Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zapobieganie chorobom

29 sierpnia 2019

NR 4 (Sierpień 2019)

Choroba Hashimoto a nietolerancja laktozy

0 76

Choroby tarczycy (choroba Gravesa-Basedowa, zapalenie tarczycy Hashimoto, nadczynność oraz niedoczynność gruczołu tarczycowego) w obecnym czasie stanowią masowy problem wśród społeczeństwa. Zdecydowanie częściej przypadłość dotyczy kobiet. Dane literaturowe pokazują, iż statystycznie jedna na 10 przedstawicielek płci żeńskiej jest dotknięta schorzeniem związanym z tarczycą [1]. 
Choroba Hashimoto zaliczana jest do chorób o charakterze autoimmunologicznym. Jest zaburzeniem dotyczącym układu odpornościowego, bowiem system immunologiczny zaczyna produkować przeciwciała skierowane przeciwko peroksydazie tarczycowej TPO, czego konsekwencją są zaburzenia w produkcji hormonów tarczycy. W wyniku tych nieprawidłowości dochodzi do rozwoju niedoczynności tego gruczołu u ponad 90% populacji dotkniętej tą chorobą [2–4].
Obecnie wiele kontrowersji budzą diety eliminacyjne, których zastosowanie ma być pomocne w terapii osób z chorobą Hashimoto, wśród nich wyróżnia się m.in. dietę bezlaktozową [5].
Związane jest to z faktem, iż wśród polskiej społeczności – według doniesień naukowych – aż 37% osób może być posiadaczem polimorfizmu genu LCT, który odpowiedzialny jest za hipolaktazję. Znacząca liczba osób może więc odczuwać nieprzyjemne dolegliwości ze strony układu pokarmowego po spożyciu produktów zawierających laktozę [6].
Przeprowadzono badanie, w którym udział wzięły 83 osoby dotknięte chorobą Hashimoto, objęte farmakoterapią (lewotyroksyna). Wśród badanych nietolerancję laktozy zdiagnozowano aż u 75,9% i wprowadzono dietę z wyeliminowaniem tego dwucukru. Wpłynęło to na spadek poziomu TSH, powodując przy tym zmniejszanie przyjmowania dawek hormonu T4. 
U badanych, wśród których nie stwierdzono nietolerancji, wpływu diety bezlaktozowej nie zaobserwowano [7].     
Kolejne doświadczenia naukowe przedstawiają, iż limfocytarne zapalenie tarczycy w połączeniu z nietolerancją laktozy znacząco wpływa na zwiększenie dawek hormonu T4 u pacjentów. Grupę badawczą stanowiły 34 osoby z chorobą Hashimoto, równocześnie mające nietolerancję laktozy (osoby nie stosowały diety bezlaktozowej). Grupa porównawcza stanowiła 68 chorych na Hashimoto bez stwierdzonej nietolerancji. Badania wykazały, że u pacjentów z chorobą Hashimoto mających jednocześnie nietolerancję laktozy należy zwiększyć o prawie jedną trzecią dawkę hormonu T4, aby uzyskać taki cel, jak w grupie kontrolnej. Niestrawiona laktoza przyczynia się do szybszego tranzytu jelitowego, zmniejszając przy tym biodostępność hormonu T4 [8].
Sugeruje się zatem, że u osób z chorobą Hashimoto warto wykonać badania w kierunku nietolerancji tego dwucukru [9]. Szczególnie jeśli osoba uskarża się na bóle brzucha, występowanie biegunek, wzdęć oraz nadmiernej ilości gazów [10]. Istnieje kilka metod diagnostyki nietolerancji laktozy. Zalicza się do nich: wodorowy test oddechowy, wykonywany na czczo, w którym rekomenduje się podanie pacjentowi 25 g laktozy rozpuszczonej w 250 ml wody. Przed podaniem dokonuje się pomiaru stężenia wodoru w wydychanym powietrzu (stężenie podstawowe powinno wynosić 5–10 ppm). Kolejnych pomiarów dokonuje się po 15, 30, 60, 90, 120 minutach od przyjęcia laktozy, a dodatkowo u pacjentów ze spowolnionym pasażem jelitowym pomiar wykonuje się po 150 i 180 minutach. Jeśli stężenie wydychanego wodoru będzie o minimum 20 ppm wyższe od stężenia wyjściowego (mierzonego na czczo), wynik testu uznaje się za dodatni. Należy wziąć pod uwagę również możliwość wystąpienia zafałszowania wyniku, na co mogą mieć wpływ np. palenie tytoniu oraz antybiotykoterapia (przebyta w ciągu ostatnich dwóch miesięcy), która wpływa na zmniejszenie flory bakteryjnej [16]. Do zdiagnozowania nietolerancji laktozy stosuje się również doustny test obciążenia laktozą, który polega na pomiarze stężenia glukozy we krwi przed spożyciem laktozy oraz w odpowiednich odstępach czasu po jej przyjęciu. Test wykonywany jest na czczo, pomiędzy pomiarami również nie zaleca się przyjmowania posiłków, ponieważ może to wpłynąć na zafałszowanie wyniku. Rekomenduje się podanie pacjentowi 100 g laktozy rozpuszczonej w 300 ml wody. Jeśli stężenie glukozy nie zwiększa się (w stosunku do stężenia wyjściowego), wskazuje to na nietolerancję. Można przeprowadzić również ocenę pH stolca, próbę eliminacyjną i prowokacyjną, badanie molekularne polimorfizmu genu laktazy w układzie C/T 
oraz badanie endoskopowe, podczas którego pobierany jest wycinek jelita cienkiego, aby zweryfikować w nim zawartość laktazy [10–13].
W momencie stwierdzenia takiej nietolerancji rekomendowane jest wprowadzenie diety bezlaktozowej [9]. W przypadku eliminacji laktozy z diety osoby przyjmujące leki powinny zwrócić uwagę na ich skład. Niektóre farmaceutyki (będące hormonami...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy