Dołącz do czytelników
Brak wyników

Maca – właściwości i zastosowanie

Artykuł | 1 lutego 2019 | NR 4
104

Korzeń rośliny maca słynie ze swoich cennych właściwości odżywczych i leczniczych. Od setek lat był zwyczajowo spożywany przez ludność zamieszkującą tereny Ameryki Południowej. Spożycie tej rośliny wiązano głównie z poprawą popędu seksualnego oraz płodności. Udowodniony potencjał terapeutyczny Lepidium meyenii wynika z obecności w jego składzie licznych związków biologicznie aktywnych.
Maca (Lepidium meyenii) zwana też „peruwiańskim żeń-szeniem” to dwuletnia roślina należąca do rodziny krzyżowych. Uprawiana jest na andyjskich płaskowyżach Peru i stanowi nieodzowny element diety ludności zamieszkującej tamtejsze tereny [1]. W żywieniu wykorzystuje się bulwiasty korzeń rośliny oraz najniższą część łodygi (hipokotyl), które wykazują właściwości lecznicze [2]. Od stuleci korzeń macy słynie z właściwości rewitalizujących i wzmacniających organizm. Przez miejscowych uznawany jest za afrodyzjak zwiększający popęd seksualny u mężczyzn oraz płodność u kobiet [3]. Maca charakteryzuje się specyficznym, często nieakceptowanym, pikantnym smakiem oraz zapachem przypominającym toffi. Najczęściej spożywana jest w postaci tradycyjnego fermentowanego napoju „maca chicha” oraz w formie pieczonej lub suszonej, jako dodatek do wielu potraw. Odradza się spożywania świeżego korzenia macy, gdyż może niekorzystnie oddziaływać na funkcjonowanie organizmu [4]. Aktualnie na rynku największym zainteresowaniem cieszą się preparaty Lepidium meyenii w postaci kapsułek, proszków i ekstraktów. Suplementy te stosuje się w celu zwiększenia libido u mężczyzn, wzmocnienia układu nerwowego, poprawy samopoczucia i koncentracji. Pozytywnie oddziałują one na metabolizm, gospodarkę hormonalną, układ odpornościowy, funkcje poznawcze oraz pamięć [1]. 

Świeży korzeń macy składa się w 80% z wody, charakteryzuje się dużą zawartością węglowodanów, z czego 8% stanowi włókno pokarmowe, oraz małą zawartością tłuszczów, których ponad 50% to korzystne z punktu widzenia żywieniowego nienasycone kwasy tłuszczowe [5]. Jest źródłem wysoko odżywczego białka dostarczającego niezbędnych aminokwasów egzogennych.

Tabela 1. Zawartość poszczególnych aminokwasów w 1 g białka pochodzącego z L. meyenii [5] 

Arginina 99,4 mg
Leucyna  91,0 mg
Walina 79,3 mg
Fenyloalanina  55,3 mg
Lizyna  54,5 mg
Izoleucyna  47,4 mg
Treonina  33,1 mg
Metionina  28,0 mg
Histydyna  21,9 mg

 

Co więcej, białko zawarte w korzeniu jest skarbnicą kwasu asparaginowego (91,7 mg) i glutaminowego (156,5 mg). Lepidium meyenii cechuje się także wysoką zawartością składników mineralnych. Jest bogatym źródłem magnezu, wapnia, żelaza, sodu, krzemu, manganu, miedzi, cynku oraz innych składników odżywczych.

Właściwości prozdrowotne Lepidium meyenii wynikają z obecności składników biologicznie aktywnych, takich jak związki polifenolowe (flawonoidy, antocyjany), garbniki, saponiny, prostaglandyny, sterole roślinne (beta-sitosterol, kampesterol, stigmasterol) oraz amidy wielonienasyconych kwasów tłuszczowych – makaeny i makamidy, które wykazują pozytywny wpływ na usprawnienie funkcji seksualnych [6]. Korzeń macy ma silne właściwości bakteriobójcze i grzybobójcze wynikające z obecności olejków gorczycznych. Ponadto jest źródłem glukozynolanów oraz ich pochodnych wykazujących działanie antykancerogenne i antymutagenne [7]. Glukozynolany są produktami metabolizmu metioniny, fenyloalaniny, tyrozyny i tryptofanu. Wskutek rozpadu tych aminokwasów powstają takie substancje, jak izotiocyjany i indole, które wykazują właściwości przeciwnowotworowe, ale także nadają roślinom kapustnym swoisty smak. Suszony korzeń macy zawiera mniejsze ilości glukozynolanów niż surowy [8].

Tabela 2. Zawartość poszczególnych składników mineralnych w 100 g oraz zalecanej dziennej porcji 5 g wysuszonego korzenia macy [5] 

Zawartość poszczególnych składników mineralnych 
  w 100 g suchej masy korzenia maca w zalecanej dziennej porcji 5 g
Wapń 150 mg 7,5 mg
Żelazo  16,6 mg 0,8 mg
Sód 18,7 mg 0,9 mg
Miedź 5,9 mg 0,3 mg
Cynk  3,8 mg 0,2 mg
Mangan 8 mg 0,4 mg
100 g sproszkowanego korzenia macy dostarcza 319 kcal

 

Tradycyjnie Lepidium meyenii znana jest jako adaptogen, czyli substancja pochodzenia roślinnego modulująca odpowiedź organizmu na stres przez oddziaływanie na cały organizm. Peruwiańczycy od lat stosują tę roślinę w profilaktyce zaburzeń hormonalnych, przy obniżonym libido czy stanach depresyjnych. Korzeń macy znajduje zastosowanie w terapii wzmacniającej w przewlekłym zmęczeniu i anemii oraz poprawiającej czynności endokrynne gonad mające wpływ na płodność i poprawę popędu seksualnego. Mówi się, że wykazuje on działanie energetyzujące, redukujące stres, a także przyczynia się do poprawy funkcji poznawczych, zwiększenia tempa metabolizmu oraz wspomaga redukcję masy ciała [9]. 

Wpływ na płodność oraz popęd seksualny

Maca, zwana również „peruwiańskim żeń-szeniem”, wykazuje pozytywne efekty w poprawie funkcji seksual...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy