IBS a współwystępujące zaburzenia lękowe — optymalizacja protokołu low-FODMAP w praktyce klinicznej

OPIS PRZYPADKU PACJENTA

Powód wizyty u dietetyka

Pacjent, lat 41, zgłosił się do poradni dietetycznej z powodu utrzymujących się od ok. 4 lat dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, obejmujących bóle brzucha, wzdęcia oraz naprzemienne biegunki i zaparcia, które znacząco pogarszały jakość życia. Pacjent zauważył, że dolegliwości najczęściej pojawiają się po spożyciu niektórych produktów oraz w sytuacjach zwiększonego stresu. Szczególnie nasilone objawy występowały przed ważnymi spotkaniami służbowymi, podróżami oraz wystąpieniami publicznymi.

Dwa lata przed zgłoszeniem się do dietetyka, po wykonaniu badań diagnostycznych i wykluczeniu chorób organicznych przewodu pokarmowego, gastroenterolog rozpoznał zespół jelita nadwrażliwego typu mieszanego (IBS-M) zgodnie z Kryteriami Rzymskimi IV.

Około rok przed pierwszą konsultacją dietetyczną pacjent został objęty opieką psychiatry z powodu nasilającego się lęku związanego z objawami jelitowymi. Rozpoznano zaburzenia lękowe uogólnione (GAD), a do leczenia włączono farmakoterapię oraz psychoterapię poznawczo-behawioralną [1].

Pacjent samodzielnie rozpoczął stosowanie diety low-FODMAP, korzystając z informacji dostępnych w internecie. Dietę prowadził przez ok. 8 miesięcy bez konsultacji ze specjalistą, stopniowo eliminując kolejne grupy produktów. Pomimo początkowej poprawy objawów z czasem jadłospis stał się bardzo monotonny, a pacjent zaczął odczuwać narastający lęk przed spożywaniem wielu produktów, nawet tych, które wcześniej były przez niego dobrze tolerowane [1].

Stan kliniczny

Najbardziej dokuczliwymi objawami były bóle brzucha pojawiające się średnio 4 razy w tygodniu, uczucie pełności po posiłkach, nasilone wzdęcia, nadmierna produkcja gazów, naprzemienne biegunki i zaparcia oraz uczucie niepełnego wypróżnienia. Pacjent zgłaszał również nagłe parcie na stolec, szczególnie przed sytuacjami stresowymi oraz w godzinach porannych.

Gastroskopia, kolonoskopia, USG jamy brzusznej oraz diagnostyka w kierunku celiakii i SIBO nie wykazały nieprawidłowości. Morfologia krwi, CRP, OB oraz kalprotektyna nie wykazywały cech procesu zapalnego. Stężenie gluk...