Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zapobieganie chorobom

5 lipca 2022

NR 3 (Czerwiec 2022)

Łysienie androgenowe – przyczyny, postępowanie dietetyczne i skuteczna suplementacja

0 81

Łysienie androgenowe to najpowszechniejsza przyczyna postępującego wypadania włosów. W tej jednostce chorobowej za zmiany w cyklu wzrostu włosa odpowiada dihydrotestosteron, jednak na obraz choroby mogą nakładać się czynniki pierwotnie z nią niezwiązane, a również przyczyniające się do wypadania włosów, jak ograniczone mikrokrążenie skóry oraz niedobory składników odżywczych. Dlatego uzupełnieniem terapii łysienia androgenowego jest kontrola prawidłowego spożycia żelaza, witaminy D i C oraz flawonoidów. Korzystne może być także zastosowanie suplementacji diety, m.in. palmą sabałową i krzemem.

Wstęp

Łysienie androgenowe to najpowszechniejsza przyczyna postępującego wypadania włosów u kobiet i mężczyzn [1]. Jest ono uwarunkowane genetycznie, ale wiek rozpoczęcia utraty owłosienia, jej intensywność i umiejscowienie są różne. U mężczyzn łysienie androgenowe dotyczy zazwyczaj części skroniowej oraz wierzchołka głowy, z zachowaniem obszaru potylicznego, co skutkuje powstaniem charakterystycznego wzoru podkowy [2]. Natomiast u kobiet włosy najczęściej ulegają przerzedzeniu w okolicy śródciemieniowej z zachowaniem czołowej linii włosów [3]. Częstotliwość występowania łysienia androgenowego w populacji jest uzależniona od rasy, płci oraz wieku. Jest ono największe w przypadku rasy kaukaskiej – dotyczy aż 80% mężczyzn i 42% kobiet po 70. r.ż. [2–5]. 

Androgeny – główna przyczyna wypadania włosów

Androgeny wpływają poprzez szlaki sygnałowe na kilka różnych elementów funkcjonowania skóry, m.in. wzrost i różnicowanie gruczołów łojowych, wzrost włosów, barierę naskórkową i procesy regeneracyjne. W przypadku włosów androgeny są najważniejszymi regulatorami ich wzrostu – mogą go stymulować lub hamować w zależności od miejsca na ciele. Androgeny powiększają mieszki włosowe w takich obszarach, jak broda, pachy i okolice genitaliów, ale zmniejszają je w skórze głowy osób obciążonych predyspozycją genetyczną. Androgenem o najistotniejszym wpływie na wypadanie włosów jest dihydrotestosteron (DHT), który jest przekształcany z testosteronu przez reduktazę (5α-R) i wiąże się z receptorem androgennym, tworząc kompleks hormon-receptor. Łysienie androgenowe wynika z postępującej miniaturyzacji mieszków włosowych i zmiany dynamiki cyklu wzrostu włosa: czas trwania fazy anagenu (wzrostowej) jest drastycznie skracany przez DHT, a fazy telogenu (wypadania) – wydłużany [2, 6]. Ekspresja zarówno 5α-R, jak i receptora androgennego jest zwiększona u pacjentów z łysieniem androgenowym [7].
Mimo że zmiany we wzroście włosów są wywołane przez androgeny, większość mechanizmów molekularnych odpowiedzialnych za ten efekt nie została jeszcze poznana, co ogranicza możliwości leczenia łysienia androgenowego. Istotne znaczenie w regulacji wzrostu włosów ma również mikrokrążenie skórne, które odpowiada za dostarczanie czynników wzrostu, składników odżywczych i innych czynników bioaktywnych. Niedostateczny dowóz składników odżywczych do mieszków włosowych w fazie anagenu może prowadzić do zaburzeń cyklu wzrostu włosa [9]. 
Dlatego działania mające na celu poprawę mikrokrążenia skórnego wydają się jedną z możliwości terapeutycznych dla pacjentów z łysieniem androgenowym. Efekt ten można osiągnąć m.in. poprzez modyfikację diety i jej suplementację.

POLECAMY

Postępowanie żywieniowe w łysieniu androgenowym

Wzrost włosów może być zaburzony przez niedostateczną podaż energii, białka oraz niedobór mikroskładników, a także przez przewlekły stan zapalny wynikający z otyłości, chociaż nie ma jeszcze dowodów na bezpośredni związek między błędami żywieniowymi a łysieniem [10]. Jednak w przypadku opisanych poniżej składników odżywczych wyrównanie ich niedoborów bądź zwiększenie ich spożycia jest przyczyną poprawy stanu pacjentów dotkniętych łysieniem androgenowym.

Żelazo

Niedobór żelaza jest znaną przyczyną wypadania włosów. Powodem może być funkcja żelaza jako kofaktora dla reduktazy rybonukleotydowej, enzymu uczestniczącego w syntezie DNA [11]. 
Dodatkowo niskie stężenie ferrytyny (< 10–15 ng/ml) częściej stwierdzane jest u pacjentów dotkniętych wypadaniem włosów, m.in. z łysieniem androgenowym [12]. Diagnostyka laboratoryjna stanów niedoboru żelaza powinna być wykonywana regularnie szczególnie u pacjentów stosujących dietę wegetar...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy