Dołącz do czytelników
Brak wyników

Olej lniany jako panaceum na dolegliwości zdrowotne organizmu

Artykuł | 20 stycznia 2019 | NR 3
66

Olej lniany jest wykorzystywany jako element profilaktycznej i leczniczej diety już od wielu lat. To główny składnik diety dr Budwig, polegającej na przyswajaniu w wersji terapeutycznej nawet do dziewięciu łyżek wspomnianego tłuszczu wysokiej jakości dziennie. Celem jest dostarczenie znaczącej ilości kwasów tłuszczowych omega-3 o uznanych właściwościach zdrowotnych. Walory oleju lnianego polegają na działaniu przeciwzapalnym, antynowotworowym i poprawiającym parametry profilu lipidowego, a co za tym idzie – zmniejszającym ryzyko rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego.

Swoje unikatowe właściwości nasiona lnu zawdzięczają zawartości kwasu alfa-linolenowego, lignanów (diglukozyd sekoizolaricirizinolu, SDG) oraz błonnika pokarmowego. Olej lniany pozyskiwany z nasion lnu to z kolei mieszanina tłuszczu o właściwościach bioaktywnych, w skład której wchodzą triacyloglicerole i fosfolipidy (98%) oraz wolne kwasy tłuszczowe (ok. 0,1%) [1]. Olej lniany, dzięki wysokiej zawartości kwasów tłuszczowych omega-3, charakteryzuje się również korzystnym stosunkiem omega-3 do omega-6, co wyróżnia go spośród innych olejów (tabela 1). Jak powszechnie wiadomo, dużym problemem jest zaburzenie proporcji tych kwasów (z przewagą omega-6) w codziennej diecie. Implikacje kliniczne to działanie prozapalne i prokancerogenne, a w konsekwencji zwiększone ryzyko rozwoju raka jelita grubego, astmy czy reumatoidalnego zapalenia stawów [1]. 

Dlatego też warto dbać o odpowiednią podaż kwasów omega-3, tak aby ich stosunek do omega-6 nie był niższy niż 1:3–1:5 [2].

Olej lniany w leczeniu otyłości

Jak powszechnie wiadomo, otyłość to nie tylko problem natury estetycznej, ale przede wszystkim schorzenie wpływające negatywnie na funkcjonowanie całego organizmu. Jest to związane z przewlekłym stanem zapalnym o słabym nasileniu, który wynika z nadmiernej ilości tkanki tłuszczowej trzewnej. Hiperplastyczne i hipertroficzne adipocyty (komórki tłuszczowe) produkują adipokiny prozapalne (IL-6, TNF-alfa, SAA, MCP-1, PAI-1 i inne), które sprzyjają insulinooporności i powstawaniu miażdżycy. W związku z powyższym istotnym elementem jest działanie przeciwzapalne, które pozwoli zminimalizować negatywny wpływ nadmiernej ilości tkanki tłuszczowej na organizm. Jak się okazuje, olej lniany w dawce ok. 5–6 g dziennie wpływa na zmniejszenie wykładników stanu zapalnego (obniżenie stężenia białka C-reaktywnego, CRP), ale głównie u osób z BMI > 30 kg/m² (otyłość). Efektu takiego nie zaobserwowano u osób z prawidłową masą ciała [3]. W związku z powyższym celowe wydaje się wykorzystanie oleju lnianego w diecie osób z nadwagą i otyłością.

Tabela 1. Zawartość poszczególnych kwasów tłuszczowych oraz stosunek omega-6 do omega-3 w oleju lnianym i pozostałych surowcach roślinnych [1]

 

Olej lniany zmniejsza ryzyko rozwoju raka piersi

Wysoka zawartość kwasu alfa-linolenowego oraz bioaktywne składniki zawarte w oleju lnianym oddziałują także na proces kancerogenezy. Okazuje się, że podaż wspomnianego oleju hamuje wzrost guza piersi typu MCF-7 aż o 33% w porównaniu do grupy kontrolnej [4]. W innym badaniu przeprowadzonym na modelu zwierzęcym (myszy) wykazano, że dostarczanie przez osiem tygodni 5% lub 10% energii w postaci oleju lnianego wpływa odpowiednio na 26-proc. i 38-proc. zmniejszenie wzrostu guza [5]. Jak wykazano w badaniach, za powyższe działanie może odpowiadać wysoka zawartość roślinnych lignanów, które wykazują silne działanie antyoksydacyjne. W następstwie dochodzi do zmienionego metabolizmu estrogenów i hamowania rozwoju nowotworu.

Olej lniany w leczeniu hipercholesterolemii

Nasiona lnu z uwagi na wysoką zawartość błonnika pokarmowego są zalecane jako element terapii hipolipemizującej, natomiast rozpatrując wpływ oleju lnianego na parametry profilu lipidowego, można dostrzec sprzeczne wyniki badań. Część prób klinicznych potwierdza korzystne działanie, z kolei w innych badaniach wskazuje się na brak efektu terapeutycznego. Ciekawych wniosków dos...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy