Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dieta dla skóry

2 listopada 2020

NR 5 (Październik 2020)

Skóra jako narzędzie diagnostyczne chorób dietozależnych

169

Już w 1878 r. I. Poor napisał, że „wielostronne współdziałanie narządów wewnętrznych ma swe odbicie w skórze, ponieważ także skóra bierze udział w tych schorzeniach”. Skóra uważana jest za zwierciadło organizmu. Badania skórnych manifestacji w przebiegu chorób wewnętrznych, w tym dietozależnych, ciągle trwają. Dziedzina ta wydaje się istotna z punktu widzenia diagnostyki chorób, ponieważ skóra stanowi zewnętrzną powłokę ciała, którą można obejrzeć i przebadać bez udziału specjalistycznych procedur diagnostycznych. Stan skóry może być stale monitorowany, ponieważ każdy z nas codziennie widzi swoją skórę, a wszelkie zmiany mogą okazać się pierwszym sygnałem do rozszerzenia diagnostyki [1].

POLECAMY

Jakie choroby wewnętrzne mają podłoże dietozależne?

Lista chorób wewnętrznych, które objawiają się w postaci zmian skórnych, jest długa. Spośród nich można wymienić kilka chorób, których czynnikiem rozwojowym jest nieprawidłowy sposób żywienia [2]. W tab. 1 
przedstawiono choroby dietozależne wraz z czynnikami ich rozwoju. Dysfunkcje obejmują zarówno narządy układu pokarmowego (wątroba, jelita, trzustka), układu wydalniczego (nerki), krwionośnego (serce, układ krążenia), jak i wydzielania wewnętrznego (tarczyca) [3] [4]. Do najczęściej występujących czynników żywieniowych, które przyczyniają się do rozwoju wymienionych chorób, zalicza się:

  • nadmierną podaż kalorii w diecie;
  • niedostateczną podaż kalorii w diecie;
  • nadmierne spożywanie produktów o wysokim indeksie (IG) i ładunku glikemicznym (ŁG);
  • niedobory podstawowych składników odżywczych, takich jak białko, witaminy, składniki mineralne, kwasy tłuszczowe omega-3, węglowodany złożone;
  • nadużywanie alkoholu;
  • nadmierną podaż tłuszczy utwardzonych, kwasów tłuszczowych omega-6, kwasów tłuszczowych nasyconych [5].

Skóra jako narzędzie diagnostyczne chorób żywieniowozależnych

Zmiany skórne w przebiegu chorób wewnętrznych mogą być związane z różnymi strukturami skóry i jej przydatków. Dysfunkcje skóry i jej przydatków dotyczą wielu obszarów i struktur. Są one związane z:

  • jednostką włosowo-łojową,
  • pigmentacją skóry,
  • włosami,
  • płytką paznokciową,
  • naczyniami krwionośnymi,
  • strukturą skóry,
  • barierą hydrolipidową,
  • procesem złuszczania naskórka,
  • procesem zapalnym.

Tabela 1. Czynniki żywieniowe wpływające na rozwój wybranych chorób wewnętrznych

Nazwa choroby

Żywieniowy czynnik rozwoju/choroby żywieniowozależne
choroby wątroby   nadużywanie alkoholu, nadwaga i otyłość [6]
cukrzyca  nadmierna podaż kalorii [2]
nadmierne spożywanie produktów o wysokim IG i ŁG [7]
niedokrwistość z niedoboru żelaza   dieta ubogobiałkowa, dieta bogata w fityniany i szczawiany utrudniające przyswajanie żelaza [7]
niedoczynność tarczycy   niedobór selenu i jodu w diecie [8]
nadczynność tarczycy   nadmiar jodu w diecie [5]
przewlekła niewydolność nerek  cukrzyca, nadciśnienie [2], otyłość, choroby sercowo-naczyniowe [9]
choroby układu sercowo-naczyniowego (przewlekła niewydolność żylna, choroba niedokrwienna serca, zakrzepica żylna, nadciśnienie tętnicze)     dieta wysokowęglowodanowa, wysokotłuszczowa, niskie spożycie produktów wysokobłonnikowych [10] [11]
dyslipidemie niskie spożycie produktów wysokobłonnikowych [11], wysokie spożycie produktów bogatych w nasycone kwasy tłuszczowe oraz tłuszcze trans, niskie spożycie kwasów tłuszczowych omega-3 [12]
choroba Hashimoto niedobór i nadmiar jodu w diecie nadmierne [23] niedobór selenu [11] 
choroby żołądka   nadmierne spożywanie alkoholu, nadmiar soli w diecie, nieregularne posiłki [13]
choroby jelit   niedostateczna podaż produktów fermentowanych, niska podaż błonnika w diecie [14]
nowotwory 
  • gruczolakorak żołądka
  • rak jelita grubego
  • paraneoplastyczne rogowacenie rąk [13]    
nadmierne spożywanie produktów wędzonych i konserwowanych [15]
niska podaż błonnika i warzyw w diecie [14]
niedobór cynku [3]
hiperurykemia nabyta  nadmierna podaż puryn w diecie (mięso, owoce morza), nadużywanie alkoholu [3]
hiperinsulinemia, hiperglikemia  dieta wysokowęglowodanowa, dieta wysokotłuszczowa, niskie spożycie produktów wysokobłonnikowych [12]
otyłość   nadmierna podaż kalorii w diecie, spożywanie produktów wysokoprzetworzonych, wysoka podaż produktów wysokowęglowodanowych [8]

W tab. 2. przedstawiono najczęściej występujące objawy skórne w przebiegu chorób dietozależnych.

Tabela 2. Zmiany skóry i jej przydatków w przebiegu wybranych chorób dietozależnych

Elementy skóry  Objaw skórny Choroby, w przebiegu których występują objawy skórne
naczynia krwionośne  trądzik różowaty  przewlekły nieżyt żołądka i jelit [13] [16], cukrzyca [9]
teleangiektazje (trwale poszerzone drobne naczynia włosowate, żyłki i tętniczki) [1]  przewlekła niewydolność żylna [6][1]
naczyniaki gwiaździste (jeden z rodzajów teleangiektazji)     choroby wątroby [13]
rumień nadciśnienie tętnicze krwi, hiperurykemia nabyta [3]
cukrzyca [13]
jednostka 
włosowo-łojowa
łojotokowe zapalenie skóry anoreksja [3]
trądzik przewlekła choroba nerek PChN, anoreksja, bulimia [3], hiperinsulinomia, otyłość [9]
zapalenie mieszków włosowych cukrzyca [3]
bariera hydrolipidowa suchość skóry  przewlekła niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy [13], choroby układu sercowo-naczyniowego, anoreksja, bulimia [3]
struktura skóry brodawki łojotokowe   gruczolakorak żołądka [13]
rozstępy anoreksja [3]
pigmentacja skóry  bladość skóry  przewlekła choroba nerek, niedoczynność tarczycy, nadczynność tarczycy, niedokrwistość z niedoboru żelaza, choroby układu sercowo-naczyniowego [3]
odbarwienia, bielactwo  przewlekła niewydolność nerek [13], nadczynność tarczycy, cukrzyca [3]
przebarwienia (hiperpigmentacje) choroby jelit (w tym nowotwory oraz zaburzenia wchłaniania), przewlekła niewydolność nerek [1] [3], przewlekła niewydolność żylna [1]
nadczynność tarczycy (głównie na powiekach)
kępki żółte (ksantomatyczne zmiany w postaci grudek lub guzków), ich występowanie jest związane z zaburzeniami gospodarki lipidowej [13]   cukrzyca, zespół metaboliczny, choroby układu krążenia, choroby endokrynologiczne, przewlekła choroba nerek, dyslipoproteinemia, choroby wątroby [1] [3]
ostuda (potocznie nazywane plamy wątrobowe) [13]  choroby wątroby [13]
plamica choroby wątroby, przewlekła niewydolność nerek [13], choroby jelit, anoreksja [3]
ksantoza  cukrzyca [3]
proces złuszczania rybia łuska bulimia, anoreksja [3]
wykwity łuszczycopodobne paraneoplastyczne rogowacenie rąk i stóp [3]
łuszczyca choroby układu sercowo-naczyniowego, niewydolność nerek, zakrzepica żylna, choroba niedokrwienna serca) [3]
rogowacenie ciemnie  cukrzyca,...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy