Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dieta dla skóry

28 kwietnia 2021

NR 2 (Kwiecień 2021)

Dieta w trądziku. Część I

0 761

Trądzik pospolity jest przewlekłą chorobą aparatu włosowo-łojowego. W patogenezie choroby, oprócz łojotoku, istotną rolę odgrywa nadmierna mieszkowa keratynizacja, namnażanie bakterii Cutibacterium acnes, zaburzenia hormonalne, uwarunkowania genetyczne, przerost gruczołów łojowych oraz nadmierne rogowacenie ujść gruczołów łojowych. Poza czynnikami dietetycznymi, hormonalnymi, higienicznymi oraz farmakologicznymi także przewlekły stres może zaostrzać przebieg trądziku. Cutibacterium acnes to przedstawiciel fizjologicznego mikrobiomu skóry, w szczególności w okolicach łojotokowych. W okresie dojrzewania liczba tych mikroorganizmów rośnie, są one odpowiedzialne za rozwój zmian skórnych w trądziku poprzez wydzielanie m.in. lipaz, proteaz, hialuronidaz. Zmiany skórne lokalizują się najczęściej w obrębie skóry twarzy (99% chorych), pleców (90% chorych) i klatki piersiowej (78% chorych). Zależnie od rodzaju dominujących wykwitów oraz ze względu na przebieg i lokalizację zmian skórnych wyróżnia się poszczególne postaci trądziku: zaskórnikowy, grudkowo-krostkowy, ropowiczy, bliznowcowy, piorunujący o ciężkim przebiegu z objawami ogólnymi, z wydrapania i odwrócony.
Pojawia się coraz więcej publikacji naukowych, które wskazują nawyki żywieniowe jako potencjalny czynnik wpływający na pojawienie się i/lub przebieg trądziku. Podkreśla się również, że prawidłowo zbilansowana dieta może być elementem terapii tej choroby. W tej części artykułu omówimy udział witaminy D i diety o niskim indeksie glikemicznym w tym schorzeniu. W kolejnych częściach przybliżymy m.in. rolę probiotykoterapii, fitoterapii, witamin, nienasyconych kwasów tłuszczowych w terapii trądziku [19, 20].
 

Rys. 1. Wpływ obniżonego poziomu witaminy D na odpowiedź immunologiczną skóry

Witamina D a trądzik

Witamina D, oprócz wpływu na metabolizm kości, układ odpornościowy, działa niezwykle korzystnie na układ nerwowy i mięśniowy poprzez regenerację neuronów. Dodatkowo aktywuje białka obronne, stymuluje zdolność do regeneracji wątroby, a także wykazuje działanie ochronne przeciwko otyłości, cukrzycy typu 1 i 2, nowotworom, np. jelita grubego. Identyfikacja receptorów witaminy D (VDR) w ludzkich komórkach łojowych i modulacja produkcji lipidów i cytokin przez witaminę D sugerują możliwy związek między witaminą D a patogenezą trądziku [13, 16, 17].
Witamina D nasila naturalne procesy odpornościowe skóry, a także wpływa na procesy ochrony skóry przed mikroorganizmami. Kalcytriol, czyli aktywna postać witaminy D3, normalizuje proces różnicowania się komórek naskórka. Witamina D3 zwiększa ekspresję transglutaminazy 1, która jest enzymem wpływającym na tworzenie się prawidłowych wiązań między ceramidami a białkami w obrębie koperty rogowej, otaczającej każdy keratynocyt. Dodatkowo zmniejsza wytwarzanie cytokin prozapalnych, a pamiętać należy, że trądzik ma podłoże zapalne [13, 14].
Jednym z elementów wrodzonej odporności naszej skóry są peptydy przeciwdrobnoustrojowe (antimicrobial peptides – AMP), do których należą m.in. defensyny i katelicydyny. Defensyny są bogate w cysteinę, znajdują się obficie w granulocytach obojętnochłonnych i są wydzielane przez histiocyty (komórki układu odpornościowego, które stanowią element skóry właściwej). Katelicydyny działają silnie przeciwdrobnoustrojowo oraz inicjują odpowiedź komórkową skóry. Witamina D3 jest głównym czynnikiem wpływającym na proces syntezy AMP. Zaburzenia w obrębie katelicydyn skorelowane są z pewnymi schorzeniami dermatologicznymi, takimi jak atopowe zapalenie skóry, łuszczyca oraz trądzik. Obniżony poziom witaminy D skutkuje zaburzoną produkcją AMP, co bezpośrednio wpływa na odpowiedź immunologiczną skóry. Ten mechanizm przedstawia rys. 1.
 

POLECAMY


W badaniu z 2016 r. wykazano niedobór witaminy D u 48,8% pacjentów z trądzikiem i tylko u 22,5% osób zdrowych. Poziom tej witaminy był odwrotnie proporcjonalny do stopnia nasilenia trądziku [12]. W kolejnym badaniu zaobserwowano zmniejszenie liczby zmian zapalnych po suplementacji diety witaminą D u 39 pacjentów z trądzikiem, u których stwierdzono jej niedobór. Sugeruje się, że witamina D może być pomocna w terapii trądziku w trzech mechanizmach:

  • przez zmniejszenie ekspresji biomarkerów zapalnych, takich jak interleukina 6, 8 i MMP-9 (metaloproteinaza macierzy 9) w komórkach łojowych,
  • przez hamowanie namnażania C. acnes,
  • przez indukcję peptydów przeciwbakteryjnych, takich jak katelicydyny czy beta-defensyny [12, 15].

Zaburzenia hormonalne a rozwój trądziku

Największe znaczenie w patogenezie trądziku mają hormony płciowe, zwłaszcza androgeny. Do androgenów można zaliczyć dehydroepiandrosteron (DHEA), testosteron czy 5-alfa-dihydrotestosteron (DHT). Nasilają one keratynizację wewnątrzmieszkową, stymulują wydzielanie sebum i cytokin prozapalnych. Nadmiar androgenów, a także zwiększona wrażliwość na te hormony, może prowadzić do wystąpienia trądziku. Najczęstszą przyczyn...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy