej żołądka. Jego zasadniczym celem jest łagodzenie objawów klinicznych choroby oraz poprawa kondycji zdrowotnej pacjentów. Tym samym dieta powinna być skomponowana indywidualnie, na bazie nawyków żywieniowych oraz aktualnego s...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy