Dołącz do czytelników
Brak wyników

Prawo i administracja w dietetyce

2 września 2020

NR 4 (Sierpień 2020)

Restrukturyzacja czy upadłość? Jak poradzić sobie ze skutkami koronakryzysu w gabinecie dietetyka?

47

Dietetycy, jak znakomita większość przedsiębiorców, boleśnie odczuli skutki epidemii COVID-19, w tym przymusowego lockdownu, konieczności dostosowania się do reżimu sanitarnego i zmniejszenia liczby klientów. Zdalne udzielanie porad dietetycznych czy korzystanie z rozwiązań wprowadzanych w kolejnych „tarczach antykryzysowych” mogło złagodzić dotkliwość koronawirusowego kryzysu, ale epidemia z pewnością odbiła się na finansach wielu gabinetów, stawiając ich właścicieli w trudnej sytuacji. Tymczasem, jak donoszą media, czekać nas może druga, jesienna fala zachorowań, a z nią być może ponowne zamrożenie gospodarki. Dlatego zapewne wielu dietetyków zastanawia się, czy przetrwa na rynku. Warto więc wiedzieć, czym jest restrukturyzacja i upadłość przedsiębiorcy, na czym one polegają i jakie korzyści mogą przynieść firmie w kryzysie.

POLECAMY

Niewypłacalność – kluczowe pojęcie

Zarówno dla upadłości, jak i restrukturyzacji kluczowe jest pojęcie niewypłacalności. Przedsiębiorca jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność bieżącego regulowania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Istotny jest zwłaszcza moment powstania stanu niewypłacalności. Zasadniczo każdy przypadek należałoby rozważać indywidualnie, dlatego ustawodawca wprowadził kilka domniemań pozwalających przyjąć datę jego powstania. W przypadku dietetyków, w większości prowadzących swoje gabinety w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, ważniejsza jest tzw. przesłanka płynnościowa, co oznacza, że za niewypłacalnego uważa się dłużnika, który nie reguluje swoich wymagalnych należności (co najmniej dwóch) ponad trzy miesiące [1].
Na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnik ma zaledwie 30 dni od powstania stanu niewypłacalności. Dlatego jeżeli dietetyk prowadzi swój gabinet w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, musi bacznie monitorować kondycję finansową firmy. Członek zarządu spółki, który zbyt późno złoży wniosek o ogłoszenie jej upadłości, naraża się na odpowiedzialność za jej długi swoim prywatnym majątkiem. 
Zbyt późne zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości otwiera wierzycielom drogę do złożenia wniosku o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, a w określonych przypadkach może być nawet przestępstwem zagrożonym sankcją karną. 

Co daje restrukturyzacja?

Wysokość długów, które narastały przez okres lockdownu, może być przytłaczająca, zwłaszcza jeśli gabinet dalej przynosi straty. Jeżeli dietetyk widzi jednak światełko w tunelu i uważa, że uregulowałby długi oraz powrócił do normalności, gdyby tylko zyskał na to trochę więcej czasu, to powinien zastanowić się nad restrukturyzacją. To rozwiązanie prawne dla przedsiębiorców, którzy stali się niewypłacalni lub są zagrożeni niewypłacalnością, ale widzą szansę na wyjście z chwilowego kryzysu i chcą uniknąć upadłości. Poniżej omówione zostaną dwa rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych, które mogą być szczególnie interesujące dla dietetyków, w większości mikro- i małych przedsiębiorców, dotkniętych kryzysem wywołanym koronawirusem.
„Tarcza Antykryzysowa 4.0” wprowadziła do polskiego ustawodawstwa uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne. W obecnym stanie prawnym z tego rodzaju postępowania dietetyk w kryzysie może skorzystać do 30 czerwca 2021 r. Jego istotą jest szybkie zawarcie układu z wierzycielami (czyli swoistej „grupowej ugody”) praktycznie bez udziału sądu. Pierwszy krok to nawiązanie współpracy z doradcą restrukturyzacyjnym (specjalistą mającym stosowną licencję ministra sprawiedliwości), a następnie obwieszczenie o otwarciu tego postępowania w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (MSiG). Od dnia opublikowania obwieszczenia o otwarciu postępowania dietetyk zyskuje czasową ochronę przed większością egzekucji komorniczych – te będące w toku ulegają zawieszeniu, a nowych nie można rozpoczynać. Ponadto w czasie trwania postępowania wynajmujący nie będzie mógł wypowiedzieć dietetykowi umowy najmu lokalu przeznaczonego na gabinet, dzięki czemu dietetyk nie musi obawiać się, że straci możliwość zarobkowania. Od momentu otwarcia postępowania (dnia obwieszczenia) dietetyk nie może regulować większości długów – chodzi o to, by nie faworyzować jednych wierzycieli kosztem pozostałych, zanim nie dojdzie do zawarcia układu lub umorzenia postępowania [3].
Po otwarciu postępowania dłużnik i jego doradca restrukturyzacyjny mają cztery miesiące na zawarcie układu z wierzycielami i złożenie wniosku o jego zatwierdzenie przez sąd. W tym celu doradca restrukturyzacyjny wraz z dłużnikiem muszą opracować propozycje układowe i przesłać je wierzycielom. Propozycje układowe mogą przewidywać np. odroczenie terminu płatności, rozłożenie zaległości na raty bądź częściową redukcję zadłużenia. Następnie przeprowadza się głosowanie nad układem. Głosy wierzycieli mogą być zbierane przez doradcę restrukturyzującego korespondencyjnie, na kartach 
do głosowania bądź na zgromadzeniu wierzycieli, które może odbyć się także zdalnie. Układ zostanie przyjęty, jeżeli opowie się za nim większość wierzycieli uprawniona do głosowania, których wierzytelności wynoszą co najmniej 2/3 sumy wierzytelności dających prawo głosu. Układ musi zatwierdzić sąd, który sprawdzi, czy nie jest on sprzeczny z prawem lub rażąco krzywdzący dla wierzycieli.

Przykład: Dietetyk, który obwieścił w MSiG o otwarciu uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego, ma trzech wierzycieli, a jego długi wynoszą łącznie 50 000 zł, w tym: wobec wynajmującego: 35 000 zł tytułem czynszu, a z tytułu zaległych faktur: 4500 zł wobec agencji marketingowej oraz 10 500 zł wobec dostawcy suplementów i specjalnej żywności. Wynajmujący (70% sumy wszystkich wierzytelności dających prawo głosu) zagłosował za układem. Jego głos był dominujący, więc nawet przy sprzeciwie pozostałych wierzycieli układ będzie wiążący dla wszystkich, o ile zatwierdzi go sąd.

Inną drogą do zawarcia układu jest postępowanie układowe w wariancie przyspieszonym (przy założeniu, że dietetyk nie ma wielu długów spornych, tzn. takich, których nie uznaje) [4]. Ten typ postępowania będzie lepszy, jeżeli na restrukturyzację potrzeba więcej czasu albo jeśli dłużnik obawia się, że trudniej będzie mu uzyskać zgodę na zawarcie układu (w postępowaniu układowym większość głosów ustala się w odniesieniu tylko do głosujących wierzycieli, a nie wszystkich mających prawo głosu, jak w przypadku postępowania uproszczonego). Pierwszym krokiem jest złożenie w sądzie wniosku o otwarcie postępowania. Jeżeli sąd nie dopatrzy się przeszkód (np. braku zdolności regulowania nawet bieżących należności) otworzy restrukturyzację i wyznaczy nadzorcę sądowego. Nadzorca m.in. szczegółowo zbada stan zadłużenia przedsiębiorcy, opracuje spis wierzytelności, plan restukturyzacyjny (poprawy sytuacji finansowej firmy), a następnie przedstawi propozycje układowe. Kolejnym krokiem będzie organizacja zgromadzenia wierzycieli, na którym odbędzie się głosowanie nad układem. Aby zgromadzenie było ważne, musi w nim wziąć udział co najmniej 1/5 wierzycieli uprawnionych do głosowania. Układ zostanie zawarty, jeżeli opowie się za nim większość ważnie głosujących wierzycieli, mających łącznie co najmniej 2/3 sumy wierzytelności przysługujących głosującym wierzycielom.

Przykład: W takim samym układzie długów, jak w poprzednim przykładzie, otwarto przyspieszone postępowanie układowe dietetyka. Na zgromadzeniu stawili się wyłącznie dostawca suplementów oraz agencja marketingowa (66% wierzycieli) – zgromadzenie jest ważne. Wynajmujący był prawidłowo zawiadomiony o zgromadzeniu. Za układem głosował dostawca suplementów (70% wierzytelności „głosujących” 
na zgromadzeniu), agencja marketingowa głosowała przeciwko układowi. Układ zostanie zawarty i będzie wiązał wszystkich wierzycieli, jeżeli zostanie zatwierdzony przez sąd.

Zwróć uwagę, że w tym wypadku o losie układu zadecydował za wszystkich tylko jeden wierzyciel, któremu ogólnie przysługiwało wyłącznie 21% ogółu wierzytelności uprawnionych do głosowania nad układem.
Dłużnik w przyspieszonym postępowaniu układowym również zyskuje ochronę przed egzekucjami czy wypowiedzeniem najmu, musi jednak liczyć się z ograniczeniami i konsultować co ważniejsze decyzje finansowe z nadzorcą.

Upadłość

Jeżeli dietetyk nie widzi wspomnianego już światełka w tunelu lub jeśli nie udało mu się zawrzeć układu, pozostaje mu złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Choć kojarzy się to negatywnie, warto mieć na uwadze, że czasem lepiej jest rozwiązać kwestię zadłużenia tą drogą niż pozostawiać sprawy samym sobie i biernie czekać na działania kolejnych komorników. Z uwagi na rozległą materię i wielość możliwych scenariuszy w dalszej części artykułu ograniczę się do sytuacji dietetyków prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą.
Upadłość w dużym uproszczeniu można nazwać „zbiorową egzekucją”, w której syndyk obejmuje majątek dłużnika, spienięża go i zaspokaja z uzyskanych stąd środków wierzycieli. O ogłoszenie upadłości może wnioskować zarówno dłużnik, jak i jego wierzyciel [5]. Jednak już na samym początku przedsiębiorca...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy