Dołącz do czytelników
Brak wyników

Diagnoza lekarska i dietetyczna

3 czerwca 2019

NR 6 (Grudzień 2018)

Diagnoza lekarska choroby Hashimoto

0 73

Z TEGO ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:
Co to jest choroba Hashimoto.
Czym różni się choroba Hashimoto od niedoczynności tarczycy.
Jakie są metody terapii tego schorzenia.

Inne określenia tego schorzenia to przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy. To defekt układu odpornościowego, choroba z tzw. autoagresji, czyli sytuacja, w której organizm atakuje jeden ze swoich narządów. W przypadku Hashimoto miejscem ataku jest tarczyca. Skutkiem wspomnianej sytuacji będzie powolne uszkadzanie narządu. Efektem zaś niedoczynność tarczycy. W narządzie tarczowym stwierdza się nacieki limfocytarne, a we krwi przeciwciała przeciwko antygenom tarczycowym (ATPO, ATG). Przyczyny występowania choroby Hashimoto są złożone. 
Poza czynnikami genetycznymi, o których istnieniu wiemy od wielu lat, istnieją również uwarunkowania środowiskowe, m.in. sposób odżywiania. Tu wymienia się bardzo wiele czynników, niestety, nie ma twardych dowodów potwierdzających szkodliwość większości z nich. Niektóre będą działać niekorzystnie jedynie w sytuacji niedoboru jodu. Produktem o dobrze udowodnionym niekorzystnym działaniu jest soja [7–12]. Wiadomo także, że podaż jodu będzie miała tutaj swój znaczący udział. Warto wspomnieć, że zarówno jego nadmiar, jak i niedobór sprzyjają chorobom tarczycy. Uważa się, że jodowanie soli (profilaktyka jodowa) mogło przyczynić się w Polsce do zwiększenia częstości występowania choroby Hashimoto. W warunkach o wysokiej podaży jodu stwierdza się subkliniczną niedoczynność tarczycy szacowaną nawet u 24% osób. Nie zapominajmy jednak, że dzięki tej profilaktyce zapobiegamy niedoczynności tarczycy u noworodków i niektórym nowotworom tarczycy. Ponadto potwierdzono niekorzystny udział stresu w patogenezie tego schorzenia. Wiadomo nie od dziś, że działa niekorzystnie na zdrowie nie tylko w kwestiach związanych z gruczołami wydzielania wewnętrznego. Inne możliwe czynniki sprzyjające to: ciąża, infekcje wirusowe czy bakteryjne, nikotynizm, niedobór selenu, promieniowanie jonizujące oraz leki immunomodulujące. Wiadomo na pewno, że zachorowaniu sprzyja płeć żeńska. Kobiety chorują siedmiokrotnie częściej niż mężczyźni. Częstość występowania choroby Hashimoto wzrasta również z wiekiem [1–5].
Przeważnie schorzenie to ujawnia się u osoby predysponowanej w sytuacji obciążającej dla organizmu (czynniki środowiskowe). Może to być poród, ciężki stres lub poważna infekcja. Gdy organizm raz uzna tarczycę za swojego wroga i system autoimmunologiczny nauczy się, by ją atakować, tak już pozostanie. Przewlekłe zapalenie prowadzić będzie do zwłóknienia gruczołu. Podobnie jak inne schorzenia z grupy autoimmunologicznych, takie jak bielactwo, celiakia, reumatoidalne zapalenie stawów czy anemia złośliwa, nie jest to choroba z której można się wyleczyć. Natomiast istnieją metody terapii pozwalające na uzyskanie dobrego samopoczucia i pozbycie się objawów choroby. Wyjątkiem od tej sytuacji może być przemijająca niedoczynność tarczycy w przebiegu zapalenia poporodowego lub podostrego czy też polekowego zapalenia narządu [1–4].
Na skutek uszkodzenia gruczołu tarczowego przestaje on produkować hormony – tetrajodotyroninę i trijodotyroninę (FT4 i FT3) – w ilościach odpowiadających zapotrzebowaniu organizmu. Niedobór hormonów powoduje reakcję podwzgórza i przysadki. Wydzielają one wówczas odpowiednie ilości tyreoliberyny (TRH) i tyreotropiny (TSH), by pobudzić tarczycę do pracy. Jest to mechanizm złożony, oparty na sprzężeniu zwrotnym. 


Objawy choroby Hashimoto


Dolegliwości wywołane przez niedobór hormonów tarczycy mogą być różnorakie. Zależą one m.in. od tempa rozwoju choroby oraz wieku pacjentów. Dzieje się tak dlatego, że hormony tarczycy wpływają na pracę wszystkich komórek i narządów organizmu. Spośród typowych przypadłości wymienić można zaburzenia metabolizmu, zaparcia, nietolerancję zimna, dolegliwości kardiologiczne, problemy natury estetycznej (np. wypadanie włosów, łamliwość paznokci, suchość skóry, zmiana kolorytu skóry, nadmierne rogowacenie skóry, głównie łokci i kolan), zaburzenia miesiączkowania i płodności, ale także nastroju, układu pokarmowego, kostno-stawowego, krwiotwórczego czy oddechowego. Często pacjenci przed postawieniem diagnozy szukają pomocy u neurologa, ortopedy, gastroenterologa czy nawet psychiatry [1–5].


Niedoczynność a choroba Hashimoto


Często pacjenci mają problem z identyfikacją, na co chorują. Niedoczynność gruczołu oznacza niedobór hormonów. Może ona pojawić się zarówno wskutek operacji tarczycy, terapii jodem promieniotwórczym, jak i z powodu choroby Hashimoto. Niedoczynność jest więc objawem choroby tarczycy. Natomiast Hashimoto to przyczyna niedoczynności. Zależnie od przyczyny niedoczynności tarczycy, różne mogą być metody postępowania.


Subkliniczna niedoczynność tarczycy


To sytuacja, w której w badaniach laboratoryjnych stwierdza się jedynie podwyższone TSH, natomiast FT3 i FT4 są w normie. Niemniej mogą występować już dolegliwości kliniczne, takie jak zmęczenie, suchość skóry czy problemy z nadmierną masą ciała.


Diagnostyka choroby Hashimoto


W celu rozpoznania tego schorzenia oznacza się we krwi hormony TSH, FT3 i FT4, a także przeciwciała ATPO oraz ATG. Ponadto zaleca się wykonanie badania ultrasonograficznego (USG) tarczycy. Wówczas można ocenić i zdiagnozować chorobę. Do rozpoznania Hashimoto trzeba wykazać podwyższone stężenie wspomnianych przeciwciał ATPO, ATG (jednego lub obu) oraz niedoczynności tarczycy lub obecności wola w ultrasonografii. Warto wiedzieć, że normy TSH będą różne zależnie od rozpatrywanego przypadku – inne będzie prawidłowe dla dziecka, inne dla starszej kobiety, a jeszcze inne podczas ciąży [1–6].


Terapia choroby Hashimoto

Podstawową metodą terapii są hormony tarczycy [1–6]. Do zalecanych metod n...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy