Dołącz do czytelników
Brak wyników

Układ trawienny i probiotykoterapia

11 stycznia 2019

NR 1 (Luty 2018)

Jak poprawić odporność, czyli probiotyki i prebiotyki jako stymulatory układu immunologicznego

0 104

Śledziona, grasica czy węzły chłonne to tylko niektóre z elementów budujących układ odpornościowy człowieka. Należy jednak zaznaczyć, iż zdecydowana większość komórek odpornościowych zlokalizowana jest w przewodzie pokarmowym (GALT – układ immunologiczny związany ze śluzówkami). Dlatego też organ ten odgrywa wiodącą rolę w utrzymaniu zdrowia, a tym samym w regulacji odpowiedzi immunologicznej organizmu. 

Niemal 60–70% komórek immunokompetentnych występuje w obrębie tkanki immunologicznej przewodu pokarmowego GALT. GALT to złożony system odpornościowy zbudowany ze zorganizowanych kompleksów tkanki limfatycznej. Należy podkreślić, iż do prawidłowego rozwoju tkanki GALT, a tym samym do prawidłowego funkcjonowania całego układu odpornościowego, niezbędna jest prawidłowa kolonizacja przewodu pokarmowego przez bakterie tworzące ekosystem jelitowy. Bez mikrobioty jelitowej układ immunologiczny nie mógłby funkcjonować prawidłowo. Drobnoustroje jelitowe odgrywają rolę „pierwotnych trenerów” układu immunologicznego. Pierwsze bakterie zasiedlające jelito noworodka są podstawą regulacji pracy układu odpornościowego i stanowią element kluczowy do wykształcenia prawidłowo funkcjonujących mechanizmów obronnych. Ma to na celu sprawną walkę z zakażeniami bakteryjnymi, grzybiczymi, wirusowymi itp. Załamanie równowagi bakteryjnej w  jelicie –  czyli dysbioza jelitowa – wpływa nie tylko negatywnie na funkcjonowanie mechanizmów odpornościowych. Sprzyja ono również rozwojowi licznych chorób, m.in. alergii i  nietolerancji pokarmowych, chorób czynnościowych i organicznych przewodu pokarmowego, zwiększonej podatności na zakażenia, obniżonej odporności organizmu, a nawet zaburzeniom nastroju, depresji czy otyłości [1–8]. 

Kształtowanie ekosystemu jelitowego, a tym samym prawidłowo funkcjonującego układu odpornościowego w jelicie, uzależnione jest od wielu czynników. Współczesny tryb życia, stosowane leki (szczególnie antybiotyki, IPP, NLPZ), częsty stres, używki, a nawet nadmierna aktywność fizyczna (sport wyczynowy) sprzyjają rozwojowi drobnoustrojów potencjalnie patogennych i  grzybów, przy jednoczasowej redukcji liczby bakterii prozdrowotnych. Z  tego względu w pewnych sytuacjach klinicznych, a nawet profilaktycznie, szczególnie istotna jest skuteczna odbudowa zachwianej równowagi bakteryjnej w  jelicie za pomocą odpowiednio dobranych probiotyków i prebiotyków. 

W celu kompleksowej odbudowy ekosystemu jelitowego warto sięgać po dobrej jakości preparaty wieloszczepowe, czyli tzw. poliprobiotyki.

 

Probiotyki to żywe szczepy bakterii o udokumentowanej zdolności pozytywnego oddziaływania na ludzkie zdrowie, wywodzące się z przewodu pokarmowego zdrowego człowieka. Skuteczność ich działania wynika z odtwarzania korzystnych warunków w przewodzie pokarmowym, sprzyjających namnażaniu pożądanej mikrobioty autochtonicznej. Ponadto aktywność metaboliczna, troficzna i  immunostymulująca szczepów probiotycznych jest odwzorowaniem analogicznych funkcji pełnionych przez bakterie jelitowe. Stymulacja układu immunologicznego, osiągana na  drodze długofalowej suplementacji wspomnianymi preparatami, przekłada się bezpośrednio na poprawę stanu zdrowia, m.in. na drodze zmniejszenia liczby infekcji przewodu pokarmowego oraz górnych dróg oddechowych czy też redukcji ryzyka niewłaściwej aktywacji układu immunologicznego (choroby alergiczne, choroby autoimmunologiczne). 

Aktywność metaboliczna, troficzna i  immunostymulująca szczepów probiotycznych jest odwzorowaniem analogicznych funkcji pełnionych przez bakterie jelitowe.

 

Praktycznym potwierdzeniem może być chociażby badanie, w którym sprawdzano wpływ probiotyków na częstość występowania nawracających infekcji górnych dróg oddechowych u aktywnych fizycznie kobiet i mężczyzn. W przytoczonej analizie wykazano, iż grupa otrzymująca probiotyki charakteryzowała się istotnie niższą zapadalnością na infekcje górnych dróg oddechowych w porównaniu z grupą otrzymującą placebo [8–12]. 

Pamiętać należy jednak, iż właściwości danego szczepu probiotycznego są szczepozależne, a co za tym idzie – probiotykoterapia powinna być celowana i dopasowana do problemów zdrowotnych, aby cechowała się odpowiednią skutecznością. Dopasowania odpowiednich probiotyków dokonać można na podstawie specjalistycznych badań profilu mikrobioty jelitowej, z uwzględnieniem problemów klinicznych występujących u pacjenta. Jeżeli nie ma jednak możliwości wykonania wspomnianych analiz, wybierać należy preparaty cechujące się wysoką jakością, których efektywność określają badania naukowe. Aby probiotyk mógł zostać uznany za preparat wysokiej jakości, musi spełniać określone kryteria, takie jak: pochodzenie z mikrobiomu człowieka, ściśle określona przynależność taksonomiczna, właściwości powierzchniowe umożliwiające adhezję do nabłonka przewodu pokarmowego, antagonizm względem drobnoustrojów chorobotwórczych oraz korzystny wpływ na organizm gospodarza. W celu kompleksowej odbudowy ekosystemu jelitowego warto sięgać po dobrej jakości preparaty wieloszczepowe, czyli tzw. poliprobiotyki. Przykładem wysokiej jakości preparatów wieloszczepowych są m.in. preparaty EpicPro25, N°1 ProBiotic Lab One, BactoFlor10/20 czy zawierające osiem szczepów probiotycznych Lactichoc czy San Probi Barrier. Warto zwrócić uwagę także na napoje czy koncentraty probiotyczne JoyDay, zawierające nie tylko żywe szczepy bakterii probiotycznych, ale również bogactwo prozdrowotnych metabolitów bakteryjnych. Dobrej jakości wieloszczepowy preparat probiotyczny przyczynia się do szybkiego i efektywnego odbudowania uszkodzonej mikrobioty jelitowej, stymulując jednoczasowo pracę układu immunologicznego [13–16]. 

Preparatem sprzyjającym szybkiej regeneracji bariery jelitowej i doskonałym immunostymulatorem jest m.in. colostrum (siara bydlęca).

 

Należy jednak stanowczo podkreślić, iż każdy, nawet najlepszy, preparat probiotyczny potrzebuje wsparcia. Dobrym rozwiązaniem jest zatem zastosowanie preparatów prebiotyczn...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy