Dołącz do czytelników
Brak wyników

ABC prawidłowego żywienia , Otwarty dostęp

1 lipca 2019

NR 3 (Czerwiec 2019)

Fioletowe zdrowie – superjagody maqui

0 148

Superfoods to temat, który daje nadzieję wielu zwolennikom medycyny naturalnej na wykorzystywanie prozdrowotnego potencjału żywności. Warto więc wspomnieć o kolejnym bardzo dobrze zapowiadającym się „współczesnym odkryciu”, a mianowicie jagodach maqui. 

Jagody maqui – skarb ceniony od wieków

Jagody od wieków doceniane są za swoje prozdrowotne właściwości. W medycynie ludowej wielu kultur stanowią jeden z podstawowych środków medycznych. Zawdzięczają to wysokiemu potencjałowi antyoksydacyjnemu, zawartości antocyjanów, kwasów fenolowych, składników mineralnych. 
Od wieków były stosowane w leczeniu chorób żołądkowo-jelitowych, odkażaniu ran, wzmacnianiu odporności oraz jako uzupełnienie codziennej diety.

U źródła, czyli skąd pochodzą superjagody

Patagonia stanowi ekologiczny pomost między człowiekiem a naturą. Obszar ten jest pełen niespotykanych nigdzie indziej gatunków roślin i zwierząt, które żyją i rozwijają się dzięki unikalnym warunkom klimatycznym i rzadko spotykanej czystości środowiska. Wiele z nich w dalszym ciągu pozostaje dla nauki zagadką, choć od wieków rdzenne ludy używają ich (w tym ok. 2000–3000 owoców) 
do leczenia wielu schorzeń [1]. 
Właśnie w świetle promieni słonecznych padających na zbocza And dojrzewają jagody maqui. Aristotelia chilensis to łacińska nazwa powszechnie znanych w Ameryce Południowej jagód. Największą sławą cieszą się w Chile, skąd pochodzą, natomiast są spotykane w innych krajach Ameryki Łacińskiej. Dla rdzennego ludu Mapuche uchodzą za symbol życzliwości i dobrych intencji. Wysoki odsetek jagód pozyskuje się bezpośrednio z drzew dziko żyjących, co plasuje owoce maqui na wysokiej pozycji wśród pozostałych jagód ze względu na dziewicze pochodzenie [1].

Eksplozja substancji bioaktywnych

Jagody maqui, mimo niewielkich rozmiarów, cieszą się niewiarygodnie wysoką zawartością substancji bioaktywnych. Zaliczane do nutraceutyków. Termin „nutraceutyki” (nutraceuticals) wprowadził w 1989 r. S. DeFelice, którym określił każdą substancję, która może być uważana za żywność dostarczającą korzyści zdrowotnych – zapobiegającą chorbom i/lub leczącą je. Całkowita zawartość związków fenolowych, antocyjanów oraz aktywność przeciwutleniająca owoców maqui jest znacznie wyższa niż powszechnych w Europie jeżyn, borówek, czarnych jagód, malin czy żurawiny, które cenione są również za właściwości antyoksydacyjne [2–4].
Zawartość poszczególnych składników zależna jest od stopnia dojrzałości oraz regionu, z którego się wywodzą. Mniej dojrzałe (zielone, zielono-czerwone) bogate są w związki fenolowe, natomiast czarno-fioletowe obfitują w antocyjany. Zarówno związki fenolowe, jak i antocyjany, wykazują bardzo wysoki potencjał antyoksydacyjny. Jagody maqui wyróżniają się najwyższą zawartością związków fenolowych spośród wybranych latynoamerykańskich superfruits (acai, acerola, camu-camu, goji, joboticaba, jambalao, noni, pitanga). Warto zwrócić uwagę na to, że zawartość fenoli spada wraz z procentowym wzrostem ilości antocyjanów w owocach. Im są dojrzalsze, tym zawierają więcej antocyjanów [5, 6]. 
Do najważniejszych antocyjanów oznaczonych w jagodach chilijskich należą delfinidyna oraz cyjanidyna, występujące w powszechnie znanych owocach oraz warzywach, a także korzeniach i liściach o fioletowym zabarwieniu. Delfinidynę zalicza się do najsilniej działających substancji spośród badanych antocyjanów. Natomiast oba związki wykazują silne działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne, chemoprotekcyjne, zapobiegają niszczeniu neuronów oraz chronią DNA [6, 7]. 
Ponadto same liście Aristotelii chilensis wykazują właściwości prozdrowotne. W medycynie ludowej stosowane są w naparach przeciwko biegunce, przy ostrym zapaleniu migdałków oraz gardła i jako środek w leczeniu pleśniawek jamy ustnej. Co więcej, związki fitochemiczne zawarte w liściach mogą pomóc w zwalczaniu chorób o podłożu stresu oksydacyjnego. Aktywne polifenole hamują rozpad czerwonych krwinek [8]. 

Delfinidyna – właściwości 

Delfinidyna jest podstawowym antocyjanem zawartym w jagodach maqui. Najbardziej aktywnym i charakterystycznym związkiem jest delfinidyna 3-sambubiozyd-5-glukozyd (D3S5G). Wykazuje szczególną aktywność chelatującą, która wpływa na poprawę przyswajalności żelaza z pożywienia, dlatego może być stosowana w trakcie leczenia anemii z niedoboru żelaza. Ponadto hamuje ekspresję cytokin prozapalnych. Dodatkowo silnie wpływa na regulację gospodarki węglowodanowej. Co więcej, przyczynia się do złagodzenia i hamowania stresu oksydacyjnego oraz wpływa na regulację działania układu nerwowego. Delfinidyna bierze udział w mineralizacji kości dzięki oddziaływaniu na osteoklasty (komórki kościogubne) [9–13]. 

Tabela 1. Związki bioaktywne w mg/100 g występujące w wybranych gatunkach jagód [14]
Wybrane gatunki jagód Całkowita zawartość związków fenolowych Flawonoidy Antocyjany
Acai 529 91,3 111
Acerola 113 9,6 18,9
Camu-camu 1196 20,1 42,2
Goji  268 36,1–54,7 -
Jaboticaba 333 147 58,1
Jambalao 170 70,9 93,3
Maqui 1110–1620 215 7,3-12,5
Noni 748–770 67,7–228 138
Pitanga 434–800 - 3,0

Potencjał zdrowotny jagód chilijskich 

Regulacja stężenia glukozy we krwi
Przeprowadzono badanie dotyczące wpływu standaryzowanego ekstraktu z maqui na gospodarkę węglowodanową ludzi. W tym badaniu postawiono sobie za cel ustalenie, czy standaryzowany ekstrakt bogaty w delfinidynę wpływa na metabolizm glukozy u ludzi w stanie przedcukrzycowym. Właściwości wyciągu określano na podstawie wyników uzyskanych po przeprowadzeniu doustnego testu tolerancji glukozy (OGTT) po prowokacj...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Załóż konto lub zaloguj się.
Czekają na Ciebie bezpłatne artykuły pokazowe z wybranych numerów czasopisma.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy