Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ciąża i zdrowy rozwój dziecka

20 stycznia 2019

NR 3 (Czerwiec 2018)

Dziecko w podróży

0 86

Lato to okres najbardziej oczekiwany przez dzieci w każdym wieku. Ryzyko wystąpienia zachorowania podczas podróży lub w jej następstwie jest zależne od wielu czynników – aby je zmniejszyć, konieczne są odpowiednie działania profilaktyczne. W niniejszym artykule przedstawiono sposoby na zaplanowanie rodzinnych wakacji oraz na skompletowanie apteczki podróżnej. 

Słoneczna pogoda, przerwa w zajęciach szkolnych, odpoczynek na plaży czy wyprawy górskimi szlakami – powodów, dla których warto podróżować z dziećmi, jest wiele. Dzieci lubią spędzać czas z rodzicami, wspólna przygoda zacieśnia więzi rodzinne, stymuluje rozwój, pozwala poznać świat, poszerza horyzonty. Organizacja rodzinnego wyjazdu może być jednak kłopotliwa. Co zrobić, aby zaplanowana podróż, zarówno dla dzieci, jak i ich opiekunów była przyjemnie spędzonym czasem? 

W niniejszym artykule zaprezentowano podstawowe zagadnienia związane z medycyną podróży, takie jak działania profilaktyczne czy porady przydatne podczas planowania rodzinnych wakacji. 

Medycyna podróży jest jedną z najdynamiczniej rozwijających się specjalności medycznych. Ciągły rozwój pasażerskiego ruchu lotniczego wpływa na wzrost liczby osób odbywających dalekie, często transkontynentalne podróże do odmiennych stref klimatycznych. Z szacunków Światowej Organizacji Turystyki w 2015 r. liczba międzynarodowych podróżnych wynosiła 1,184 mld.

Ryzyko wystąpienia zachorowania podczas podróży lub w jej następstwie jest zależne od wielu czynników, takich jak warunki sanitarne panujące w odwiedzanym regionie, ogólny stan zdrowia podróżujących, czas trwania podróży, zaplanowane aktywności (korzystanie z basenu, wspinaczka wysokogórska, nurkowanie, pobyt w dżungli, na pustyni), zastosowane działania profilaktyczne. Niestety, dzieci stanowią szczególną grupę pacjentów, często chorują ciężej oraz są bardziej podatne na infekcje. Należy pamiętać o niepełnej dojrzałości układu odpornościowego małych dzieci, braku w pełni wykształconych nawyków higienicznych, większej podatności na odwodnienie czy udar cieplny. Naturalna ciekawość i aktywność ruchowa dzieci mogą sprzyjać występowaniu urazów narządu ruchu.

Jak przygotować się do wyjazdu?

Podczas planowania podróży do miejsc odległych wskazane jest uzyskanie informacji dotyczących standardów sanitarnych obowiązujących w obcym kraju, a także endemicznego występowania chorób zakaźnych i pasożytniczych. Niekiedy niezbędne jest podjęcie odpowiednich działań profilaktycznych mających na celu ograniczenie ryzyka wystąpienia choroby. Ważna jest ocena stanu zdrowia dziecka, przyjęcie obowiązkowych lub zalecanych szczepień ochronnych, podjęcie decyzji o stosowaniu chemioprofilaktyki przeciwmalarycznej. Poradę można uzyskać w ramach gabinetu lekarza rodzinnego lub w specjalistycznej placówce zajmującej się medycyną podróży. Obecnie w Polsce dostępna jest sieć Certyfikowanych Centrów Medycyny Podróży (CCMP) dzięki porozumieniu pomiędzy Międzywydziałowym Instytutem Medycyny Morskiej i Tropikalnej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego a Krajową Izbą Turystyki oraz przy wsparciu Departamentu Polskiego Światowej Organizacji Zdrowia. W razie potrzeby można zasięgnąć w nich opinii przed zaplanowanym wyjazdem. Taką wizytę należy zaplanować co najmniej od sześciu do ośmiu tygodni przed wyjazdem. Umożliwi to wykonanie wszystkich niezbędnych badań i zaplanowanie schematu szczepień. Szeroko rozpowszechnione jest również poradnictwo internetowe, za godne polecenia uznane są: Centrum Informacji Medycyny Podróży www.cimp.pl, Zakład Epidemiologii i Medycyny Tropikalnej Wojskowego Instytutu Medycznego www.medycynatropikalna.pl, „Szczepienia dla podróżujących” www.szczepieniadlapodrozujacych.pl, a także anglojęzyczne: International Society of Travel medicine www.istm.org, CDC Travelers’ Health www.cdc.gov/travel/, WHO International Travel www.who.int/ith/ [1].

Podczas podróży z dzieckiem należy być przygotowanym na każdą ewentualność, dlatego w przypadku chorób przewlekłych trzeba mieć przygotowane kopie dokumentacji medycznej. Warto pamiętać również o przygotowaniu krótkiej notatki w języku angielskim lub lokalnym, niektóre kraje wymagają zaświadczenia lekarskiego z listą zażywanych leków przy przekroczeniu granicy. Istotne jest także ubezpieczenie od nagłych zdarzeń, zawłaszcza w przypadku podróży organizowanych we własnym zakresie oraz poza granicę Unii Europejskiej. Podczas podróży na terenie UE korzystne jest posiadanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ), którą można wyrobić w placówkach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ).

Szczepienia ochronne

Należy pamiętać, że wszelkie szczepienia powinny zostać zaplanowane i rozpoczęte w odpowiednim czasie przed wyjazdem, co najmniej od czterech do sześciu tygodni. Przed podróżą zaleca się sprawdzenie kalendarza szczepień oraz rozważenie dodatkowych. Prawo obliguje do uzupełnienia szczepień o obowiązujące na terenie kraju, do którego się wybiera. W praktyce obowiązkowe są szczepienia przeciw żółtej febrze i przeciw dwoinkom zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Zalecania nieobligatoryjne dotyczą natomiast szczepień przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, durowi brzusznemu, cholerze, poliomyelitis, wściekliźnie, japońskiemu zapaleniu mózgu, kleszczowemu zapaleniu mózgu, wirusowemu zapaleniu wątroby A i B. Omawiając nieobowiązkowe szczepienia, warto wspomnieć, że wirusowe zapalenie wątroby jest jedną z najczęstszych infekcji wśród podróżujących do krajów rozwijających się [2]. Międzynarodowe rekomendacje zalecają w przypadku istnienia ryzyka ciężkiego przebiegu choroby szczepienie przeciwko grypie i pneumokokom [3].

Co powinno znaleźć się w apteczce? 

Apteczka podróżna to niezbędny element wakacyjnego wypoczynku. Podczas jej kompletowania trzeba uwzględnić potrzeby dziecka. Oto kilka wskazówek, o których należy pamiętać przed wyjazdem na wakacje:

Pierwsza pomoc w przypadku urazów

Nie można zapomnieć o spakowaniu plastrów, opatrunków oraz bandaża elastycznego. Oczywiście w przypadku zranienia niezbędne są również środki odkażające (np. woda utleniona, jodyna w maści, Octenisept®). Ponadto należy zabrać inne środki do stosowania zewnętrznego na stłuczenia i obrzęki pourazowe (np. altacet żel, liotion 1000).

Leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe

Należy pamiętać o skłonności dzieci do występowania podwyższonej temperatury ciała. Leki zawierające preparaty paracetamolu lub ibuprofenu powinny zawsze towarzyszyć nam podczas podróży z dzieckiem.

Zapobieganie wystąpieniu choroby lokomocyjnej

Choroba lokomocyjna może wystąpić w każdym wieku, jednak dotyczy głównie dzieci w wieku 2–12 lat, objawy choroby zazwyczaj zaczynają ustępować po ukończeniu szóstego roku życia. Dziecko będzie czuło się bardziej komfortowo podczas podróży, jeśli będzie wypoczęte, najedzone oraz odpowiednio nawodnione przed wyjazdem. W zależności od czasu trwania podróży należy także zaplanować przerwy na odpoczynek, biorąc pod uwagę ilości spożytych płynów i dodatkowych posiłków. Spożywane dania powinny być lekkostrawne. Prostymi i skutecznymi metodami zapobiegawczymi są: koncentracja wzroku dziecka na jednym punkcie, unikanie gwałtownych ruchów głowy, unikanie czytania lub grania na przenośnych konsolach gier wideo. Z badań wynika, że preparaty zawierające wyciąg z imbiru przeciwdziałają występowaniu objawów choroby lokomocyjnej [4]. Należy jednak pamiętać, że środki te w połączeniu z innymi lekami (np. niesteroidowe leki przeciwzapalne) mogą powodować lub nasilać krwawienia. Prometazyna jest lekiem klasycznie stosowanym w leczeniu objawów choroby lokomocyjnej oraz choroby morskiej, lek ten działa przeciwwymiotnie i uspokajająco, a także łagodząco na nudności, jednak z uwagi na ryzyko działań niepożądanych oraz dostępność jedynie na receptę powinien być stosowany u pacjentów z ciężkim przebiegiem choroby. W przypadku dzieci od szóstego roku życia dostępny jest bez recepty podobnie działający preparat zawierający dimenhydrynat. Należy jednak pamiętać o spożyciu tego środka  godzinę przed podróżą, aby osiągnąć efekt terapeutyczny. 

Podczas planowania podróży do miejsc odległych wskazane jest uzyskanie informacji dotyczących standardów sanitarnych obowiązujących w obcym kraju, a także endemicznego występowania chorób zakaźnych i pasożytniczych.

 

Preparaty do stosowania zewnętrznego 

Kremy z filtrem UV (ultrafiolet; SPF 30–50 wodoodporne), pomadka ochronna do ust z filtrem UV to elementy apteczki, o których nie trzeba przypominać. Oc...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy